تالار دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله Arabic English Persian
بازیابی رمز
صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 10 , از مجموع 11
  1. #1

    توحید و مراتب آن




    عنوان : توحيد و مراتب آن
    نویسنده : احسان تركاشوند
    كلمات كليدي : توحيد ذاتي، صفاتي، افعالي، توحيد در ربوبيت تكويني، توحيد در ربوبيت تشريعي، توحيد در اطاعت، توحيد در حاكميت، توحيد در الوهيت

  2. #2

    معنای توحید




    توحيد در لغت مصدر باب تفعيل است. یکی از معانی باب تفعیل نسبت دادن مبدأ اشتقاق فعل به مفعول است.[1] توحید به همین بکار رفته است و به معنای یکی دانستن خداست. در اصطلاح فلاسفه نیز دقیقا به همین معنا بکار رفته است. توحيد در اصطلاح فلاسفه و متكلمين داراي مراتب يا اقسامي است كه عبارتند از:

  3. #3



    1- توحيد ذاتي: كه خود حداقل به چهار معنا به كار مي‌رود:
    الف- توحيد در وجوب وجود؛ يعني هيچ موجودي جز ذات مقدس الهي، واجب الوجود بالذات نيست.
    ب- توحيد به معناي بساطت و عدم تركيب خداوند كه خود داراي معاني فرعي است. برخي از آن معاني فرعي عبارتند از:
    1- عدم تركيب خداوند از اجزاء بالفعل
    2- عدم تركيب خداوند از اجزاء بالقوه
    3- عدم تركيب خداوند از ماهيت و وجود
    4- عدم تركيب خداوند از جنس و فصل
    5- عدم تركيب خداوند از ماده و صورت عقلی
    6- عدم تركيب خداوند از اجزاء اعتباری
    7- عدم تركيب خداوند از جوهر و عرض
    8- عدم تركيب خداوند از اجزاء شیمیایی
    ج - توحيد به معناي نفي كثرت بيروني و نفي كثرت درونی از ذات خداوند. معانی الف و ب در برخی موارد تحت این عنوان مورد بحث قرار مي‌گيرند. به این معنا که مراد از نفی کثرت بیرونی همان معنای الف یعنی توحید در وجوب وجود و یکی بودن ذات خداوند و مراد از نفی کثرت درونی همان معانی هشت­گانه فوق است. به عبارت دیگر مراد از کثرت بیرونی، مثل و مانند داشتن است و کثرت درونی همان بساطت خداوند است. گاهی نفی کثرت درونی یا نفی ترکیب را «توحید احدی» و نفی ترکیب بیرونی را « توحید واحدی» می­نامند.[2]
    د- توحيد به معناي وحدت شخصي واجب. (كه در عرفان مورد بحث قرار مي‌گيرد)

  4. #4



    2- توحید صفاتی: این معنا حداقل به دو معنا استعمال می­شود:
    الف- خداوند در صفات خودش بي­همتا و يگانه است و هيچ كس صفات خدا را آنگونه كه او دارد، دارا نيست.
    ب- به معناي نفي مغايرت صفات با ذات است؛ يعني صفاتي را كه به خداوند نسبت مي‌دهيم مانند صفات ماديات از قبيل اعراضي نيستند كه در ذات خدا تحقق يابند و به اصطلاح «زائد بر ذات» نيستند بلكه اين صفات همگي در خداوند عين يكديگر و عين ذات بسيط خداوند مي‌باشند و خداوند به نحو بساطت همۀ اين صفات را داراست؛ چون اگر اين صفات زائد بر ذات باشند مستلزم تركيب واجب و احتياج و فقر است.[3]
    می­توان گفت در حال حاضر توحيد صفاتي در نزد فلاسفه به معناي دوم، به عنوان اصطلاح در آمده است.

  5. #5



    3- توحيد افعالي (توحيد در خالقيت): توحيد افعالي كه گاهي از آن به توحيد در آفرينش يا توحيد در خالقيت هم تعبير مي‌شود در اصطلاح فلاسفه به معناي اين است كه همۀ نظامات و سنن و علل و معلولات و اسباب و مسبّبات، فعل خدا و كار او و ناشي از ارادۀ خداست. موجودات عالم همچنان كه در ذات خود، استقلال وجودي از خدا ندارند در مقام تأثير و عليّت هم استقلال ندارند. در نتيجه خدا همانطور كه در ذات خود شريك ندارد در فاعليت نيز شريك ندارد. توحيد افعالي مصداق تسبيح مبارك «لا حول و لا قوة الا بالله» است كه در فلسفه تحت عنوان قاعدۀ «لامؤثر في الوجود الا الله» بيان مي‌شود.[4

  6. #6



    4- توحيد در ربوبيت تكويني: مراد از توحيد در ربوبيت تكويني آن است كه نظام اين جهان كه شامل مجموعه پديده‌هاي بي­شمار گذشته و حال و آينده مي‌شود تحت تدبير حكيمانه يك پروردگار اداره مي‌شود.[5]

  7. #7



    5- توحيد در ربوبيت تشريعي (توحيد در تشريع و تقنين): مراد از توحيد در ربوبيت تشريعي آن است كه فقط خداوند حق قانون گذاري براي مردم را دارد و تنها او اين اختيار را دارد كه بندگان را به برخي از امور مكلف كند و به عبارتي مقصود از توحيد در ربوبيت تشريعي آن است كه خداوند هيچ شريكي در مكلف كردن بندگان ندارد.

  8. #8



    6- توحيد در اطاعت: توحيد در اطاعت به اين معناست كه تنها خدا را بايد اطاعت كرد، انسان بايد سخن او را بشنود و عمل كند. از آنجا كه همۀ جهان هستي و از جمله انسان و همۀ توانايي­هايش وابسته به خداست، تنها او شايستۀ اطاعت و فرمانبرداري است.[6]

  9. #9



    7- توحيد در حاكميت: منظور از توحيد در حاكميت آن است كه حق حكومت اصالتاً مربوط به خداست و حكومت ديگران بايد با انتصاب و اجازۀ خاص يا عام او باشد.[7]

  10. #10



    8- توحيد در الوهيت: توحيد در الوهيت همان اصل يكتاپرستي است كه اساس دعوت همه پيامبران الهي در تمام ادوار تاريخ بشر است. همه بايد خدا را بپرستند و از پرستش موجودات ديگر بپرهيزند؛ زيرا تنها اوست كه شايسته پرستش است. از آيات قران (اياك نعبد) و روايات استفاده مي‌شود كه اصل مسلم همه اديان آسماني توحيد است و هيچ مسلماني با آن مخالفت ندارد. خدا در قران خطاب به اهل كتاب مي‌فرمايد:
    «قل يا اهل الكتاب تعالوا الي كلمةٍ سواءٍ بيننا و بينكم الا نعبد الا الله ولا نشرك به شيئا»[8]
    «اي پيامبر به اهل كتاب بگو بياييد به سوي سخني كه ميان ما و شما يكسان است روي آوريم و آن اين است كه جز خداي يگانه را نپرستيم و چيزي را شريك او قرار ندهيم.»[9]
    همه مراتب توحید ذاتی در بحث توحید واجب، در فلسفه و کلام مورد بحث قرار می‏گیرد؛ اگر چه عمده براهینی که در فلسفه و کلام مطرح شده است اختصاص به براهینی دارد که در باب توحید ذاتی اقامه شده است.
    بساطت واجب نیز در مباحث توحید واجب، مورد بحث قرار گرفته و با استفاده از ماهیّت نداشتن واجب، جسم و جسمانی نبودن واجب و عدم نیازمندی در واجب، همه اقسام ترکیب از ذات واجب نفی می‏شود.[10]
    توحید صفاتی واجب گاهی به صورت مستقل مورد بحث قرار گرفته و اثبات می‏شود و در برخی موارد، با اثبات توحید واجب از راه صرافت وجود، برهان را به گونه­ای تقریر می‏کنند که توحید صفاتی خداوند نیز از آن برهان استفاده می‏شود.[11]
    توحید افعالی خداوند، از راه­های متعددی از جمله از طریق برهان وجود مستقلّ و رابط ملاصدرا اثبات شده كه در آن همه ما سوای واجب را فعل، آثار و تجلّی ذات واجب می‏دانند.[12]
    ربوبیت تکوینی و تشریعی واجب را هم از لوازم توحید در خالقیّت (توحید افعالی) می‏دانند و به این وسیله این دو مرتبه از توحید هم با براهین فلسفی و کلامی اثبات می‏شوند.
    بر سایر مراتب توحید، یعنی توحید در حاکمیت و توحید در الوهیّت نیز ادلّه متعددی بر آنها اقامه شده است ولی عمدتاً می‏توان گفت این مراتب نیز از لوازم توحید در خالقیّت و توحید در ربوبیت دانسته شده و در کتب مفصّل فلسفی و کلامی مورد بحث قرار گرفته است.[13]

صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین

موضوعات مشابه

  1. ✾✿❀ توجه!!.....توجه!!
    توسط هندیانی در تالار کلاس تدبر در قرآن
    پاسخ: 3
    آخرين نوشته: 1391/05/21, 07:56 بعد از ظهر
  2. پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 1391/04/29, 09:53 بعد از ظهر
  3. دانلود تواشیح غدیر
    توسط 88060855 در تالار مداحی
    پاسخ: 3
    آخرين نوشته: 1390/08/23, 01:18 بعد از ظهر
  4. پاسخ: 2
    آخرين نوشته: 1390/06/29, 11:11 بعد از ظهر
  5. انواع محتواي قرآن
    توسط mahdi در تالار تاریخ پیامبران
    پاسخ: 1
    آخرين نوشته: 1389/07/01, 12:44 بعد از ظهر

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •