تالار دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله Arabic English Persian
بازیابی رمز
صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 10 , از مجموع 14
  1. #1

    ஜ ╫ چیستی دین






    باسلام ضمن عرض تسلیت به مناسبت فرارسیدن ایام غم وماتم و ایام سوگواری برای سرورو سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام
    به حول و قوه الهی در این تاپیک قصد داریم درباره چیستی و تعریف دین بحثی را آغاز کنیم
    آنچه تقدیم می شود سلسله مباحث کلام جدید است که توسط استاد عبدالحسین خسروپناه در کتاب کلام جدید ایشان بیان شده است و کلیه مطالب را از سایت اندیشه قم نقل می کنیم


  2. صلوات و تشکر : 2


  3. #2

    مطلب




    مفاهیم نظرى، به ویژه مفاهیمى كه با انسان ارتباط دارند، به طور عمده در معركه ى آرا قرار مى گیرند; مفهوم دین نیز از این وضعیت مستثنا نیست; به همین دلیل، همواره در میدان نظرات مختلف قرار داشته است و تاكنون به توافق مشترك تحویل نیافته است; البتّه این پیچیدگى بدان معنا نیست كه انسان ها به طور كلى از درك آن عاجز باشند; به تعبیر رابرت هیوم، « دین به اندازه اى ساده است كه هر بچه ى عاقل و بالغ و یا آدم بزرگ مى تواند یك تجربه ى دینى حقیقى داشته باشد و به اندازه اى جامع و پیچیده است كه براى فهم كامل و بهره گیرى تام از آن، نیازمند تجربه و تحلیل مى باشد ».[1] میر چا الیاده نیز بر این نكته ى مهم این چنین تصریح مى كند: « شاید هیچ كلمه اى غیر دین نباشد كه همواره و آشكارا خیلى صاف و ساده به كار رود، ولى در واقع، نمایان گر نگرش هایى باشد كه نه فقط بسیار متفاوت اند، بلكه گاه مانعه الجمع اند».[2] به هر حال، آن قدر تعریف هاى متفاوت و گوناگون از دین عرضه شده است كه حتّى ارایه ى فهرست ناقصى از آن میسّر نیست.[3] نگرش هاى اخلاقى، تاریخى، روان شناختى، جامعه شناختى، فلسفى و زیبا شناختى نمونه هایى از این روى كردهاى مختلف اند.[4]

    ----


    [1] . رابرت. ا. هیوم، ادیان زنده جهان، ترجمه ى عبدالرحیم گواهى، (تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامى، 1372)، ص 18.
    [2] . میرچاالیاده، فرهنگ و دین، ویراسته ى بهاءالدین خرمشاهى، (تهران: طرح نو، 1374)، ص 202.
    [3] . بهاء الدین خرمشاهى، دین پژوهى، دایره المعارف دین، دفتر دوم، (تهران، پژوهشگاه علوم انسانى 1373)، ص 85.
    [4] . ر. ك: رابرت.ا. هیوم، همان، ص ص 24 ـ 25.
    ویرایش توسط مدیریت محتوایی انجمن : 1391/07/18 در ساعت 10:19 قبل از ظهر

  4. صلوات و تشکر : 2


  5. #3

    انواع تعریف دین





    ارایه ى تعریفى روشن از موضوع تحقیق در هر پژوهشى ضرورت دارد و منطق دانان نیز در شناخت علوم و مسائل آن، شش پرسش عمده را مطرح مى كنند و آن ها را بر اساس ترتیب منطقى به صورت زیر طبقه بندى مى كنند:
    1) تحلیل مفهوم و بیان « ما » شارحه الاسم.
    2) پرسش از هستى و تحقق بیان هلیه بسیطه.
    3) تحلیل ماهوى و بیان « ما » حقیقى.
    4) پرسش از چگونگى، خواص و احكام بیان هلیه مركبه.
    5) پرسش از سبب تحقق یا « لمَ » ثبوتى.
    6) پرسش از دلیل تحقق یا « لمَ » اثباتى.
    جستار روش مند در هر زمینه ى معرفتى، از نظر منطقى مرهون رعایت ترتیب منطقى مطالب است; بنا بر این، قبل از پرداختن به خواص، آثار و احكام هر امرى و حتّى قبل از پرداختن به بحث از اثبات و نفى یك امر، باید تعریف روشن و متمایزى از آن به دست داد.[5]

    مسئله ى گستره ى شریعت و هر مسئله ى دیگر دین پژوهى مانند انتظار بشر از دین، منشاء گرایش انسان ها به دین، رابطه ى دین و آزادى، دین و توسعه، دین و هُنر، كثرت گرایى دینى و... نه تنها از جهت موضوع شناسى، نیازمند تعریف و تبیین دین هستند بلكه بسیارى از اختلاف ها و چالش هاى موجود در این گونه مسائل، به تعاریف و تصورات مختلف از دین ارجاع دارند و در واقع، اندیشمندان به جاى نزاع علمى و معنوى، در دامان نزاع هاى لفظى گرفتار شده اند.
    قبل از ورود به بیان تعریف هاى مختلف از دین، ذكر چند نكته ى زیر ضرورت دارد:
    ـ غرض از تعریف، تمایز نهادن بین شىء تعریف شده و غیر آن است كه گاه با تمایز ذاتى تحقق مى پذیرد و گاه با تمایز عرضى. تعریفى كه تأمین كننده ى تمایز ذاتى باشد، حدّ (definition) نام دارد و تعریفى كه بیان گر تمایز عرضى باشد، رسم (description) نامیده مى شود. اگر در تعریف حدّى، همه ى ذاتیات مندرج گردد، حد تام و اگر برخى از آن ها لحاظ شود، حدّ غیر تام خوانده مى شود. انواع دیگر از تعاریف، همانند تعریف هاى لفظى و لغوى، اشاره اى، كنایه اى و... نیز در منطق مطرح شده است.
    ـ بیان همه ى ذاتیات یك شىء و درج همه ى آن ها در تعریف، بسیار دشوار است[6] و این مسئله در تعریف دین، دشوارتر خواهد بود; ولى باید به شرط اساسى در تعریف توجه داشت و آن این كه تعریف به گونه اى نظم یابد كه جامع افراد و مانع اغیار باشد و به عبارت دیگر، داراى وضوح مفهومى و انطباق مصداقى باشد.

    ----
    [5] . استاد محمد تقى جعفرى، فلسفه دین، تدوین عبداللّه نصرى، (چاپ دوم)، ص 20.
    [6] . ر. ك: ابن سینا، رساله الحدود، ص ص 74 ـ 75 و خواجه نصیر طوسى، اساس الاقتباس، ص ص 441 ـ 442.
    ویرایش توسط مدیریت محتوایی انجمن : 1391/07/18 در ساعت 10:20 قبل از ظهر

  6. صلوات و تشکر


  7. #4

    موانع و مشكلات تعریف دین





    ـ تعریف دین به دلایل و موانع فراوانى، داراى آفت ها و مشكلات بسیارى است. برخى از دلایل عبارتند از:
    الف. اختلاف در روش شناسى تعریف دین: عده اى بر اساس پژوهش هاى تجربى و كاركردهاى خارجى به تعریف دین پرداخته اند و برخى نیز با مفاهیم پیشینى و با روش عقلى دین را تعریف كرده اند. تعاریف مبتنى بر پدیدار شناختى، روان شناختى و جامعه شناختى، از سنخ اوّل تعاریف به شمار مى روند و تعاریف مفهومى نیز از سنخ دوم تعاریف مى باشند.
    ب. اختلاف در مصادیق دین، به عنوان ابزار شناختِ ماهیت دین: عده اى از ابتدا مكاتب فلسفى و اجتماعى را نیز از مصادیق دین شمردند و بر این اساس، تعریف دین را با دامنه ى وسیعى عرضه كردند.
    ج. خلط میان دین و دین داران: آنان كه با روش تجربى و كاركرد گرایى، اقدام به تعریف دین نموده اند، گاهى میان عملكرد دین داران با پى آمدهاى دین تمایز قائل نشده اند و رفتارهاى منفى دین داران را در تعریف دین گنجانده اند.
    د. پرسش از درون دین یا برون دین: یكى دیگر از عوامل اختلاف در تعریف دین این است كه عده اى براى وصول به حقیقت دین، مراجعه به وحى و متون دینى را پیشنهاد مى دهند و از ابزارها و روش هاى برون دینى پرهیز مى نمایند و گروهى نیز روش هاى برون دینى را ترجیح مى دهند; علاوه بر اختلاف در متون دینى ادیان مختلف، تفاوت در مدل هاى عقلى در مكاتب فلسفى نیز به چالش میان تعاریف دین مى افزاید.
    هـ. به كار بردن مفاهیم مبهم و كیفى در تعاریف دین: پاره اى از نویسندگان، به جاىِ روشن ساختن مفهوم دین، با به كارگیرى مفاهیم پیچیده و مبهم تر از دین، بر ابهام این واژه مى افزایند.
    و. استفاده از تعریف هاى لغوى و لفظى به جاى تعاریف اصطلاحى: گروهى از متكلّمان و دین شناسان براى تبیین دین، به معانى لغوى آن یعنى معناى اطاعت، جزا، خضوع، تسلیم و... رو آوردند و یا این كه به فرهنگ هاى واژه اى دین (Re-igion) مراجعه كردند; در حالى كه هیچ كدام از این روش ها به شناخت واقعیت و ماهیت دین كمك نمى كنند; به ویژه با توجه به این نكته ى زبان شناختى كه الفاظ براى ماهیت و ذات اشیا وضع نشده اند.
    ز. تأثیر پیش فرض هاى معرفت شناختى، انسان شناختى، هستى شناختى، جهان بینى ها و ایدئولوژى ها، بر تعریف دین: هیچ گاه فیلسوفان دین، ابتدا به ساكن، به تعریف دین اقدام نكرده اند و به طور عمده با مبانى خاصّى به سراغ تبیین دین رفته اند و همین امر باعث اختلاف در تعاریف دین شده است.
    ح. نداشتن مصداق محسوس و مادى براى دین: مشكل و مانع دیگرى كه در تعریف دقیق دین تأثیر باز دارنده دارد، این است كه دین از مصادیق محسوس و قابل اشاره ى حسى برخوردار نیست، گرچه مفاهیمِ داراى مصادیق حسى نیز از نداشتن تعریف جامع و مانع رنج مى برند، ولى مفاهیمى كه مصداق حسى ندارند، گرفتار ابهام بیش ترى هستند.
    ط. تحریف پاره اى از ادیان: بسیارى از ادیان در طول تاریخ حیاتشان، دست خوش تحریف به زیادت یا نقیصه شده اند و به همین دلیل به فرقه ها و مذاهب گوناگون تنوع یافته اند. گرچه حكمت الهى اقتضا مى كند كه از انحراف یا اعوجاج لااقل یك مذهب جلوگیرى شود تا زمینه ى هدایت و تكامل بندگان از بین نرود، ولى به هر حال، تحریف متنى و معرفتى ادیان و مذاهب، از واقعیت هاى غیر قابل انكار است كه در اختلاف تعریف دین نقش به سزایى دارند.
    ى. نگرش جزء نگرانه به جاى كل نگرانه: جهل به بخشى از حقیقت دین و توجه به جزئى از دین نیز در اختلاف شناخت دین مؤثر است و در این عامل مى توان به قصّه ى فیل در مثنوى معنوىِ ملاى رومى توجه كرد.
    ـ آخرین نكته اى كه باید قبل از ورود به بیان تعریف از دین، به آن پرداخت، دسته بندى تعاریف گوناگونى است كه دین پژوهان با وجود این همه موانع در تعریف دین، عرضه كرده اند:

  8. صلوات و تشکر : 2


  9. #5

    دسته بندى تعاریف ارایه شده پیرامون دین





    دسته ى اوّل. تعاریف وجودى و ماهیتى، یا تعریف در مقام بایستى و تعریف در مقام هستى دین: برخى از دین پژوهان درتعریف دین، به مقام بایستى دین توجه كرده اند و مثلا گفته اند: دین عبارت است از مجموعه اى از آموزه ها و گزاره هایى كه از سوى خداوند در اختیار بشر قرار مى گیرد. عده اى نیز به دین محقق و منزّل در حیات اجتماعى انسان ها و یا دین نازل شده در كتاب و سنّت توجه نموده اند; براى نمونه، جامعه شناسان، روان شناسان و مردم شناسانى كه در پژوهش هاى دینى، به رفتارها و نهادهاى دینى و كاركردهاى دین محقق در جامعه، عنایت بیش ترى نشان مى دهند; متكلّمان در تعریف دین، به دین نازل شده در كتاب، سنّت و متون دینى روى مى آورند و فیلسوفان دین نیز به مقام بایستى آن توجه دارند.
    دسته ى دوم. تعاریف لغوى و اصطلاحى.
    دسته ى سوم. تعاریف درون دینى و برون دینى.
    دسته ى چهارم. كه خود در یك ساختار كلى و فراگیر، به تعاریف مفهومى و ماهوى یا توصیفى، (Descriptive)، اخلاقى و ارزشى یا هنجارى (Normative)، تعاریف كاركرد گرایى (Functiona-) یا روان شناختى و جامعه شناختى، تعاریف غایت گرایانه، تعاریف مركب و مختلط یا عام و جامع نگر تقسیم مى شود.

  10. صلوات و تشکر


  11. #6

    تعاریف درون دینى دین





    1. دین در قرآن
    واژه ى دین بیش از نود بار در قرآن، با معانى ذیل به كار رفته است:
    الف) دین به معناى جزا و پاداش: (مالِكِ یَوْمِ الدِّینِ)[7]، (إِنَّما تُوعَدُونَ لَصادِقٌ *وَإِنَّ الدِّینَ لَواقِعٌ)[8]

    ب) دین به معناى اطاعت و بندگى: (قُلْ إِنِّی أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللّهَ مُخْلِصاً لَهُ الدِّینَ)[9]

    ج) دین به معناى مُلك و سلطنت: (وَ قاتِلُوهُمْ حَتّى لا تَكُونَ فِتْنَهٌ وَ یَكُونَ الدِّینُ لِلّهِ)[10](.
    ..وَ یَكُونَ الدِّینُ كُلُّهُ لِلّهِ...)[11]
    ----
    [7] . سوره ى فاتحه، آیه ى 4.
    [8] . سوره ى ذاریات، آیه ى 6.
    [9] . سوره ى زمر، آیه ى 11.
    [10] . سوره ى بقره، آیه ى 193.
    [11] . سوره ى انفال، آیه ى 39.
    ویرایش توسط مدیریت محتوایی انجمن : 1391/07/18 در ساعت 10:20 قبل از ظهر

  12. صلوات و تشکر


  13. #7



    د) دین به معناى شریعت و قانون: (لَكُمْ دِینُكُمْ وَ لِیَ دِینِ)[2]
    هـ) دین به معناى ملت: (قُلْ إِنَّنِی هَدانِی رَبِّی إِلى صِراط مُسْتَقِیم دِیناً قِیَماً مِلَّهَ إِبْراهِیمَ حَنِیفاً وَ ما كانَ مِنَ الْمُشْرِكِینَ)[3]

    و) دین به معناى تسلیم: (إِنَّ الدِّینَ عِنْدَ اللّهِ الْإِسْلامُ...)[4]; علامه ى طباطبایى، اسلام در این آیه ى شریفه را به تسلیم در برابر معارف و احكامى كه از مقام ربوبیت صادر گردیده و به وسیله ى رسولان بیان مى شود تفسیر مى كند; و اختلاف شرایع را به كمال و نقص ارجاع مى دهد.[5] امیرالمؤمنین على(علیه السلام) نیز در حدیثى مى فرماید: « الاسلامُ هُو التَّسلیم ».[6]

    ز) دین به معناى اعتقادات: (لا إِكْراهَ فِی الدِّینِ...)[7]

    مرحوم طباطبایى در تفسیر این آیه ى شریفه مى فرماید: « دین یك سلسله معارف علمى است كه اعمالى را به دنبال دارد; پس مى توان گفت: دین، اعتقادات است و اعتقاد و ایمان از امور قلبى است كه اكراه و اجبار، بر آن ها حكومت نمى كند. اكراه در اعمال ظاهرى و افعال و حركات بدنى و مادى اثر دارد ».[8]
    ----
    [2] . سوره ى كافرون، آیه ى 6.
    [3] . سوره ى انعام، آیه ى 161.
    [4] . سوره ى آل عمران، آیه ى 19.
    [5] . محمد حسین طباطبایى، المیزان، ج 3، ص 120.
    [6] . محمد محمدى رى شهرى، میزان الحكمه، ج 4، ص 527، حدیث 8811.
    [7] . سوره ى بقره، آیه ى 256.
    [8] . محمد حسین طباطبایى، همان، ج 2، ص 343.
    ویرایش توسط مدیریت محتوایی انجمن : 1391/07/18 در ساعت 10:20 قبل از ظهر

  14. صلوات و تشکر


  15. #8

    2. دین در روایات






    پیشوایان دین اسلام، دین را به اركان و ویژگى هایش از جمله ایمان، تعیّن، قلبى بودن، معرفت داشتن، دوستى ورزیدن، اخلاق حَسَن، نور، عزّت، طلب علم، مایه ى حیات و مانند این ها تفسیر نموده اند. به پاره اى از روایات توجه فرمایید:
    قال على(علیه السلام):
    ـ غایه الدّین الایمان;[9]

    ـ انّ الدّین كشجره اصلها الیقین باللّه;[10]

    ـ انّ افضل الدّین الحّب فى اللّه و البُغضُ فى اللّهِ;[11]

    ـ أَوَّلُ الدِّینِ مَعْرِفَتُهُ وَ كَمَالُ مَعْرِفَتِهِ التَّصْدِیقُ بِهِ وَ كَمَالُ التَّصْدِیقِ بِهِ تَوْحِیدُهُ;[12]

    ـ اعلموا انّ كمال الدّین طلب العلم و العمل به;[13]

    ـ الدّین والآداب نتیجه العقل;[14]

    ـ الدّین لایصلحه الاّ العقل;[15]

    ـ اصل الدّین اداء الامانه والوفاء بالعهود;[16]

    ـ غایه الدّین الامر بالمعروف و النّهى عن المنكر و اقامه الحدود;[17]

    ـ لاحیاه الاّبالدّین;[18]

    ـ الدّین نور;[19]

    ـ الدّین عزّ;[20]

    قال الرسول(صلى الله علیه وآله وسلم):
    ـ الخُلق الحسن نصف الدین;[21]

    قال الباقر(علیه السلام):
    ـ الدّین هو الحبّ و الحبّ هو الدّین;[22]

    و عن الصادق(علیه السلام):
    هل الدّین الاّ الحبّ.[23]
    ----
    [9] . محمدى رى شهرى، همان، ج 3، ص ص 372 ـ 375.
    [10] . همان.
    [11] . همان.
    [12] . نهج البلاغه، خطبه اوّل
    [13] . محمدى رى شهرى، همان، ج 3، ص ص 378، 395، 372، 371، 370.
    [14] . همان.
    [15] . همان.
    [16] . همان.
    [17] . همان.
    [18] . همان.
    [19] همان.
    [20] . همان.
    [21] . همان، ج 3، ص 375.
    [22] . تفسیر نورالثقلین، ج 5، ص 285.
    [23] . محمد محمدى رى شهرى، همان، ج 3، ص 395.
    ویرایش توسط مدیریت محتوایی انجمن : 1391/07/18 در ساعت 10:20 قبل از ظهر

  16. صلوات و تشکر


  17. #9

    مطلب تعاریف اصطلاحى دین





    در تعریف اصطلاحى دین، به طور عمده، دو گروه از متفكّران به بحث و بررسى دین پرداخته اند: نخست، متكلّمان بدین لحاظ كه دین و مسائل آن، موضوع پژوهش آن ها است; از این رو به تبیین « دین بماهو دین » و غایت و هدف دین و دین دارى پرداخته اند; دوم، علماى علوم انسانى به ویژه روان شناسان، جامعه شناسان و مردم شناسان، بدین جهت كه دین در رفتارهاى فردى و سازمان ها و نهادهاى اجتماعى تأثیر گذاشته است. این گروه بیش تر به تعریف هاى كاركرد گرایانه اشتغال ورزیده و به تبیین كاركردهاى مثبت و منفى دین ـ به زعم خودشان ـ پرداخته اند.


  18. صلوات و تشکر


  19. #10

    الف. تعاریف متكلّمان غربى از دین





    1) تعریف ماهیت دین: « دین عبارت از یك نظام الهى است كه براى صاحبان خود وضع شده است و مشتمل بر اصول و فروع مى باشد ».[24]

    2) تعریف غایت انگارانه ى دین: « دین وضعى است الهى كه صاحبان خود را به سوى رستگارى در این دنیا و حُسن عاقبت در آخرت سوق مى دهد ».[25]

    3) تعریف تركیبى: « دین، قانون و قرار داد الهى است كه خردمندان را به سوى قبول آن چه در نزد رسول است، فرا مى خواند ».[26]

    4) تعریف دین دارانه: « دین عبارت است از: اقرار به زبان، اعتقاد به پاداش و كیفر در آن جهان و عمل به اركان و دستورات آن ».[27]

    5) تعریف « برادلى »: « دین بیش از هر چیز كوششى است براى آن كه حقیقت كامل خیر را در تمام وجوه هستى مان باز نماییم ».[28]

    6) تعریف « جیمز مارتینو »: « دین، اعتقاد به خدایى همیشه زنده است; یعنى اعتقاد به اراده و ذهن الهى كه حاكم بر جهان است و با نوع بشر مناسبات اخلاقى دارد ».[29]

    7) تعریف « رویل »: « دین ادراك رابطه اى است بین جان بشر و جان مجهول الكُنهى كه انسان تسلط او را بر خود احساس و نعمت جوار او را آرزو مى كند ».[30]

    8) تعریف « رابوسول »: « مجموعه اى از اعتقادات و سمبل ها (و ارزش هایى كه به طور مستقیم از آن ها به دست مى آیند) كه با تفاوت و تمایز بین حقیقت تجربى و ما فوق تجربى متعالى مرتبط مى باشد. امور تجربى از لحاظ دلالت و معنا، نسبت به امور غیر تجربى از اهمیت كم ترى برخوردارند ».[31]

    9) تعریف « كارل دوبل »: « نظام متحد اعتقادات و آداب كه به یك حقیقت مافوق تجربى و متعالى مرتبط مى شود و تمام معتقدان و پیروان خویش را در جهت تشكیل یك جامعه ى اخلاقى وحدت مى بخشد ».[32]

    10) تعریف « میلتون یینگر »: « دین یك نظام اعتقادى و عملى داراى لطف و رحمت است كه بدان وسیله، گروهى از مردم مى توانند از عهده ى حمل مسائل غایى حیات انسانى بر آیند. این عملكرد را با انحاى پاسخ هایى كه انسان ها مى توانند به مسائل پرسش هایى چون مرگ، درد و رنج و معناى غایى وجود بدهند، یكى دانسته است ».[33]

    11) تعریف « كلیفورد گیرتز »: « دین عبارت است از نظامى از نمادها و سمبل ها كه طورى عمل مى كند كه موجب وجود انگیزه ها و آمادگى هاى نیرومند، عمیق و پایدارتر انسان ها مى شود; به تدوین و تنظیم تصورات و مفاهیم نظم كلى وجود مى پردازد و بر این مفاهیم و تصورات چنان نمود و ظهورى از حقیقت مى پوشاند كه مى نماید این انگیزه ها و ترتیبات، مبتنى بر حقیقت هستند ».[34]
    ----
    [24] . جان ناس، تاریخ جامع ادیان، ترجمه ى على اصغر حكمت، (تهران: انتشارات و آموزش انقلاب اسلامى)، ص ص 79 و 81.
    [25] . همان.
    [26] . همان.
    [27] . همان.
    [28] . عقل و اعتقاد دینى، ص 18.
    [29] . همان.
    [30] . ماهیت و منشاء دین، ص 112.
    [31] . ژان پل ویلهم، جامعه شناسى ادیان، ترجمه ى عبدالرحیم گواهى، (مؤسسه تبیان)، ص ص 171 و 172.
    [32] . همان.
    [33] . همان، ص 168.
    [34] . همان.
    ویرایش توسط مدیریت محتوایی انجمن : 1391/07/18 در ساعت 10:21 قبل از ظهر

  20. صلوات و تشکر


صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین

موضوعات مشابه

  1. پاسخ: 7
    آخرين نوشته: 1391/07/20, 01:06 قبل از ظهر
  2. پاسخ: 21
    آخرين نوشته: 1391/07/05, 12:24 بعد از ظهر
  3. افزایش شمار تلفات حملات تروریستی عراق
    توسط ملکوت در تالار خبرنامه
    پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 1391/05/03, 04:55 بعد از ظهر
  4. چیستی ولایت ولی فقیه
    توسط سوگند در تالار ولایت فقیه
    پاسخ: 3
    آخرين نوشته: 1389/12/04, 04:55 بعد از ظهر

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •