سخنان امام سجاد عليه السلام درباره قرآن
چه خوش است صوت قرآن ز تو دلربا شنيدن
به رخت نظاره كردن سخن خدا شنيدن
قرآن نمونه كامل آميختگى اعجاز تكوين و تشريع است . كتابى است كه بشريت توان آوردن همانندى براى آن نداشته و دستورات و جامعيت آن، هر انديشمند حكيم را به خضوع و ستايش وامى‏دارد . هر قدر انسانها از صفاى روحى و طهارت معنوى بهره‏مند باشند، مى‏توانند جلوه‏هايى از جمال دلربايش را شهود كنند همان‏سان كه قرآن مى‏فرمايد: «لايمسه الا المطهرون‏» (1)
از آنجا كه خاندان عصمت و وحى برگزيدگانى هستند كه طبق آيه «تطهير» در اوج پاكى و قداست قرار گرفته و از هر گونه پليدى بدورند، تمام جانشان مستغرق در قرآن مجيد شده و شايسته‏ترين انسانهايى مى‏باشند كه تفسير روشن آيات الهى را فرا راه تشنگان حقيقت قرار مى‏دهند . يكى از اين منظومه نورانى، سجاد آل محمد زين العابدين عليه السلام است . در اين مقال، با نگاهى گذرا سخنان نورانى‏اش را درباره قرآن مى‏نگريم . بدان اميد كه جرعه نوش معارف قرآنى با جام عترت باشيم .
1 - عظمت قرآن
امام زين العابدين عليه السلام از رسول اكرم صلى الله عليه و آله نقل مى‏كند كه فرمود:
من اعطاه الله القرآن فراى ان احدا اعطى افضل مما اعطى فقد صغر عظيما و عظم صغيرا; شخصى را كه خداوند به او دانش قرآنى عطا نموده اگر تصورش اين باشد كه كسى را بهتر از اين عطاى الهى داده‏اند، در حقيقت‏بزرگى را كوچك شمرده و كوچكى را بزرگ دانسته است . (2)
2 - ويژگى ‏هاى قرآن
در دعاى امام زين العابدين عليه السلام به هنگام ختم قرآن برخى از ويژگى‏هاى آن اين چنين بيان شده است .
الف - نور هدايت
قرآن كريم از خود با صفت «نور» ياد مى‏كند و مى‏فرمايد: «و انزلنا اليكم نورا مبينا» (3) اما اين نورانيت‏براى چه فردى است؟ امام عليه السلام مى‏فرمايد: «و جعلته نورا نهتدى من ظلم الضلالة والجهالة باتباعه; بار خدايا! قرآن را نور و روشنايى گردانيدى كه با پيروى از تعاليم آن از تاريكى‏هاى گمراهى و نادانى رهايى يابيم .» (4)
در رابطه با جاودانگى نور قرآن مى‏فرمايد: «ونور هدى لايطفا عن الشاهدين برهانه; و آن را نور هدايتى قرار دادى كه برهان و دليل آن از شاهدان و گواهان خاموش نمى‏شود .» (5)
ب - درمان دردها
قرآن مى‏فرمايد: «وننزل من القرآن ما هو شفاء و رحمة للمؤمنين‏» ; «ما فروفرستاديم از قرآن آنچه را كه براى مؤمنان شفا و رحمت است .» (6) اما اينكه در چه زمان و براى چه فرد؟ امام زين العابدين عليه السلام در دعاى خويش اين‏گونه بيان مى‏دارد:
«و شفاء لمن انصت‏بفهم التصديق الى استماعه; قرآن شفا و درمان است‏براى كسى كه فهميدن آن را از روى تصديق و باور خواسته و براى شنيدنش خاموش گشته است .» (7)
ج - ترازوى عدالت
قرآن مجيد مى‏فرمايد: «اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! براى خدا قيام كنيد، و از روى عدالت گواهى دهيد . دشمنى با جمعيتى، شما را به گناه و ترك عدالت نكشاند . عدالت ورزيد كه به پرهيزكارى نزديك‏تر است و از «معصيت‏» خدا بپرهيزيد كه خداوند از آنچه انجام مى‏دهيد، با خبر است .» (8) و خطاب به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‏فرمايد: «بگو به هر كتابى كه خدا نازل كرده، ايمان آورده‏ام و مامورم در ميان شما عدالت كنم .» (9) و عدالت را مبناى تشكيل خانواده دانسته و مى‏فرمايد: «فان خفتم الا تعدلوا فواحدة‏» (10) و نيز مبناى روابط اقتصادى قلمداد شده و مى‏فرمايد: «و اوفوا الكيل و الميزان بالقسط‏» ; «و حق پيمانه و وزن را به عدالت ادا كنيد .» (11) و همچنين حل منازعات را بر اساس عدالت‏خواستار شده است و مى‏فرمايد: «فاصلحوا بينهما بالعدل و اقسطوا ان الله يحب المقسطين‏» ; «در ميان آن دو به عدالت صلح برقرار سازيد و عدالت پيشه كنيد كه خداوند عدالت پيشگان را دوست دارد .» (12) اما اينكه چه معيار و ملاك و قانونى مى‏توان براى به دست آوردن عدالت معين نمود؟ امام زين العابدين عليه السلام مى‏فرمايد: «و ميزان عدل لايحيف عن الحق لسانه; قرآن ترازوى عدالت است كه زبانه‏اش از حق و درستى برنمى‏گردد .» (13)*
_____________________
*

آخرین موضوعات ارسالی این تالار: