تالار دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله Arabic English Persian
بازیابی رمز
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 1 , از مجموع 1
  1. #1

    ๑ஜ๑ جایگاه حضرت مریم سلام الله علیها در قر آن




    نويسنده: علامه سيد محمد حسين طباطبايي
    منبع: ترجمه تفسير الميزان، ج 19




    "و مريم ابنت عمران التي احصنت فرجها فنفخنا فيه من روحنا..."
    اين آيه عطف است به جمله"امرأت فرعون"، و تقديرش اين است كه: "و ضرب الله مثلا للذين امنوا مريم... ـ خداوند مريم را مثل زده براي كساني كه ايمان آورده‏اند...".
    در خصوص مريم (ع) مي‏بينيم كه به نام مباركش تصريح نموده، ولي در باره همسر فرعون چنين كاري نكرد، اصولا در قرآن كريم جز مريم نام هيچ زني برده نشده، تنها آن جناب است كه در حدود بيست و چند سوره و در سي و چند آيه نام او را برده است.
    "التي احصنت فرجها فنفخنا فيه من روحنا" ـ در اين قسمت از آيه مريم را به خاطر عفتش مي‏ستايد، و ستايش مريم (ع) در قرآن كريم مكرر آمده، و شايد اين به خاطر رفتار ناپسندي باشد كه يهوديان نسبت به آن جناب روا داشته، و تهمتي باشد كه ايشان به وي زدند، و قرآن كريم در حكايت آن مي‏فرمايد: "و قولهم علي مريم بهتانا عظيما" (1) و در سوره انبياء هم نظير اين قصه آمده مي‏فرمايد: "و التي احصنت فرجها فنفخنا فيها " (2).
    "و صدقت بكلمات ربها" ـ يعني مريم كلمات پروردگار خود را كه به قول بعضي (3)
    همان وحي انبيا باشد، تصديق كرد.بعضي (4) ديگر گفته‏اند: مراد از كلمات خداي تعالي در اينجا وعده و تهديد و امر و نهي خداست.ولي اين وجه درست نيست، زيرا بنا بر اين، ديگر احتياج نبود نام كتب خدا را ببرد، چون كتب آسماني همان وعده و وعيد و امر و نهي است.
    "و كتبه" ـ منظور از كتب خداي تعالي همان كتبي است كه شرايع خداي تعالي در آن است، شرايعي كه از آسمان نازل شده، مانند كتاب تورات و انجيل، و اصطلاح قرآن هم در كتب آسماني همين است، و شايد منظور از تصديق كلمات پروردگارش و تصديق كتب خداي تعالي اين باشد كه مريم (ع) صديقه بوده، همچنان كه در آيه زير فرموده: "ما المسيح بن مريم الا رسول قد خلت من قبله الرسل و امه صديقة" (5).
    "و كانت من القانتين" ـ يعني مريم از زمره مردمي بود كه مطيع خدا و خاضع در برابر اويند، و دائما بر اين حال هستند، و اگر مريم (ع) را با اينكه زن بود، فردي از قانتين خواند با اينكه كلمه مذكور جمع مذكر است، بدين جهت بود كه بيشتر قانتين مردان هستند.
    مؤيد اينكه قنوت به اين معنا است اين است كه قنوت به همين معنا در آيه‏اي ديگر، در خصوص مريم (ع) آمده، آنجا كه ملائكه به حكايت قرآن كريم مريم را ندا داده مي‏گويند: "يا مريم اقنتي لربك و اسجدي و اركعي مع الراكعين" (6).
    ولي بعضي (7) از مفسرين احتمال داده‏اند مراد از قانتين خصوص قوم و قبيله خود مريم باشد، چون آن جناب از خاندان و از بيتي به وجود آمد كه عموما اهل صلاح و طاعت بودند.
    ولي اين احتمال بعيد است، اولا به خاطر وجهي كه قبلا ذكر كرديم، و ثانيا به خاطر اينكه آيه شريفه در مقام تعريض به دو تن از زنان رسول خدا (ص) است، و در چنين مقامي مناسب آن است كه منظور از قانتين عموم اهل طاعت و خضوع براي خدا باشد.

    بحث روايتي
    در تفسير برهان از شرف الدين نجفي، و او بدون ذكر سند از امام صادق (ع) روايت كرده كه در شان نزول آيه شريفه"ضرب الله مثلا للذين كفروا امرأت نوح و امرأت لوط..."فرموده: اين مثل را خداي تعالي براي عايشه و حفصه زده، كه عليه رسول خدا (ص) و در دشمني با آن جناب دست به دست هم داده، سر او را فاش كردند (8).
    و در مجمع البيان از ابو موسي از رسول خدا (ص) روايت كرده كه فرمود: از مردان، بسياري به حد كمال رسيدند، ولي از زنان به جز چهار نفر به حد كمال نرسيدند، اول آسيه دختر مزاحم همسر فرعون، و دوم مريم دختر عمران، و سوم خديجه دختر خويلد، و چهارم فاطمه دختر محمد (ص) بودند (9).
    و در الدر المنثور است كه احمد و طبراني و حاكم، (وي حديث را صحيح دانسته)، از ابن عباس روايت كرده‏اند كه گفت: رسول خدا (ص) فرموده: افضل زنان اهل بهشت، خديجه دختر خويلد، و فاطمه دختر محمد (ص)، و مريم دختر عمران، و آسيه دختر مزاحم همسر فرعون است، و در فضيلت او همين بس كه خداي تعالي داستانش را در قرآن براي ما ذكر كرده كه گفت: "رب ابن لي عندك بيتا في الجنة" (10).
    و در همان كتاب آمده كه طبراني از سعد بن جناده روايت كرده كه گفت: رسول خدا (ص) فرمود : خداي تعالي مريم دختر عمران و همسر فرعون و خواهر موسي را در بهشت به ازدواج من در آورد (11).
    پي‏نوشت‏ها:

    1) و بهتان بزرگي كه به مريم زدند، سوره نساء، آيه .156
    2) و به ياد آور زني را كه دامان خود را از آلودگي به بي‏عفتي پاك نگهداشت و ما از روح خود در او دميديم.سوره انبياء، آيه .91
    3 و 4) روح المعاني، ج 28، ص .164
    5) مسيح پسر مريم غير از فرستاده‏اي نبود، فرستاده‏اي كه قبل از او هم فرستادگاني بودند و مادرش صديقه و راستگو بود.سوره مائده، آيه .75
    6) اي مريم! براي پروردگارت قنوت و سجده كن، و با راكعان ركوع كن.سوره آل عمران، آيه .43
    7) تفسير قرطبي، ج 18، ص .204
    8) تفسير برهان، ج 4، ص .358
    9) تفسير مجمع البيان، ج 10، ص .320
    10 و 11) الدر المنثور، ج 6، ص .246

  2. صلوات و تشکر


کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •