تالار دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله Arabic English Persian
بازیابی رمز
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 2 , از مجموع 2
  1. #1

    روشهای تفسیری اهل بیت از دیدگاه آیت الله جوادی آملی




    حضرت آیت الله جوادی آملی در پاسخ به سؤالی مبنی برروش های تفسیری اهل بیت می فرمایند: روشی را که اهل بیت (علیهم السّلام) طی کرده و امضاء نموده اند، یک راه عمومی است که دیگران نیز می توانند طی نمایند.

    مشروح پاسخ آیت الله جوادی آملی:

    1 اهل بیت (علیهم السّلام) چون ظاهر قرآن را حجّت می دانستند، آنچه را که از لغت، جمله، قراین، سیاق و فرهنگ محاوره به دست می آید و ظاهر آیهٔ و یا سورهٔ نامیده می شود، حجّت می دانستند، و به ظاهر قرآن استدلال کرده و آیهٔ را تفسیر می کردند، و این طریق که آنها طی کرده و امضاء نموده اند، یک راه عمومی است که دیگران نیز می توانند طی نمایند.

    2 نوع دوم از منهج تفسیری ائمه (علیهم السّلام) مربوط به تعیین حدود احکام و شرایع الهی است، و این نوع مختص به ائمه (علیهم السّلام) بوده و دیگران از آن بی نصیب هستند، و در این طریق آنها مطلقهای قرآنی را مقیّد کرده، و تخصیصات مربوط به عمومات را ذکر می نمایند، و شرایط و یا موانعی را بیان می دارند.

    این نوع از تفسیر، از ظاهر و لفظ عبارات قرآنی و از سیاق آیات، جملات و کلمات به دست نمی آید. مانند قید و یا شرطی که برای نماز صبح، ظهر و یا عصر ذکر می شود، مثل اینکه نماز صبح دو رکعت باشد و بلند خوانده شود.

    بسیاری از اموری که شرایط، موانع، حدود، قیود و تخصیصات را بیان می دارد، و مبهم ها را معین می کند، از این قبیل است، و آن بخشی از تفسیر اهل بیت (علیهم السّلام) که عهده دار این امور است، مختص به ائمه (علیهم السّلام) بوده و از راه وحی به دست می آید. پیامبر اسلام (صلّی الله علیه وآله) وحی تشریعی را از خداوند سبحان دریافت می دارد و ائمه (علیهم السّلام) چون دارای رسالت و نبوّت نیستند وحی تشریعی دریافت نمی کنند. امّا از وحیهای تسدیدی و إنبائی و از الهام و اقسام دیگر وحی بهره می برند.

    3 نوع سوم تفسیر ائمه (علیهم السّلام) مربوط به باطن قرآن است. قرآن کتابی است که نازل شده است و نزول آن به تجافی نیست بلکه به تجلّی می باشد.

    نزول قرآن مانند نزول باران نیست، باران وقتی که از ابر فرود می آید، به تجافی نازل می شود و در نزول به تجافی، قطرهٔ باران تا زمانی که در بالا هست در پایین نیست و چون در پایین منتقل شود در بالا نخواهد بود.

    نزول قرآن همانگونه که علی (علیه السّلام) در نهج البلاغه به آن اشاره می کند به نحو تجلّی است و از بیانات نورانی امام صادق (علیه السّلام) و دیگر ائمه (علیهم السّلام) نیز این حقیقت استفاده می شود. «فَتجَلّی لهُم سُبحانَهُ فی کتابِهِ من غیر أن یکونوا رأوه» (1) یعنی، خدا در کتاب خود، قرآن، برای بندگانش تجلّی کرده است و آنها او را نمی بینند.

    نزول به تجلّی غیر از نزول با تجافی است. در نزول به تجلّی آن حقیقت، در عین حال که در مبداء و منبع هست مرحلهٔ وسطی و رقیق شدهٔ آن به اوسط مراحل و مرحلهٔ نازل تر و رقیق تر شدهٔ آن به پایین ترین مراتب می رسد و از این طریق در دست دیگران قرار می گیرد.

    انسان اگر یک مطلب عقلی و عملی را، بعد از آن که در ذهن با تحقیق مجتهدانه به آن پی برد نازل کرده، و بنویسد، این نزول به تجلی است.

    مطلب علمی که از ذهن تنزل پیدا می کند مانند اشکی نیست که از چشم پایین می ریزد. زیرا در این صورت بعد از تنزل مطلب، در قلب و ذهن فرد چیزی باقی نخواهد ماند.

    در هنگام تنزل یک مطلب علمی نخست در محدودهٔ خیال، برای آن، یک مقدمه، چند فصل و یک خاتمه و همچنین فارسی و یا عربی نوشتن آن در نظر گرفته می شود و بعد از آن دست به قلم برده و مقاله یا کتابی تدوین می گردد و یا آن که سخنرانی و گفتاری در مدّت یک ساعت و مانند آن ارائه می گردد و این سخنرانی یا کتاب که به تجلّی نازل شده، دارای دو طرف است، یک سوی آن در معرض شنیدار و دیدار دیگران و سوی دیگر که طرف بالا و عمیق آن است به ذهن گوینده و نویسنده متعلق است و کسی که آن را شنیده و یا می خواند گاه از فهم آن و صعود به مقصود، باز می ماند و گاهی دیگر به مقصود گوینده و نویسنده است راه می یابد.

  2. صلوات و تشکر


  3. #2

    روشهای تفسیری اهل بیت از دیدگاه آیت الله جوادی آملی




    معرفت نفس انسان در شناخت آثار الهی مفید است و از آن برای کیفیت نزول قرآن می توان استفاده کرد. قرآن که به نحو تجلّی تنزل کرده است ریشهٔ اصلی آن در ام الکتاب است و خداوند سبحان از جایگاه آن بدین سان خبر می دهد: «و انّه فی امّ الکتاب لدینا لعلّی حکیم» (2) یعنی، به درستی که آن در ام الکتاب در نزد ما است و همین کتاب در نزول به تجلّی به صورت عربی مبین ظاهر می شود و این حقیقت در همهٔ مراحلی که از ام الکتاب تا عربی مبین به وساطت فرشتگان و مانند آن به تجلّی طی می کند، قرآن است و چون در همهٔ مراحل قرآن است کسی که با لغت عربی و مانند آن آشنا است در همان محدوده از آن استفاده می کند، و کسی که به راه نزول قرآن آشنا باشد از ظاهر پی به باطن می برد و از باطن به باطن باطن. اهل بیت (علیهم السّلام) نیز فرموده اند که برای قرآن ظاهر و باطنی است و برای باطن آن باطن دیگر است و برای باطن باطن آن بر همین قیاس باطنی می باشد. پس یکی از راههای اهل بیت (علیهم السّلام) در تفسیر قرآن اظهار و بیان باطن قرآن است، زیرا آنها به بطن های قرآن انس کامل دارند و به سیری که قرآن در آن نزول کرده آشنا هستند، و طی این راه تا پایان و به نحو کامل مختص به آنهاست، لیکن طی برخی از مراحل آن برای صاحبدلانی است که از راه تهذیب در خدمت قرآن هستند.

    4 نوع چهارم از راهی که اهل بیت (علیهم السّلام) در تفسیر قرآن پیموده اند و آن را نیز ترویج کرده و بر آن تکیه نموده و شواهدی فراوان را نیز ارائه داده اند همان راهی است که سیدنا الاستاد علامه طباطبایی (ضوان لله تعالی علیه) پیموده اند و در این روش برخی از آیات قرآن به کمک بعضی دیگر از آیات تفسیر می شوند. در بعضی موارد اهل بیت (علیهم السّلام) آیه ای را تفسیر می فرمودند و چون از آنها در مورد دلیل آن تفسیر پرسش می شد، در پاسخ آیه ای دیگر را ذکر می کردند چنان که در زمان یکی از خلفا، مادری شش ماه پس از ازدواج، فرزند خود را به دنیا آورد، خلیفه به رَجم او حکم کرد و اهل بیت (علیهم السّلام) با حکم خلیفه با استناد به آیات قرآن و از طریق انضمام آیات با یکدیگر، مخالفت کردند؛ و بدین ترتیب هم حکم خداوند را بیان نمودند و هم خون بی گناهی را حفظ کردند.

    در یک آیه، مجموعهٔ دوران بارداری تا پایان شیرخوارگی کودک سی ماه بیان شده «و حملُه و فصالُه ثلاثون شهراً» (3) و در آیهٔ دیگر، شیرخوارگی کامل دو سال معرّفی می شود. «و الوالدات یُرضعن اولادهنّ حَولین کاملَین» (4) و چون دو سال یعنی بیست و چهار ماه از سی ماه کم شود مدّت شش ماه برای حداقل دوران حمل باقی می ماند.

    این نوع از تفسیر نظیر نوع اوّل یک راه عمومی برای تفسیر است و هر انسانی که در خدمت قرآن بوده و با آن انس بگیرد، می تواند از ارجاع آیات قرآن به یکدیگر و جمع آیات، پیام و کلام خاص را از قرآن دریافت دارد. در نوع نخست به ظاهر یک آیهٔ و یا سورهٔ استناد می شود و در آن حال نمی توان گفت قرآن در این مورد این مطلب را بیان می دارد، بلکه باید گفت این آیهٔ و یا این چند آیه، این پیام را دارند.

    وقتی می توان از پیام قرآن دربارهٔ یک مطلب سخن گفت که همهٔ آیات قرآن در کنار یکدیگر مورد توجه قرار گرفته و با اجتهاد، از تفسیر برخی آیات نسبت به بعضی دیگر بهره برده شود. و در این مرحله نیز نمی توان گفت نظر اسلام در مورد این مطلب همان است زیرا برای این ادعا باید روایاتی را که دربارهٔ مطلب مورد نظر وارد شده در کمال اجتهاد بررسی نموده و با استعانت از براهین عقلی در خدمت قرآن قرار گرفته و به جمع بندی و نتیجه گیری همت گمارد.


    ----------------------------------------------------------------------------------------
    پی نوشت ها:

    1) نهج البلاغه، خطبه 147
    2) سورهٔ زخرف، آیهٔ 4
    3) سورهٔ احقاف، آیهٔ 15
    4) سورهٔ بقره، آیهٔ 233.

    منبع خبر: www.esraco.org

  4. صلوات و تشکر


موضوعات مشابه

  1. پاسخ: 15
    آخرين نوشته: 1392/06/29, 04:10 بعد از ظهر
  2. پاسخ: 16
    آخرين نوشته: 1392/06/19, 01:04 قبل از ظهر
  3. پاسخ: 5
    آخرين نوشته: 1392/04/15, 01:23 قبل از ظهر
  4. ۩۩۩ مُنجی به روایت اسلام و مسیحیت
    توسط mahdavi در تالار حکومت امام مهدى (عج)
    پاسخ: 2
    آخرين نوشته: 1391/11/27, 01:10 قبل از ظهر
  5. پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 1390/12/03, 05:22 بعد از ظهر

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •