كيفيت خلقت فرشتگان
اصل آفرينش در دو چيز است: لطيف و كثيف. آن‌چه از كثيف آفريده شده باشد كثيف است مانند: جوامد، اجسام، انسان، حيوانات، زمين آسمان‌ها و ... . و آن‌چه از لطيف آفريده شده است لطيف است مانند: هوا و بادها و فرشتگان و جنّيان.
فرشتگان يكي از مخلوقات عظيم خداوند مي‌باشند كه طبق برخي از روايات خداوند آنها را از جنس لطيف و نور آفريده است، همانگونه كه انسان را از خاك، و اجنّه را از آتش يعني جنس كثيف خلق نموده است. برخي از آنها فرشتگان مدبّرات امور ناميده مي‌شوند و خداوند امور مربوط به خلق را توسّط آنها تدبير مي‌كند و تكويناً در كارهاي خويش مجبور بر انجام فرامين الهي‌اند.
در روايات آمده فرشتگان حامل عرش چهار تن مي‌باشند، و چون روز رستاخيز فرا رسد، خداوند چهار تن ديگر بر آنان مي‌افزايد. خداوند در قرآن مي‌فرمايد: [وَيَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمَانِيَةٌ] [الحاقَّة:17] ؛ عرش و تخت پروردگارت را در آن روز هشت فرشته بر بالاي سرشان برگيرند.» ناگفته نماند برخي از آيات قيامت و آن‌چه متعلّق به آنست جزء متشابهات قرآن كريم باشد و كسي جز راسخان در علم از تأويل آن آگاهي ندارند.
بزرگ‌ترين فرشتگان الهي عبارتند از: جبرئيل(ع) فرشته وحي، ميكائيل(ع) فرشته روزي، اسرافيل(ع) فرشته دميدن در صور براي اماته و احيا، عزرائيل(ع) فرشته مرگ.
از حسن روايت شده است: «هيچ چيز از اسرافيل به خدا نزديك‌تر نيست و ميان اسرافيل و ربّ‌العزّه هفت حجاب از عزّت و جبروت و عظمت قرار دارد.»
ابن جريج از عكرمه از ابن عبّاس روايت كرده است كه پيامبر(ص) به جبرئيل گفت: «دوست دارم تو را بر همان صورتي كه در آسمان‌ها هستي، ببينم.» جبرئيل(ع) گفت: «تاب تحمّل آن را نداري.» فرمود: «توان دارم.» جبرئيل عرض كرد: «مي‏خواهي در كجا متصوّر شوم؟» پيامبر(ص) فرمود: «در سرزمين ابطح.» جبرئيل عرض كرد: «گنجايش مرا ندارد.» پيامبر(ص) فرمود: «در سرزمين عرفات.» و اين شايسته‏تر است. پس جبرئيل(ع) با او وعده ديدار نهاد و پيامبر(ص) به عرفات رفت، ناگاه ديد كه جبرئيل از كوه‌هاي عرفات آشكار شد در حالي كه ميانه مشرق و مغرب را پر كرده و دو سوي افق را فراگرفته است، سرش در آسمان است و پاهايش در زمين و چند هزار پر دارد كه از آنها نقش‌هاي رنگ رنگ، پراكنده مي‏شود. و چون پيامبر او را ديد بيهوش گشت. پس جبرئيل از صورت خويش به همان صورتي درآمد كه هميشه نزد پيامبر مي‏رفت و آن صورت دحيه كلبي بود. پس او را به سينه گرفت. و چون به هوش آمد، پيامبر(ص) فرمود: «هرگز گمان ندارم كه خداي تعالي آفريده‏اي چون تو خلق نموده باشد.» جبرئيل(ع) عرض كرد: «اي محمّد! چه خواهي گفت اگر اسرافيل(ع) را ببيني، سرش در زير عرش است و پاهاش در اعماق زمين هفتم و عرش بر دوش اوست و او گاه از خوف خداوند چنان مي‏كاهد كه به گونه صعوه‏اي درمي‏آيد. و عرش پروردگار تو را جز عظمت او برنمي‏تابد.»
در روايات آمده است كه خداوند فرشتگاني را خلق نموده است كه همواره بر يك هيئت در حال عبادت در حال قيام و قعود و سجود به سر مي‌برند و وقتي قيامت رخ مي‌دهد سر از عبادت برمي‌دارند و مي‌گويند: «سبحانك ما عبدناك حقّ عبادتك.»
و امّا در مورد خلقت جنّيان خداوند مي‌فرمايد: [وَخَلَقَ الجَانَّ مِنْ مَارِجٍ مِنْ نَارٍ] [الرَّحمن:15] و جنّيان را از شعله آتش آفريد.»


منبع: تاريخ انبياء/ نوشته محمد مهدي سازندگي