تالار دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله Arabic English Persian
بازیابی رمز
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 2 , از مجموع 2

موضوع: اقسام نسخ

  1. #1

    اقسام نسخ




    اقسام نسخ؛
    در ميان مسلمانان در مورد وقوع نسخ اختلافي نيست؛ زيرا بيشتر احكام شرايع و اديان گذشته دين مقدس اسلام نسخ شده است[1] و همچنين در خود دين اسلام نيز قسمتي از احكام نسخ شده و به جاي آن احكام ديگري وضع گرديده است به عنوان مثال قرآن كريم به نسخ شدن حكمِ نخستين قبله كه پيامبر(صلي الله عليه وآله) و مسلمانان به سوي آن نماز مي خواندند، تصريح مي كند، و نسخ در اين گونه موارد، مورد قبول تمام مسلمانان است. اختلاف در اقسام نسخ عبارت اند از:
    1ـ نسخ فقط در ناحيه تلاوت باشد نه در حكم؛ يعني آيه اي داشته باشيم كه تنها تلاوت آن نسخ شده با شد و از قرآن حذف شده باشد ولي حكم آن باقي باشد.

    2ـ نسخ در ناحيه تلاوت، و حكم باشد؛
    اين دو قسم، از نظر دانشمندان و علماي اسلامي مردود و نفي شده است و چنين نسخي در قرآن كريم وجود ندارد زيرا؛ اولا: قائل بودن به اين نوع نسخ، همان عقيده به تحريف قرآن است، در حالي كه علما و دانشمندان اسلامي، بر عدم تحريف در قرآن اتفاق نظر دارند. ثانياً: روايت كننده اين اخبار، فقط يك نفر مي باشد پس خبر واحد مي باشد به عنوان مثال در مورد قسم اول فقط عمر (خليفه دوم) آيه رجم را آورده و ادعا نموده كه از قرآن است، و در مورد قسم دوم، راوي آن فقط عايشه است، از اين رو مسلمانان اين ادعا را نپذيرفتند؛ زيرا قرآني بودن يا نبودن چيزي با خبر يك نفر ثابت نمي شود، از طرفي هيچ كدام از بزرگان و مفسّران قرآن در آن زمان، چنين حرفي را تأييد نكرده اند.
    3ـ نسخ فقط در ناحيه حكم باشد، نه در تلاوت؛ آن قسم از نسخ كه در قرآن انجام شده، اين است كه آيه اي از آيات قرآن نسخ شود و مفهوم و حكم آن در ميان مسلمانان واجب العمل نباشد و يا اصلا عمل نمودن به مفهوم آن جايز نباشد و از نظر تلاوت در قرآن ضبط شده باشد و مانند ساير آيات تلاوت شود.
    اكثر دانشمندان و مفسّران اين نوع نسخ را مي پذيرند، مانند آيه ي 12 سوره ي مجادله كه معروف به آيه ي نَجوي است و در اين آيه خداوند بر مسلمانان شرط فرموده كه اگر مي خواهيد با پيامبر(صلي الله عليه وآله) به صورت نَجْوي و درِگوشِ هم، صحبت كنيد بايد قبل از آن صدقه بدهيد، يعني طبق اين آيه شريفه هر كس كه مي خواهد با پيامبر(صلي الله عليه وآله) به صورت نجوي صحبت كند، بر او واجب است كه قبل از آن صدقه بدهد، در حالي كه اين حكم توسط آيه بعدي آن يعني آيه ي 13 همين سوره نسخ شده است؛ زيرا در آن آيه، خداوند حكم وجوب صدقه را از عهده ي مسلمانان برداشته است، از اين رو آيه ي 13 اين سوره ناسخ مي شود، براي آيه ي 12، كه در اينجا فقط حكم آن برداشته شده است و الاّ تلاوت آن مانند بقيه ي آيات به اعتبار خود باقي است.

    [1]- خوئي، ابوالقاسم، بيان در علوم و مسائل كلي قرآن، ترجمه محمد صادق نجفي و هاشم زاده هريسي، واحد خوي، دانشگاه آزاد اسلامي، چاپ پنجم، ج2، صص478-662.

    آخرین موضوعات ارسالی این تالار:


  2. #2



    4.نسخ مشروط:همين صورت سوم است‏با اين اضافه كه با اعاده شرايط تشريع‏ نخستين،حكم منسوخ دوباره زنده شود و به اجرا در آيد.در نتيجه دو حكم منسوخ‏و ناسخ،هر يك به شرايط خود بستگى دارند.اين در مقابل صورت سوم است كه ‏نسخ،مطلق بوده و حكم منسوخ براى هميشه قابل اعاده نيست.

    .نسخ لفظ و محتوا

    اين گونه نسخ از نظر ما مردود شناخته شده است،زيرا دلايلى كه بر اين مدعااقامه كرده‏اند. موجب بى‏اعتبارى قرآن مى‏گردد.مواردى را كه شاهد گرفته‏اندمستلزم تحريف قرآن و تحول و تغيير قرآن پس از وفات پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‏باشد.

    پس از وفات پيامبر نسخ،امكان ندارد و هر گونه احتمال اسقاط آيه در اين‏حال تحريف قرآن كريم است.

    در قرآن از مساله‏«حرمت ناشى از رضاع‏» (1) سخن به ميان نيامده است،ولى ازعايشه نقل كرده‏اند كه آيه‏اى در اين باره وجود داشته و تا پس از وفات پيامبر صلى الله عليه و آله‏تلاوت مى‏شده،كه با جويدن بز خانگى از ميان رفت.او مى‏گويد:در قرآن آيه‏اى‏بوده بدين مضمون: «عشر رضعات معلومات يحرمن،ده بار شير خوردن موجب‏حرمت مى‏گردد».سپس اين آيه به آيه ديگرى بدين مضمون:«خمس رضعات‏معلومات يحرمن،پنج‏بار شير خوردن موجب حرمت مى‏گردد»منسوخ گرديد.

    گويد:«اين دو آيه(ناسخ و منسوخ)در ورقه‏اى نوشته شده بود و زير تخت‏خواب‏من بود.ما از آن غفلت ورزيده،بز خانگى داخل اطاق خواب گرديد و آن ورقه راجويد و از ميان رفت‏». عجيب آن كه مى‏گويد:«فتوفى رسول الله صلى الله عليه و آله و هن مما يقرامن القرآن،فدخل داجن البيت فاكلهن (2) ،هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله وفات نمود،اين‏آيات مورد تلاوت بودند،كه حيوان دست پرورده خانگى آن را جويد و خورد» (3) .
    البته اين نسبتى ناروا است،چگونه ممكن است آيه‏اى از قرآن با جويدن بزى ازميان برود؟! طبق اين نقل آيه ياد شده مورد تلاوت اصحاب بوده،يعنى نبايستى تنهادر آن ورقه ثبت‏شده باشد.پس نبايستى با نابود شدن يك نوشته،اصل آيه كه‏محفوظ ذهن همگان است از ميان برود.اساسا قرآنى كه با جويدن بزى از ميان برودهمان به كه از اول نباشد.
    شگفت آورتر آن كه برخى از بزرگان فقهاى اهل سنت‏به صحت‏سند اين روايات‏نظر داده،مورد فتوا قرار داده‏اند.مانند«ابن حزم اندلسى‏»در كتاب‏«المحلى‏»كه هم‏روايات را صحيح دانسته و هم طبق آن فتوا داده است. (4) برخى از معاصرين نيز براين باورند مانند«زرقانى‏»در«مناهل العرفان‏». (5) در اين زمينه در كتاب‏«صيانة القرآن‏من التحريف‏»به تفصيل سخن گفته‏ايم (6) .آيه كريمه انا نحن نزلنا الذكر و انا له‏لحافظون (7) ،همانا ما قرآن را نازل كرده‏ايم و ما خود نگهبان آنيم‏»و آيه لا ياتيه الباطل‏من بين يديه و لا من خلفه تنزيل من حكيم حميد (8) ،هرگز تباهى نه در حال و نه در آينده به آن راه نمى‏يابد.[زيرا]از جانب كسى نازل گشته كه فرزانه ستوده است‏».بر همه‏اين پندارها خط بطلان مى‏كشد. و الله غالب على امره و لكن اكثر الناس لا يعلمون (9) ،خداوند بر كار خويش چيره است،ولى بيش‏تر مردم نمى‏دانند».

    پي نوشت
    1- ارضاع:شير دادن است كه موجب علقمه مادرى و فرزندى يا برادرى و خواهرى مى‏گردد و نا محرم محرم،ودر نتيجه موجب حرمت ازدواج مى‏شود.
    2- داجن به حيوانى گويند كه در خانه پرورده شود.
    3- ر.ك:صحيح مسلم،ج 4،ص 167.صحيح ترمذى،ج 3،ص 456.صحيح دارمى،ج 2،ص 157. صحيح‏ابو داود،ج 1،ص 224 و ديگر كتب حديثى و فقهى اهل سنت كه بر آن صحه گذارده‏اند.
    4- ر.ك:ابن حزم،المحلى،ج 10،ص 16-15.
    5- زرقانى،مناهل العرفان،ج 2،ص 216-214.
    6- ر.ك:صيانة القرآن،ص 162-159 و نيز ج 2 التمهيد،ص 289-285.
    7- حجر 15:9.
    8- فصلت 41:42.
    9- يوسف 12:21.



مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •