تالار دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله Arabic English Persian
بازیابی رمز
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 5 , از مجموع 5
  1. #1

    قصه و داستان در قرآن




    قَصَص به معناى پى جويى و تعقيب و نقل قصه و يا به معناى قصه است(بنابراين مصدر يا اسم باشد) و جمع آن قِصَص است. راغب در مفردات قَصَص را جمع دانسته است.(1)
    از آن*جا كه قرآن كتاب قصه نيست و نقل داستان*هاى قرآن جنبه تربيتى دارد; لذا از نظر ماهيت نقل، با آن*چه مطلوب داستان*نويسان است فرق دارد.
    مهمترين اين ويژگى*ها، پراكنده*گويى و استشهاد به قسمتى از داستان است. نمونه بارز اين سخن در نقاط پايانى داستان حضرت نوح و يوسف(عليهما السلام) كاملا مشاهده مى*شود. اين دو ويژگى با مبانى يك داستان*نويس تفاوت اساسى دارد، زيرا او داستان*ها را زنجيروار و پيوسته و به گونه*اى توصيفى نقل مى*كند و اگرچه به نكات تربيتى و به اصطلاح به فلسفه داستان مى*انديشد، ولى هيچ*گاه از بسط نكات فرعى و توصيف هنرى آن*ها غافل نيست; در حقيقت از رهگذر همين توصيف*هاى هنرمندانه، كه تحريك احساسات نيز آن را همراهى مى*كند، به جاذبه مطلوب خويش دست مى*يازد و اين در حالى است كه قرآن، اصل توصيف را تنها در جايى رعايت مى*كند كه بتواند مخاطب را در دست يافتن به هدف اصلى داستان، يارى كند، مانند ظرافت*هايى كه در نقل داستان حضرت يوسف و درخواست نابجاى زليخا آمده است تا پاكدامنى حضرت يوسف را به نمايش گذاشته و بيشترين اثر تربيتى را به دست دهد.
    امّا در بين ويژگى*هاى قرآن، دو ويژگى ظهور دارد كه تا حدى مى*تواند الگوى داستان*نويسان باشد. آن دو ويژگى عبارتند از: راستگويى و ديگر توجه به فلسفه داستان و جنبه*هاى تربيتى و آموزشى آن. يك داستان*نويس مى*تواند با تلاش خويش، در عين راستگويى و دورى از تحريف واقعيت*ها و حقايق تاريخى، نكات تربيتى و آموزشى را در طول داستان، براى خواننده به وديعه بگذارد.
    به هر حال مطالعه دقيق قصص قرآن و توجه و دقت در چگونگى نقل داستان*هاى قرآن مى*تواند قدرت بازگويى يك حادثه را در يك داستان*نويس تقويت كند. در اين زمينه مى*توانيد به كتاب*هايى مانند: «پژوهشى در جلوه*هاى هنرى داستان*هاى قرآن» (در دو جلد) تأليف، دكتر محمود بستانى و ترجمه محمدحسين جعفرزاده مراجعه كنيد.


    1. تفسير نورالثقلين، ابن جمعة الحويزى، ج 2، ص 115، ح 434، نشر اسماعيليان.

  2. صلوات و تشکر


  3. #2

    معرفی چند کتاب درباره قصص قرآن




    برخى از كتاب*ها كه داستان*ها و قصه*هاى قرآن را توضيح داده، عبارتند از:
    1. قصص قرآن با فرهنگ قصص قرآن، صدرالدين بلاغى، انتشارات اميركبير، تهران.
    2. قصص قرآن مجيد، يحيى مهدوى، انتشارات خوارزمى، تهران.
    3. قصص قرآن يا تاريخ انبياء، رسولى محلاتى، دار الكتب الاسلاميه، تهران.
    4. سرگذشت*هاى تلخ و شيرين، غلامرضا نيشابورى، انتشارات دفتر تبليغات اسلامى حوزه علميه قم.
    5. حياة القلوب يا تاريخ پيامبران، علامه مجلسى(رحمه الله)، انتشارات سرور، قم.
    6. قصص القرآن، محمد احمد جاد المولى و...*.

  4. #3

    علت تکرار داستان های قرآن




    تكرار يك آيه ، از دو جهت مى*تواند مورد توجه قرار گيرد . ابتدا آن كه تكرار يك آيه در يك سوره چه حكمتى دارد و فايده*آن چيست ; دوم اين كه چرا فلان آيه در يك سوره تكرار شده ; ولى در سوره ديگر تكرار نشده است ؟
    تكرار يك آيه مى*تواند به جهت مبالغه و تأكيد باشد . بعضى از مفسران بر اين اعتقادند كه يك آيه در هر بار تكرار ، معناى ويژه*اى را القاء مى*كند .(1)
    امّا اين كه چرا يك آيه در يك سوره تكرار شده و در سوره ديگر تكرار نشده است ، به دو مطلب بر مى*گردد: اوّل اين كه مفاهيم يك سوره گاه اقتضاى تأكيد بيشترى دارد و گاه چنين اقتضايى ندارد ; به عنوان مثال در مقام استفهام تقريرى جاى تأكيد بيشترى است تا*مقام اخبار ; لذا در سوره الرحمن تأكيد فراوان است و سوره مرسلات در مرحله پايين تر و همين طور در مراحل و مراتب ديگر قرار دارد .
    احتمال ديگر لحاظ شأن نزول و شرايط و اوضاع زمانى و مكانى نزول آيات است كه گاه با توجه به اوضاع و احوال مردم ، هنگام نزول آيات قرآن ، وعده ، وعيد ، مبالغه ، تمثيل ، تكرار و ديگر وجوه بلاغى لحاظ مى*شود.


    1 . تفسير نمونه ، ج 25 ، ص 431 .

  5. #4

    تکرار در قرآن




    1. آياتى كه تكرار شده اند ، هر كدام اهداف خاصى را تعقيب مى*كنند و اين گونه نيست كه آيات تكرارى ، همه يك مسأله را مورد بررسى قرار دهند ; بلكه آيات قرآن كريم به مناسبت*هاى مختلف مكرر شده است .
    2 . مسأله تكرار در ارائه انديشه ها و آراى مشخص به مردم ، به استقرار و تثبيت آنها در ذهن ها مى*انجامد .
    3 . «تكرار» ، يادگيرى را ـ اعم از اين كه آموخته انسان يك عادت نيك باشد يا زشت ـ آسان تر مى*كند . گاهى متكلم ناچار مى*شود كه عين لفظ يا جمله را به خاطر اهميت يادگيرى تكرار كند .
    4 . در تكرار يك جمله در طول سخن ، نوعى تأثير خطابى وجود دارد كه عرب ها بيشتر با آن آشنا هستند و اين كار ، در جريان ايراد خطبه و سرودن شعر در ميان عربها مرسوم بوده است و اين مسأله در آيات قرآن ، به فصاحت و بلاغت قرآن كريم ـ كه در محل خود ثابت شده ـ بازگشت مى*كند .
    5 . ارائه برخى حوادث يا انديشه ها به شكل*هاى گوناگون و عبارت*هاى مختلف ، باعث جلب توجه و تنوع مى*شود و از خسته شدن شنونده و يكنواختى كلام جلوگيرى مى*كند .
    6 . قرآن كريم ، مسايل مورد ابتلاى مردم و جريان هاى عبرت انگيز را زياد تكرار كرده ; به طور مثال : داستان حضرت موسى(عليه السلام) و قومش را در آيات زيادى يادآور شده است . خداوند مى*فرمايد: «و لقد صرّفنا فى هذا القرءَان ليذّكّروا و ما يزيدُهُم إلاّ نُفُورا ;(اسراء ، 41) و براستى ، ما در اين قرآن ]حقايق را[ گوناگون بيان كرديم تا پند گيرند ; و]لى[ ، آنان جز نفرت نمى*افزايد .»
    7 . با توجه به اين كه در بعضى موارد ، بين آيات و سوره ها فاصله وجود دارد ، تكرار ، نقش مهمى در ايجاد ارتباط با طرح مسايل به وسيله قرآن داشته و براى ناقص نماندن مفهوم بحث ، تكرار لازم و ضرورى مى*شود .(1)


    1 . ر .ك : قرآن و تبليغ ، محسن قرائتى ، ص 192 و 194 ، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن.

  6. #5

    قرآن کتاب هدایت است نه قصه




    قرآن كريم ، كتاب هدايت و تربيت انسان هاست و براى رسيدن انسان ها به كمال و قرب الهى ، خداوند متعال ، اين كتاب را به همراه پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)مبعوث كرد و داستان پيامبران الهى نيز به همين هدف بوده است . ترديدى نيست كه مقصود قرآن كريم ، از ذكر داستان و سرگذشت پيامبران و اقوام آن ها ، سرگرمى نيست ; بلكه در زمينه درس ها و رهنمودها و آگاهى هايى كه براى رشد و هدايت انسان لازم است ، به عنوان نمونه*هاى واقعى و الگوهاى رفتارى به بخشى از زندگى و رفتار حضرت ابراهيم و حضرت موسى(عليهما السلام) و .. . اشاره مى*كند و همچنين براى عبرت گرفتن انسان ها ، فرازهايى را از سرگذشت افراد ظالم و اقوام ستمكار نقل مى*كند ، تا انسان ها اشتباهات و خطاهاى آن ها را تكرار نكنند و به اين وسيله اتمام حجت بر همه مردم باشد .
    افزون بر اين يك حادثه و واقعه ، ممكن است حاوى درس*هاى گوناگون باشد و از نگاه*هاى مختلف ممكن است آموزنده باشد ، به هر حال بعضى وقت ها تكرار بى جهت و بدون دليل نيست و مصلحت هايى در آن نهفته است . از طرفى ، يكى از علل تكرار داستان*هاى قرآن ، نزول تدريجى قرآن و نياز مكرر به ذكر وقايع پيشينيان براى تذكر و يادآورى و هدايت مردم است . سبب ديگر بسته به اعجاز قرآن است ، چينش مخصوص آيات و گاه با كلمات مختلف داستان ها را مى*آورد كه موجب مى*شود پيام ها و درس ها و حتى گزارش*هاى متفاوت به دست دهد كه از بيان قبلى داستان به دست نمى*آمد .(1)


    1 . ر .ك : الرسائل العشر ، شيخ طوسى ، المسائل الحائريات ، ص 320 ، انتشارات اسلام

موضوعات مشابه

  1. پاسخ: 17
    آخرين نوشته: 1391/07/10, 07:48 بعد از ظهر
  2. ▨▨ استطاعت چيسـت و مستطيـع کيست؟ ▨▨
    توسط 88060855 در تالار عبادات
    پاسخ: 12
    آخرين نوشته: 1391/05/12, 07:29 قبل از ظهر

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •