تالار دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله Arabic English Persian
بازیابی رمز
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 8 , از مجموع 8
  1. #1

    اخلاق خبررساني در قرآن كريم




    از نگاه معارف اسلامي، تمام ذرات هستي نشانه خداوند تعالي هستند و از او خبر
    مي‏دهند.‌ آن‏گاه كه حضرت حق اراده فرمود انسان را هدايت و از رمز و راز و
    هدف هستي آگاه سازد، انبياي گرامي را برگزيد و در قالب بهترين مجموعه‏هاي
    خبري و اطلاع‏رساني، به اين نيت جامه عمل پوشانيد.‌ در واقع، كتاب آسماني
    قرآن كريم يك مجموعه خبري است كه منبع و سرچشمه متون ارزشمند آن،
    خداوند باري تعالي ـ مورد اعتمادترين منابع ـ و خبرنگار شايسته و پرارج، آن
    پيامبر اكرم(‌ص)‌ ـ پاك‏ترين و بهترين مخلوقات ـ است.‌ به عبارت ديگر، مي‏توان
    گفت اولين شغل آدم، «‌خبررساني»‌ بوده است.‌
    در اين فصل مي‏كوشيم با بهره‏گيري از آيه‏هاي قرآني و بررسي مصداق‏هاي
    ارزش‏هاي مورد عنايت در قرآن، به برخي از مهم‏ترين ارزش‏هاي خبري در
    قرآن كريم اشاره كنيم:‌
    ویرایش توسط quranic : 1389/11/07 در ساعت 01:29 بعد از ظهر

  2. صلوات و تشکر


  3. #2



    الف)‌ آزرم و حيا
    قرآن كريم در موارد بسياري، از رويدادهاي مختلف و احوال امت‏هاي گوناگون
    خبر مي‏دهد، ولي شيوه گزارشي و توصيفي‏اش همواره در نهايت آزرم و حيا
    است.‌
    درباره كفر، عصيان، دزدي، ربا، تجاوز و نظير آنها و سرنوشت كساني كه به
    چنين رفتارهايي دست زده‏اند يا مي‏زنند، آيه‏هاي فراواني در قرآن كريم وجود
    دارد.‌ در اين ميان، نكته بسيار مهم اين است كه شيوه قرآن در بيان اين موضوع‏ها،
    تشريح اين مسائل نيست؛ چرا كه بيان جزئيات، از قُبح عمل مي‏كاهد و زمينه
    وسوسه و اشاعه آن را افزايش مي‏دهد.‌ همچنين درباره عاقبت كساني كه مرتكب
    چنين كارهايي مي‏شوند، بسيار هشدار مي‏دهد و با ذكر نمونه‏هايي، شدت
    گرفتاري و رنج آنها را به تصوير مي‏كشد.‌ قرآن با اين روش، به هدف خويش كه
    هدايت و ارشاد و عبرت‏آموزي بندگان از سرگذشت ديگران است، به بهترين
    شكل دست مي‏يابد.‌
    متأسفانه رفتار برخي جرايد كه از دستورالعمل عرفي شايع در ميان مطبوعات
    كه «‌خبر بد، خبر خوب است»‌، پيروي مي‏كنند، با اين دستور قرآن در آگاه‏سازي
    آدمي كاملاً مغاير است.‌ در اين حالت، خواننده از طريق اطلاعاتي كه درباره يك
    حادثه مجرمانه در اختيارش قرار مي‏گيرد، به سادگي مي‏تواند صحنه اتفاق را
    تصور كند، ولي از سرنوشت مجرمان، اطلاعات چنداني به دست نمي‏آورد.‌
    بينش قرآني در زمينه اخبار و اطلاعات، پنددهي و عبرت‏آموزي است.‌ قرآن
    كريم در آيات بسياري به اين نكته اشاره كرده است:‌ «‌إِنَّ في ذلِكَ لَعِبْرَةً ِلأُولِي اْلأَبْصارِ؛
    يقينا در اين [ماجرا [براي صاحبان بينش، عبرتي است.‌»‌ (‌آل عمران:‌ 1‌3‌)‌ يا «‌لَقَدْ كانَ في
    قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ ِلأُولِي اْلأَلْبابِ؛ به راستي در سرگذشت آنان، براي خردمندان، عبرتي است.‌»‌
    (‌يوسف:‌ 1‌1‌1‌)‌ و «‌إِنَّ في ذلِكَ لَعِبْرَةً لِمَنْ يَخْشي؛ در حقيقت، براي هر كس كه [از خدا[
    بترسد، در اين ماجرا عبرتي است.‌»‌ (‌توبه:‌ 6‌)‌
    اين نكته نيز شايان توجه است كه يكي از راه‏هاي ترويج فحشا و كارهاي
    ضداخلاقي، ذكر مصداق‏هاي عيني آن در جامعه، يا به عبارتي، آشكار ساختن اين
    مطالب است، به ويژه اگر اين افشاگري درباره افراد مؤمني باشد كه به دليل طبيعت
    انساني، گاهي دچار خطا مي‏شوند.‌ قرآن كريم به كساني كه به چنين افشاگري‏هايي
    دست مي‏زنند، عذابي دردناك وعده مي‏دهد:‌
    إِنَّ الَّذينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشيعَ الْفاحِشَةُ فِي الَّذينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَليمٌ.‌ (‌نور:‌ 1‌9‌)‌
    آنها كه دوست دارند فحشا در بين مؤمنان رايج شود، عذاب دردناكي خواهند
    داشت.‌
    لا يُحِبُّ اللّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلاّ مَنْ ظُلِمَ وَ كانَ اللّهُ سَميعًا بصيرا.‌ (‌نساء:‌
    1‌4‌8‌)‌
    خداوند بانگ برداشتن به بدزباني را دوست ندارد، مگر [از] كسي كه بر او
    ستم رفته باشد و خدا شنوايِ داناست.‌
    ویرایش توسط quranic : 1389/11/07 در ساعت 01:29 بعد از ظهر

  4. #3



    ب)‌ ادب
    روح زيباپسند بشر، مجذوب زيبايي ادب است و هر عقل سليم، حُسن آن را درك
    مي‏كند.‌ رمز رعايت ادب در ذات تمامي آيه‏هاي قرآن نيز همين است؛ زيرا نوشته
    مدون و حساب شده‏اي كه مي‏خواهد افراد بشر را هدايت كند، شايسته نيست
    دچار كوچك‏ترين خطا و لغزشي شود.‌ خداوند متعال حتي آن هنگام كه از
    بزرگ‏ترين دشمنان خود ـ شيطان و فرعون ـ نام مي‏برد، نهايت ادب را لحاظ كرده
    و هيچ كلامي كه بر بي‏ادبي و دشنام دلالت دهد، در سرزنش آنها به كار نبرده است:‌
    «‌وَ إِنَّ فِرْعَوْنَ لَعالٍ فِي اْلأَرْضِ وَ إِنَّهُ لَمِنَ الْمُسْرِفينَ؛ همانا فرعون در زمين برتري‏جو و اسراف
    كننده است.‌»‌ (‌يونس:‌ 8‌3‌)‌
    بر اين اساس، خداي تعالي به مسلمانان دستور مي‏دهد كه با يكديگر نيز با
    نيكويي سخن بگويند:‌ «‌وَ قُولُوا لِلنّاسِ حُسْنًا؛ و با مردم [به زبان [خوش سخن گوييد.‌»‌
    (‌بقره:‌ 8‌3‌)‌ و يا:‌
    وَ قُلْ لِعِبادي يَقُولُوا الَّتي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ الشَّيْطانَ يَنْزَغُ بَيْنَهُمْ إِنَّ الشَّيْطانَ كانَ
    لِْلإِنْسانِ عَدُوًّا مُبينًا.‌ (‌اسراء:‌ 5‌3‌)‌
    به بندگان من بگو آنچه [يا آن چنان كه] بهتر و نيكوتر است، سخن گويند،
    همانا شيطان بين آنها نزاع و دشمني مي‏افكند و دشمن آشكار انسان است.‌
    در قرآن به اندازه‏اي بر ادب تأكيد شده است كه حتي انسان را از توهين و
    بي‏ادبي به معبود مشركان نهي مي‏كند:‌
    وَ لا تَسُبُّوا الَّذينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللّهِ فَيَسُبُّوا اللّهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍ.‌ (‌انعام:‌ 1‌0‌8‌)‌
    و آنهايي را كه جز به خداي مي‏خوانند، دشنام مدهيد كه آنان از روي دشمني
    [و] ناداني، خدا را دشنام مي‏دهند.‌
    اين آيه يكي از آداب ديني را كه سبب حفظ كرامت مقدسات در جامعه
    اسلامي خواهد شد، به روشني تعليم مي‏دهد.‌ قرآن به پيروان دين اسلام چنين
    مي‏آموزد كه اگر خواهان حفظ كرامت خود و مقدسات خويش هستيد، نبايد
    مورد احترام ديگران را بي‏ارزش جلوه دهيد.‌ علامه طباطبايي، در تفسير اين آيه
    چنين مي‏گويد:‌ «‌هر گفته ناشايستي كه سبب اهانت به مقدسات شود، از ديد قرآن،
    حرام و ممنوع است»‌.‌
    در ديگر آيه‏هاي قرآن نيز به مؤمنان سفارش شده است كه در پاسخ جاهلان و
    بي‏ادبي آنها، با روشي مؤدبانه پاسخ گويند و از كنار رفتار و گفتار بيهوده و ياوه
    آنان با بخشش و بزرگواري بگذرند:‌
    وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذينَ يَمْشُونَ عَلَي اْلأَرْضِ هَوْنًا وَ إِذا خاطَبَهُمُ الْجاهِلُونَ قالُوا
    سَلامًا.‌ (‌فرقان:‌ 6‌3‌)‌
    و بندگان خداي رحمان كساني‏اند كه روي زمين با نرمي گام برمي‏دارند و
    چون نادانان ايشان را طرف خطاب قرار دهند، به ملايمت پاسخ دهند.‌
    در جايي ديگر مي‏فرمايد:‌ «‌إِذا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرامًا؛ و چون بر لغو بگذرند، با
    بزرگواري مي‏گذرند.‌»‌ (‌فرقان:‌ 7‌2‌)‌
    با توجه دقت به چنين رهنمودهايي، رسانه‏هاي خبري و مطبوعات كه
    پيام‏آوران رسالت آگاهي و ارشاد و هدايتند، بايد با فراگيري اين آموزه‏هاي قرآني
    و عمل به آن، ادب را سرلوحه رفتار خويش در اطلاع‏رساني قرار دهند.‌
    ویرایش توسط quranic : 1389/11/07 در ساعت 01:29 بعد از ظهر

  5. #4



    ج)‌ برادري و تأليف قلوب
    از مهم‏ترين ويژگي‏هاي اخبار قرآني، ايجاد روحيه برادري و اتفاق و اتحاد است
    كه بي‏شك، بقاي هر جامعه نيز در گرو همكاري و همياري صميمانه خواهد بود.‌
    خداوند يكتا در قرآن از مسلمانان مي‏خواهد كه براي حفظ برادري و اساس امت
    اسلامي، به ريسمان الهي تمسك جويند و از تفرقه و اختلاف و هر آنچه سبب
    ايجاد تفرقه مي‏شود، خودداري كنند:‌ «‌وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللّهِ جَميعًا وَ لا تَفَرَّقُوا؛ و همگي به
    ريسمان الهي چنگ زنيد و پراكنده نشويد.‌»‌ (‌آل عمران:‌ 1‌0‌3‌)‌ نكته مهم و جالب توجه
    آن است كه در قرآن، حتي از غيرمسلمانان نيز خواسته شده است با وحدت كلمه،
    همراه مسلمانان در پي سعادت بشر باشند:‌
    قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ تَعالَوْا إِلي كَلِمَةٍ سَواءٍ بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمْ أَلاّ نَعْبُدَ إِلاَّ
    اللّهَ.‌ (‌آل عمران:‌ 6‌4‌)‌
    بگو:‌ اي اهل كتاب، بر سخني كه ميان ما و شما يكسان است، بايستيم و جز
    خدا را نپرستيم.‌
    همچنين هرگونه اختلاف را كه به تفرقه و جدايي بين مردم بيانجامد، ناپسند
    مي‏داند و انسان‏ها را از آن نهي مي‏كند:‌
    وَ لا تَنازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَ تَذْهَبَ ريحُكُمْ وَ اصْبِرُوا إِنَّ اللّهَ مَعَ
    الصّابِرينَ.‌ (‌انفال:‌ 4‌6‌)‌
    باهم نزاع نكنيد؛ كه سست شويد و مهابت شما از بين مي‏رود و صبر كنيد؛ كه
    خدا با صابران است.‌
    به اين ترتيب، از قرآن مي‏آموزيم كه اگر صبر در وجود افراد جامعه نهادينه
    شود و صاحبان مطبوعات و رسانه‏ها صرفا به دليل اختلاف سليقه و منافع
    شخصي، به درگيري نپردازند، رهبران هر گروهي، با برادري و آرامش، مسائل را
    ميان خود حل خواهند كرد و نيرو و توان جامعه بر سر اين اختلاف‏ها از دست
    نخواهد رفت.‌ در غير اين صورت، معلوم نيست چه ميزان از بيت المال و سرمايه
    و وقت مردم براي اين اختلاف‏ها هزينه خواهد شد.‌ بنابراين، صاحبان قلم بايد
    روحيه برادري و اتفاق را در جامعه گسترش دهند تا خطاب اين آيه قرآني قرار
    نگيرند:‌ «‌يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ ما لا تَفْعَلُونَ؛ اي ايمان آورندگان!‌ چرا چيزي
    مي‏گوييد كه انجام نمي‏دهيد.‌»‌ (‌صف:‌ 2‌)‌
    ویرایش توسط quranic : 1389/11/07 در ساعت 01:29 بعد از ظهر

  6. #5



    د)‌ حق‏جويي و حق‏گويي
    برپايي و اظهار حق، از برجسته‏ترين ويژگي‏هاي مثبت بشري است كه در برخي
    آيه‏هاي قرآن كريم به آن اشاره شده است.‌ همچنين خداوند، راست‏گويي و
    امانت‏داري را ستوده و همه را به راست‏گويي و امانت‏داري دعوت كرده است:‌ «‌يا
    أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّهَ وَ كُونُوا مَعَ الصّادِقينَ؛ اي مؤمنان تقوا پيشه كنيد و با راست‏گويان
    باشيد»‌.‌ (‌مائده:‌ 2‌7‌)‌
    از سوي ديگر، قرآن كريم، كساني را كه به «‌پنهان كردن حق و جا زدن باطل در
    لباس حق يا باطل نشان دادن حق دست زنند، نكوهش مي‏كند:‌
    وَ لا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْباطِلِ وَ تَكْتُمُوا الْحَقَّ وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ.‌ (‌بقره:‌ 4‌2‌)‌
    و حق را به باطل درنياميزيد و حقيقت را ـ با آنكه خود مي‏دانيد ـ پنهان نكنيد.‌
    نكته قابل تأمل اين است كه در متن خود قرآن كريم نيز در چند مورد، «‌توريه»‌
    (‌پنهان كردن حق يا نشان دادن آن به شكلي ديگر)‌ صورت گرفته و قرآن مجيد
    درباره اين پرسش كه آيا هر حقي و هر نكته دربردارنده حقيقتي بايد در هر
    موقعيتي گفته و منتشر شود يا خير، موضع‏گيري كرده است.‌
    مورد اول در ماجراي بت‏شكني حضرت ابراهيم(‌ع)‌ است.‌ وي پس از
    شكستن بت‏ها، تبر را بر دوش بت بزرگ آويخت و در پاسخ اين پرسش
    بت‏پرستان كه چه كسي بت‏ها را شكسته است، فرمود كه بت بزرگ اين كار را
    انجام داده است.‌ مورد ديگر در ماجراي حضرت يوسف(‌ع)‌ است.‌ آن حضرت
    براي آنكه كاري كند تا برادرانش شرمنده يا مرتكب اشتباه ديگري نشوند و
    حضرت يعقوب(‌ع)‌ را به مصر آورند، دستور داد پيمانه مواد غذايي را در ظرف
    آذوقه آنها پنهان كنند و با صحنه‏سازي، آنها را به دزدي متهم سازند.‌
    به اين ترتيب، گاهي به حكم ثانوي، پنهان داشتن حق جايز شمرده مي‏شود.‌
    مطبوعات كه در كنار اطلاع‏رساني، وظيفه حفظ مصالح جامعه را نيز بر عهده
    دارند، بايد به اين رويه بيشتر توجه كنند و در شرايط ويژه و حساس كه بازگويي
    حقيقت محض، فسادي را در جامعه در پي مي‏آورد، از افشاي آن بپرهيزند.‌
    ویرایش توسط quranic : 1389/11/07 در ساعت 01:28 بعد از ظهر

  7. #6



    ه )‌ وجود يقين و برهان در خبر
    بهره‏مندي از صفت يقيني بودن و دليل و برهان داشتن، از جمله ويژگي‏هايي است
    كه در رفتار خبررساني قرآن مجيد كاملاً جلوه‏گر است.‌ خدا، انسان را از پيروي
    امور غيريقيني باز مي‏دارد و او را در برابر آنچه مي‏گويد و مي‏شنود، مسئول
    مي‏سازد:‌
    وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُوءادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ
    مَسْوءُلاً.‌ (‌الاسراء:‌ 3‌6‌)‌
    از آنچه به آن علم نداري، پيروي مكن.‌ به راستي كه گوش و چشم و قلب‏ها
    در برابر آن مسئولند.‌
    روش قرآن در بيان آموزه‏هاي الهي، روش مستدل و منطقي است؛ هم خود
    براي سخنانش برهان اقامه مي‏كند و هم ديگران را به آن فرا مي‏خواند.‌ خداوند،
    قرآن را نور و روشنگر توصيف كرده است:‌ «‌قَدْ جاءَكُمْ بُرْهانٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ نُورًا
    مُبينًا؛ براي شما از جانب پروردگارتان برهاني آمده است و ما به سوي شما نوري تابناك
    فرستاديم»‌.‌ (‌نساء:‌ 1‌7‌4‌)‌ روش قرآن در مقام نقد انديشه‏ها، روش استدلالي و يقيني
    است و در بحث و جدل با مخالفان، هميشه برهان و استدلال طلب مي‏كند:‌ «‌قُلْ
    هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقينَ.‌»‌ (‌بقره:‌ 1‌1‌1‌)‌ همچنين براي اخبار و اطلاعاتي كه از
    روي حدس و ظن باشند، ارزشي قائل نيست:‌
    وَ إِنْ تُطِعْ أَكْثَرَ مَنْ فِي اْلأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَنْ سَبيلِ اللّهِ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلاَّ الظَّنَّ وَ إِنْ هُمْ
    إِلاّ يَخْرُصُونَ.‌ (‌انعام:‌ 1‌1‌6‌)‌
    اگر از بيشتر كساني كه در زمين هستند پيروي كني، تو را از راه خدا گمراه
    مي‏كنند، آنان جز از گمان پيروي نمي‏كنند و جز به حدس و تخمين
    نمي‏پردازند.‌
    .‌.‌.‌ وَ ما يَتَّبِعُ أَكْثَرُهُمْ إِلاّ ظَنًّا إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْني مِنَ الْحَقِّ .‌.‌.‌ .‌(‌يونس:‌ 3‌6‌)‌
    بيشترشان جز از گمان پيروي نمي‏كند [ولي] همانا گمان به هيچ وجه [آدمي را[
    از حقيقت بي‏نياز نمي‏سازد.‌
    اينجاست كه مسئله انصاف و عدل در مقام نقد و نقل در قرآن نمود پيدا
    مي‏كند؛ چرا كه روش قرآن در مقام نقل، نقد و استدلال شيوه انصاف و عدالت
    است.‌ براي اثبات اين ادعا، به برخورد قرآن با مسئله شراب و قمار اشاره مي‏كنيم.‌
    قرآن در پاسخ به حكم اين دو مسئله، بسيار منصفانه و دقيق مي‏فرمايد كه شراب و
    قمار منافعي دارند و ضررهايي، ولي ضررهايشان بسيار بيشتر از سود آنهاست.‌
    پس به حكم عقل بايد ترك شوند:‌ «‌يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فيهِما إِثْمٌ كَبيرٌ وَ مَنافِعُ
    لِلنّاسِ وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما.‌»‌ (‌بقره:‌ 2‌1‌9‌)‌
    همچنين، در مقام پاسخ به مشركان كه مي‏گفتند از پدران خود پيروي مي‏كنيم،
    با استدلال مي‏گويد كه اگر پدران شما نادان و گمراه باشند، باز هم از آنها پيروي
    مي‏كنيد؟ «‌وَ إِذا قيلَ لَهُمُ اتَّبِعُوا ما أَنْزَلَ اللّهُ قالُوا بَلْ نَتَّبِعُ ما أَلْفَيْنا عَلَيْهِ آباءَنا أَ وَ لَوْ كانَ آباوءُهُمْ لا
    يَعْقِلُونَ شَيْئًا وَ لا يَهْتَدُونَ.‌»‌ (‌بقره:‌ 1‌7‌0‌)‌

  8. #7



    و)‌ ايجاد آرامش و پرهيز از آشوب و تشويش
    آرامش روحي ـ رواني، اطمينان و ثبات قلبي و اميد به آينده، تا حد بسيار زيادي
    ضامن بقا و پيشرفت يك جامعه است.‌ همان‏گونه كه انسان ناآرام و مضطرب،
    ممكن است بر اثر نداشتن تعادل روحي دست به رفتارهاي ناشايست بزند،
    جامعه پرتلاطم و سراسر تشويش نيز به بحران خواهد رسيد.‌ ازاين‏رو، يكي از
    جهت‏گيري‏هاي كلي اخبار قرآني، ايجاد آرامش و اطمينان در قلب افراد و در
    نتيجه، كل جامعه است.‌ با دقت در آيه‏هاي قرآن مي‏توان دريافت كه خداوند از سه
    روش براي دست‏يابي به اين هدف در قرآن كريم بهره مي‏بَرَد:‌
    يك ـ پاسخ‏گويي به گفتار نادرست با گفتار نيكو
    به اين ترتيب ملاحظه مي‏شود قرآن حتي آنجا كه قصد بيان حكم حرمت چيزي را
    دارد، از اصل انصاف پيروي مي‏كند.‌ در اينجا هم ابتدا به شرح و بررسي برخي
    فايده‏هاي احتمالي و پزشكي شراب مي‏پردازد.‌ سپس با حربه استدلال، زيان‏هاي
    آن را بيش از سودمندي‏هايش عنوان مي‏كند و حكم به ترك آن مي‏دهد.‌ در مسئله
    پيروي كافران از دين پيشينيان خود، در جواب اين توجيه آنان كه ما از پدران خود
    پيروي مي‏كنيم، با استدلال محكمي پاسخ مي‏دهد آيا اگر پدرانتان نادان بودند، باز
    هم پيروي مي‏كرديد.‌ پس با اين برهان كه پيروي از نادان در نظر هر انساني امري
    خطاست، ايشان را به نادرستي عمل خود محكوم مي‏كند.‌
    منش و راه حل پيشنهادي قرآن در صورت بروز بحث‏ها و مُشاجره‏هايي كه
    ميان دو طرف درمي‏گيرد، آن است كه در اين گونه مواقع بايد صبر پيشه كرد و با
    گفتاري پاك و به دور از طعن و سرزنش و در عين حال محكم و مستدل در برابر
    گفتار زشت و نادرست ايستاد و پاسخ گفت:‌
    ادْفَعْ بِالَّتي هِيَ أَحْسَنُ السَّيِّئَةَ نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَصِفُونَ وَ قُلْ رَبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ
    هَمَزاتِ الشَّياطينِ.‌ (‌مؤمنون:‌ 9‌6‌ و 9‌7‌)‌
    بدي را به شيوه‏اي نيكو دفع كن، ما به آنچه وصف مي‏كنيم داناتريم و بگو
    پروردگارا، از وسوسه‏هاي شيطان‏ها به تو پناه مي‏برم.‌
    اهميت اين نكته چنان است كه خداوند مي‏فرمايد:‌
    أُولئِكَ يُوءْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِما صَبَرُوا وَ يَدْرَوءُنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ.‌ (‌قصص:‌ 5‌4‌)‌
    ما به كساني كه صبر پيشه كنند و بدي را با نيكي پاسخ دهند، دو بار پاداش
    مي‏دهيم.‌
    دو ـ ياد خدا و اميد و توكل به او
    از ديگر توصيه‏هاي قرآن به انسان‏ها براي ايجاد آرامش و اطمينان در جامعه،
    ياد كردن خداوند و اميد بستن به اوست.‌ ازاين‏رو، آنها را از هر چيزي، از جمله هر
    خبر و گزارشي كه به نوميدي از خداوند شود، به شدت نهي مي‏كند.‌ خداوند در
    قرآن كريم، كساني را كه مي‏كوشند با شايعه‏سازي و دروغ‏پراكني و ديگر
    شيوه‏هاي ناپسند، مردم را نگران و نا اميد كنند و از مسير حق باز دارند، نكوهش
    مي‏كند و مي‏فرمايد:‌
    وَ لا تَقْعُدُوا بِكُلِّ صِراطٍ تُوعِدُونَ وَ تَصُدُّونَ عَنْ سَبيلِ اللّهِ مَنْ آمَنَ بِهِ وَ تَبْغُونَها
    عِوَجًا.‌ (‌اعراف:‌ 8‌6‌)‌
    و بر سر راهي منشينيد كه (‌مردم را)‌ بترسانيد و كسي را كه به خدا ايمان
    آورده‏اند، از راه خدا بازداريد و راه او را كج بخواهيد.‌
    يا در جاي ديگر مي‏فرمايد:‌
    لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذينَ في قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْمُرْجِفُونَ فِي الْمَدينَةِ
    لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ ثُمَّ لا يُجاوِرُونَكَ فيها إِلاّ قَليلاً.‌ (‌احزاب:‌ 6‌0‌)‌
    اگر منافقان و كساني كه در قلب‏هاشان مرضي هست و نيز شايعه افكنان در
    مدينه [از كارشان] باز نايستند، تو را بر آنان سخت مسلط خواهيم كرد تا جز
    [مدتي] اندك در همسايگي تو نپايند.‌
    سه ـ يادآوري نعمت‏ها و شرايط خوب و متعادل
    امروزه روان‏شناسي ثابت كرده است كه نگرش مثبت به زندگي و شرايط
    موجود در پيرامون آن، سبب آرامش خاطر و اميد خواهد شد.‌ يكي از راه‏هاي
    رسيدن به اين نوع نگاه، از ياد نبردن توانايي‏ها، امكانات و موقعيت‏هايي است كه
    در زندگي فرد براي رشد و تعالي او فراهم است.‌ خداوند در اين باره در قرآن
    مي‏فرمايد:‌ «‌فَاذْكُرُوا آلاءَ اللّهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ»‌ (‌اعراف:‌ 6‌9‌)‌ و نيز «‌وَ امّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ.‌»‌
    (‌ضُحي:‌ 1‌1‌)‌ و اين گونه است كه جامعه با يادآوري نعمت‏هايي كه در هر برهه از
    زندگي خويش از آنها بهره‏مند بوده است، مي‏تواند آرامش، نشاط و روحيه‏اي بالا
    براي حركت و پيش رفتن به سوي آرمان‏هايش بيابد.

  9. #8



    ز)‌ حفظ حدود الهي در خبر رساني
    كلمه «‌حد»‌ به معناي مانع و فصل و پرده ميان دو چيز است كه اجازه اختلاط
    يكي را با ديگري نمي‏دهد.‌ حفظ حدود و قوانين انسان‏ساز باري‏تعالي نيز از
    ارزش‏هاي فرهنگي است كه بايد در مطبوعات كشور جاري شود.‌ در تمام اركان
    جامعه اسلامي همه چيز بايد در مرز خويش و حدود تعيين شده قرار گيرد و
    هيچ‏كس حق تعدي و تجاوز از آنها را ندارد.‌ خداوند در قرآن مي‏فرمايد:‌
    تِلْكَ حُدُودُ اللّهِ فَلا تَعْتَدُوها وَ مَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللّهِ فَأُولئِكَ هُمُ
    الظّالِمُونَ.‌ (‌بقره:‌ 2‌2‌9‌)‌
    اين‏ها حدود الهي است.‌ از آنها تجاوز نكنيد.‌ كساني كه به حدود خدا تجاوز
    كنند، آنها خود ستمكار هستند.‌
    در جاي ديگري نيز مي‏فرمايد:‌ «‌تِلْكَ حُدُودُ اللّهِ فَلا تَقْرَبُوها؛ اين است حدود خدا،
    مبادا به آنها نزديك شويد.‌»‌ (‌بقره:‌ 1‌8‌7‌)‌ بر اين اساس، لازم است تا اين مرزها را
    در هر كاري و در هر زمينه و عرصه‏اي از جمله مطبوعات شناخت و از آنها فاصله
    گرفت.‌ بنابر آموزه‏هاي قرآن، بايد از پديده‏هاي غيراخلاقي مانند:‌ تهمت بستن به
    ديگران، افترا، تمسخر ديگران و ضد ارزش‏هايي نظير اينها دوري كرد، خواه اين
    عمل به طور مستقيم و با زبان صورت بگيرد، خواه غيرمستقيم و با ابزار
    مطبوعات و نشريه‏ها.‌

  10. صلوات و تشکر


کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •