تالار دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله Arabic English Persian
بازیابی رمز
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 6 , از مجموع 6

موضوع: اداب سفره

  1. #1

    اداب سفره




    معصوم ع فرمودند:


    آداب سفره دوازده چیز است
    که واجب است هر مسلمانی آن را بداند.
    چهار چیز مستحب است
    و چهار چیز نشانه مراعات ادب است:


    اما واجبات سفره عبارتند از:
    معرفت خدا، رضای الهی، شکر پروردگار
    و قرائت بسم الله الرحمن الرحیم قبل از شروع غذا۔

    مستحبات سفره
    عبارتند از وضوء قبل از غذا، نشستن بر طرف چپ
    (و گذاشتن سنگینی بدن بر سمت چپ)،
    لقمه با سه انگشت برداشتن و لیسیدن انگشتان،

    و اما چهار چیزی که رعایت ادب مقتضی آن است عبارتند از:
    آنچه در برابرت گذاشته شود بخور،
    لقمه‌های کوچک بردار،
    غذا را خوب بجو
    و به چهره دیگران (هم سفره‌ها) کمتر نگاه کن
    (و به آنها خیره نشو).

  2. صلوات و تشکر : 3


  3. #2



    (( بسم اللّه الرحمن الرحيم ))
    سپاس ويژه خداوندى است كه مخلوقات را به بهترين صورت تدبير فرمود و زمين و آسمانها را آفريد، و آب گوارار از عصاره بخارات نازل كرد و بدان وسيله دانه ها و گياهان را به وجود آورد، و روزيها و خوردنيها را مقدر و به وسيله خوردنيها قواى جانداران را حفظ كرد و با اطعام بندگان پاكيزه به طاعات و اعمال شايسته آنان كمك كرد.
    درود پايان ناپذير خداوند بر حضرت محمّد (ص ) صاحب معجزات درخشان و بر خاندان او، و سلام فراوان بر ايشان باد!

    بارى ، هدف خردمندان ، ديدار (رحمت ) خداى سبحان در سراى آخرت است ؛ و هيچ راهى جز علم و عمل براى رسيدن به اين هدف وجود ندارد؛ از سويى مراقبت بر علم و عمل جز با تندرستى ممكن نيست ، و تندرستى نيز جز با تناول كردن غذا و خوراك به مقدار حاجت در هر شبانه روز ميسر نمى شود.
    از اين روست كه بعضى از نياكان صالح گفته اند:
    (( غذا خوردن نيز از امور دينى است ))
    ، و بر اين اساس است كه خداوند متعال مى فرمايد: كلوا من الطيبات واعلموا صالحا.
    بنابراين هركس كه اقدام به خوردن غذا مى كند تا بدان وسيله به علم و عمل خود يارى رساند و تقوايش را تقويت كند، سزاوار نيست كه زمام نفس را رها كند و آن را همانند چهارپايان در چراگاه آزاد بگذارد تا هر چه مى خواهد بخورد؛ زيرا آنچه باعث ديندارى و وسيله رسيدن به ديانت است شايسته است كه مظهر انوار و آداب و سنن دينى باشد، به طورى كه بنده خدا را پاى بند كند و انسان متقى بدان وسيله از گناهان مصون بماند؛ تا آنجا كه اشتهاى به غذا را در خوردن و نخوردن با ميزان شرع بسنجد تا بدان وسيله گناه و معصيتى را از خود دور سازد و اجر و ثوابى را كسب كند؛ هر چند كه در آن غذا بيشترين لذت نفسانى باشد.
    پيامبر اكرم (ص ) فرمود: همانا مرد حتى به خاطر لقمه غذايى كه به طرف دهان خود و همسرش مى برد اجر مى برد.
    البته اين اجر و ثواب در صورتى است كه لقمه غذا را به دستور دين و به خاطر دين بردارد و آداب دينى را رعايت و به وظايف دينى عمل كند


  4. صلوات و تشکر : 4


  5. #3




    آداب و وظايف پيش از غدا خوردن كه هفت چيز است :


    - غذا علاوه بر حلال بودن ، بايد از راه حلال و موافق با سنت و پارسايى كسب و تهيه شده باشد و از راهى كه در شريعت ناپسند و مكروه است فراهم نيامده باشد؛ و نيز، چنان كه در معناى (( طيب مطلق )) ، در بخش حلال و حرام اين كتاب ، خواهد آمد، بر طبق هواى نفس و دغلبازى و بى بندوبارى به دست نيامده باشد، زيرا خداى متعال به خوردن غذاى پاكيزه يعنى حلال امر فرموده و منع از خوردن بنا حق را به - سبب اهميت امر حرام و بزرگداشت ارزش مال حلال - بر منع از قتل نفس مقدم داشته و فرموده است :
    و لا تاءكلوا اموالكم بالباطل ...
    بنابراين ، در خوراك اصل آن است كه پاك و پاكيزه باشد و اين خود از واجبات و اصول ديانت است .

    در كافى از حضرت ابوجعفر (ع ) روايت شده كه فرمود:
    رسول خدا (ص ) فرموده است : عبادت هفتاد بخش است كه بالاتر از همه كسب حلال است .

    در مصباح الشريعه از قول امام صادق (ع ) آمده است :
    تقوا بر سه گونه است : ۱ - تقواى باللّه ، كه عبارت از ترك حلال است تا چه رسد به امور شبهه انگيز و اين نوع تقوا، تقواى خاص الخاص است .
    ۲ - تقواى من اللّه ، كه عبارت از ترك شبهات است تا چه رسد به حرام . اين تقوا، تقواى خاص است .
    ۳ - تقواى از ترس آتش و عذاب كه عبارت از ترك حرام است و تقواى عام مى باشد.

    در (( من لا يحضره الفقيه )) از امام صادق (ع ) به نقل از پدرانش از قول حسن بن على (ع ) آمده است : آداب غذا خوردن دوازده چيز است كه بر هر مسلمانى واجب است آنها را بداند، چهار مورد از آنها واجب و چهار مورد مستحب و چهار مورد از ادب است . امام موارد واجب ، عبارت است از معرفت ، رضا، بسم اللّه گفتن و شكر خدا را به جا آوردن ، موارد سنت عبارت است از وضو گرفتن پيش از غذا، نشستن به پهلوى چپ ، خوردن غذا با سه انگشت و ليسيدن آنها، و اما چهار موردى كه از ادب است : خوردن غذا در صورت مشترك بودن ظرف غذا از جلوى خود، كوچك برداشتن لقمه ، خوب جويدن غذا و كمتر نگاه كردن به صورت ديگران .

    مقصود از معرفت در اين حديث ، اطلاع از حلال بودن و مقصود از شكر، الحمدللّه گفتن است . شكر و سپاس كامل ، دانست حرمت غذا و صرف كردن قوت و توان آن در راه اطاعت خداست ، غرض از وضو، آن گونه كه در حديث ديگرى آمده است ، همان شستن دست مى باشد، و مقصود از خوردن با سه انگشت آن است كه همچون جباران ، كسى با دو انگشت نخورد، غرض آن نيست كه با بيش از سه انگشت نمى توان غذا خورد، بلكه اگر با همه انگشتان غذا بخورند، بهتر و كاملتر خواهد بود، زيرا در اين صورت احترام غذا بيشتر رعايت شده است . بنابراين تعيين سه انگشت حداقل است ، يعنى با كمتر از سه انگشت نبايد غذا بخورند. از اميرالمؤ منين (ع ) نقل كرده اند: آن حضرت با همه انگشتها غذا ميل مى فرمود

    از امام صادق (ع ) نقل شده است : همچون بنده اى مى نشست و دستش را روى زمين مى گذاشت و با سه انگشت غذا مى خورد. رسول خدا (ص ) نيز چنين غذا مى خورد، نه آن گونه كه يكى از ستمگران با دو انگشت غذا مى خورد.



    ویرایش توسط ملکوت : 1390/12/27 در ساعت 10:31 بعد از ظهر

  6. صلوات و تشکر : 4


  7. #4



    غذا را بر سفره اى كه روى زمين گسترده است قرار دهند:
    كه اين عمل به رفتار رسول خدا (ص ) نزديكتر است تا بالا گرفتن غذا.

    وقتى كه براى رسول خدا (ص ) غذا مى آوردند، روى زمين مى گذاشت . اين كار به تواضع نزديكتر است . اگر روى زمين ممكن نشد، روى سفره بگذارند كه يادآور سفر است و انسان به ياد سفر آخرت و نيازمندى به توشه تقوا مى افتد.

    انس مى گويد: رسول خدا (ص ) روى سفره هاى بزرگ و همچنين در سكرجه غذا ميل نكرد. پرسيدند پس روى چه غذا مى خورديد؟ گفت : روى سفره (كوچك )


    - ابتدا كه مى خواهد كنار سفره بنشيند، خوب بنشيند و همچنان ادامه دهد:

    رسول خدا (ص )، بسيارى از اوقات براى غذا خوردن روى زانوهايش مى نشست و پشت پاهايش بر روى زمين قرار مى گرفت ، و چه بسا پاى راستش را به زمين مى گذاشت و روى پاى چپش مى نشست .و مى گفت : من در حال تكيه دادن ، غذا نمى خورم ، زيرا من بنده خدايم همچون بندگان غذا مى خورم و چون بندگان مى نشينم

    از طريق خاصه (شيعه ) از اميرالمؤ منين (ع ) نقل كرده اند كه فرمود:
    هرگاه كسى از شما كنار سفره غذا مى نشيند، بايد همچون بندگان بنشيند و روى زمين غذا بخورد و نبايد يك پا را روى پاى ديگر گذاشته ، چهار زانو بنشيند كه اين گونه نشستن را خداوند دوست نمى دارد و صاحبش مورد خشم خداست .

    در كافى از امام صادق (ع ) نقل شده است كه فرمود: پيامبر از آغاز بعثت تا وقتى كه در دنيا رفت ، در حال تكيه دادن غذا ميل نفرمود؛ آن حضرت همچون بندگان غذا مى خورد و چون بندگان مى نشست . پرسيدند: چرا چنين بود؟ فرمود: به خاطر تواضع در پيشگاه خدا.


    ابوحامد (غزالى ) مى گويد: آب خوردن در حال تكيه دادن مكروه است و براى معده زيان آور است و غذا خوردن در حالى كه دراز كشيده باشد نيز كراهت دارد. و همچنين غذا خوردن در حال تكيه دادن خوب نيست مگر از قبيل دانه هايى باشد كه به صورت تنقل مى خورند.


    ویرایش توسط ملکوت : 1390/12/27 در ساعت 10:33 بعد از ظهر

  8. صلوات و تشکر : 4


  9. #5



    چهار نوع از خوردنيها ستوده است :
    ۱ - به اندازه ضرورت ؛
    ۲ - به قدر آمادگى ؛
    ۳ - به مقدار روزى خدادادى ؛
    ۴ - به اندازه اى كه رمقى باشد.

    اما اندازه ضرورت براى برگزيدگان است و مقدار آمادگى ، از آن پرهيزگاران شب زنده دار، و اندازه روزى خدا داده براى متوكلان ، و به مقدار رمق براى مؤ منان ؛ و هيچ چيز براى قلب مؤ من زيانبخش تر از پرخورى نيست ،
    زيرا پرخورى دو پيامد دارد: يكى قساوت قلب و ديگرى انگيزش شهوت . گرسنگى خورش مؤ من و غذاى روح و طعام قلب و تندرستى بدن است .
    رسول خدا (ص ) فرمود: هيچ ظرفى را فرزند آدم پر نكرده است كه بدتر از شكمش باشد.
    حضرت داوود (ع ) فرموده است : آن لقمه اى كه از روى نياز خورده مى شود، نزد من بهتر است از بيست شب عبادت .

    و نيز پيامبر (ص ) فرمود:
    واى به حال مردم از دست دو قبقب ، عرض كردند: يا رسول اللّه ! دو قبقب چيست ؟ فرمود: گلو و فرج .
    عيسى بن مريم (ع ) فرمود: هيچ مرضى براى قلب بدتر از قساوت نيست و هيچ مرض روانى مشكل تر از كينه گرسنگى نمى باشد، كه اين دو باعث دورى (از رحمت حق ) و ذلت و خوارى است .
    در كتاب كافى از ابوجعفر (ع ) رسيده است كه فرمود: هيچ چيز در پيشگاه خداوند، مبغوضتر از شكم پر نيست .

    از ابى عبداللّه (ع ) نقل شده كه فرمود: شكم از پرخورى سركشى مى كند. بهترين وقتى كه بنده به خدا نزديكتر مى شود وقتى است كه شكم سبك باشد و مبغوض ترين هنگام بنده در پيشگاه خدا هنگامى است كه شكمش پر است
    از آن بزرگوار است : خداى متعال پرخورى را دشمن مى دارد
    آن حضرت فرمود: فرزند آدم ناگزير از صرف غذاست تا بدان وسيله اركان بدنش استوار بماند. بنابراين هرگاه كسى از شما غذايى مى خورد، بايد يك سوم شكمش را براى خوراك و يك سوم را براى آشاميدنى و يك سوم را براى نفس كشيدن قرار دهد، نبايد چون خوكان برا سر بريدن فربه شويد.

    از آن حضرت نقل كرده اند كه فرمود: (( ابوذر - خدايش بيامرزد - از رسول خدا نقل كرده است كه فرمود: هركس از شما (در اثر پرخورى ) آروغ بيشترى در دنيا بزند، در آخرت - (و يا) در قيامت - زياد گرسنگى بكشد.

    - به مقدار موجود از روزى و غذا راضى باشد

    و در راه رسيدن به رفاه و افزون طلبى و به انتظار خورش تلاش نكند، بلكه از كرامت نان آن است كه با بودن آن منتظر خورش نباشد چرا كه خبر در تكريم نان رسيده است

    از طريق شيعه ، رواياتى از قول پيامبر (ص ) در كافى آمده است كه فرمود: (( نان را محترم بشماريد، عرض كردند: يا رسول اللّه ! احترام نان چگونه است ؟ فرمود: وقتى كه روى سفره گذاردند، نبايد منتظر چيز ديگرى بود.
    از پيامبر (ص ) نقل شده است ، فرمود: خدايا! نان را براى ما با بركت فرما و بين ما و او جدايى مينداز؛ زيرا اگر نان نبود ما نماز و روزه نداشتيم و واجبات الهى را نمى توانستيم ادا كنيم .
    از آن حضرت (ص ) است كه فرمود: نان را گرامى بداريد، زيرا آنچه بين عرش تا زمين است و هرچه در آن است و بسيارى از مخلوقات در راه آن كار كرده اند.
    از آن بزرگوار است كه فرمود: پيكر آدمى بر نان استوار است
    ابوحامد مى گويد:بنابراين ، هرچه باعث دوام قوت و توانايى بر عبادت گردد خير كثير است و شايسته نيست آن را كوچك شمارند، بلكه نبايد نان را به خاطر نماز هر چند وقت نماز فرا رسيده - در صورتى كه وقت نماز وسيع باشد - معطل گذاشت .
    رسول خدا (ص ) فرمود: وقتى كه شام حاضر شد و وقت نماز عشاء نيز فرا رسيد، شام را پيش از نماز عشاء بخوريد.
    هرگاه نفس ميلى به غذا نداشت و در تاءخير غذا زيانى نبود بهتر آن است كه نماز را مقدم بدارند، اما وقتى كه غذا حاضر شود و نماز را به پا دارند، تاءخير غذا باعث سرد شدن آن و يا تشويش فكر شود، مقدم داشتن غذا - در صورت وسعت وقت نماز - بهتر است ، چه نفس تاب و توان داشته باشد و يا نداشته باشد، چون اين خبر عام است و از طرفى چون غالبا قلب آدمى به غذاى سر سفره بى ميل نيست ، هر چند گرسنه هم نباشد.



    - بكوشد تا دستهاى زيادى - هر چند از خانواده و فرزندان خودش باشند - به سمت غذا دراز شود:

    رسول خدا - صلى اللّه عليه و آله - فرمود؛ دسته جمعى غذا بخوريد كه براى شما با بركت باشد. انس مى گويد: رسول خدا (ص ) هيچ گاه تنها غذا نمى خورد
    در كافى از امام صادق (ع ) نقل شده ، مى گويد:
    رسول خدا (ص ) فرمود:

    غذايى كه چهار خصوصيت در آن جمع باشد، كامل است :
    از حلال باشد، خورندگان زياد باشند، در اول غذا بسم اللّه بگويند، و در آخر، حمد خدا را بجا آورند.


  10. صلوات و تشکر : 4


  11. #6



    - شستن دست ، رسول خدا (ص ) فرمود:
    وضو گرفتن پيش از غذا تنگدستى را از بين مى برد و پس از آن جنون ادوارى را نابود مى كند و موجب سلامتى چشم مى شود ؛ و در روايت ديگرى آمده است :وضو پيش از غذا خوردن و پس از آن ، فقر را مى زدايد.

    چون دست در ارتباط با كارهاى مختلف ممكن نيست آلوده نباشد، بنابراين شستن آن قرين پاكيزگى و شادابى است . و از طرفى خوردن غذا با قصد كمك به دين ، عبادت است ، بنابراين سزاوار است كه پيش از غذا هر چه به منزله پاكيزگى در نماز است انجام دهند.
    اين دو روايت از طريق خاصه (شيعه ) نيز نقل شده است

    و در كتاب من لا يحضره الفقيه آمده است كه پيامبر (ص ) فرمود: هر كس مايل است كه خير بيشترى نصيبش شود، بايد موقع غذا خوردن وضو بگيرد.
    از امام صادق (ع ) است : كسى كه پيش از غذا و بعد از آن دستش را بشويد، غذا در اول و آخر با بركت باشد و آن شخص تا وقتى كه زندگى كند در گشايش و تندرستى خواهد بود.
    و از آن بزرگوار روايت كرده اند: هركس پيش از غذا خوردن دستش را بشويد، با حوله آن را خشك نكند چرا كه تا آن رطوبت در دست باقى است همواره غذا بركت پيدا مى كند.
    از صفوان جمال نقل كرده اند كه مى گويد:در خدمت امام صادق (ع ) بودم ؛ سفره آوردند، خدمتگزار آب آورد، امام (ع ) دستش را شست . آنگاه حوله آورد، امام (ع ) نپذيرفت . صفوان مى گويد: ما نيز از آن آب دستمان را شستيم .



    - از غذا نيتش آن باشد كه :

    بدان وسيله توان اطاعت و بندگى خدا را پيدا كند، نه آن كه قصدش لذت بردن و تنعم باشد. با وجود اين ، تصميم بر كم خورى داشته باشد، زيرا اگر به قصد قدرت بر عبادت غذا بخورد، مطابق نيتش عمل نكرده مگر آن كه كمتر از حد سيرى غذا بخورد، به سبب آن كه پرخورى مانع از عبادت مى شود و انسان توان عبادت پيدا نمى كند. بنابراين لازمه اين نيت در هم شكستن هواى نفس و ترجيح دادن قناعت بر فزون خواهى است .

    رسول خدا (ص ) فرمود: آدميزاده ، هيچ ظرفى را پر نمى كند كه بدتر از شكمش باشد. چند لقمه اى فرزند آدم را بس است كه توان او را حفظ كند، اگر نه يك سوم (ظرفيت شكم ) براى غذا و يك سوم براى آشاميدنى و يك سوم براى نفس
    كشيدن
    لازمه چنين نيتى آن است كه دست به طرف غذا دراز نكند، مگر وقتى كه گرسنه باشد. بنابراين يكى از چيزهايى كه بايد پيش از غذا خوردن وجود داشته باشد گرسنگى است . وانگهى شايسته است پيش از آن كه سير شود از غذا خوردن دست بكشد، كه هركس اين كار را انجام دهد از پزشك بى نياز باشد. سخن درباره كم خوردن و كيفيت تدريجى كم خورى ، در كتاب سركوب كردن ميل به غذا در بخش مهلكات خواهد آمد.

    از امام صادق (ع ) نقل شده است كه فرمود:

    كم خوردن در همه حال و نزد همه اقوام پسنديده است ، زيرا كه هم مصلحت ظاهرى دارد و هم مصلحت باطنى

  12. صلوات و تشکر : 3


کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •