نشست علمی «آسیب‌شناسی مطالعات خاورشناسان در حوزه قرآن‌پژوهی» امروز پنج شنبه 29 اردیبهشت به همت مرکز فرهنگ و معارف قرآن و با همکاری مدیریت جنبش نرم افزاری پژوهشگاه برگزار شد.
به گزارش واحد خبر پایگاه معارف قرآن این نشست با حضور حجت الاسلام و المسلمين سید مجید پور طباطبایی و حجت الاسلام و المسلمین رضایی اصفهانی برگزار شد که حجت‌الاسلام و المسلمین پورطباطبایی با بیان این مطلب که اساسا بحث نقد وبررسی آراء خاورشناسان در زمینه قرآنی پژوهی در جهان اسلام در ایران به طور اعم سابقه چندانی ندارد گفت: بحث آسیب‌شناسی مطالعات خاورشناسان در حوزه‌ی قرآن‌پژوهی گسترده است و یک نشست نمی‌تواند برای گزارش مطالعات انجام شده در این زمینه کافی باشد؛ از این رو، پیشنهاد کرد دست‌کم پنج نشست در این باره برگزار شود.
عضو هئیت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ادامه داد: از ابتدای جنگ‌های صلیبی تا ابتدای شرق‌شناسی به طور جدی پیامبر را مورد اهانت قرار دادند و بالاترین اهانت را به پیامبر و قرآن وارد کردند.
وی افزود: در مقام مقایسه بین دو دایرةالمعارف لایدن هلند و دایرة‌المعارف اولیورمن، اولیورمن نگاه جانبدارانه بیشتری به اسلام داشته و نگاه خصمانه ندارد و یکی از مدخل‌های این دایرةالمعارف بررسی زندگی آیت‌الله خویی است.
حجت‌الاسلام پورطباطبایی گفت: غربی‌ها بر این باورند که قرآن و احادیث در اسلام حداقل 300سال بعد از رسول اکرم نگارش شده است و حتی اعتقادات اسلامی مسلمانان را هم بعد از 300سال و براساس یهودیت و مسیحیت شکل دادند.
وی با این بیان که این باور غربی‌ها ، اساس و بنیان اسلام را زیر سوال می برد و زمینه‌ساز بسیاری از مشکلات جهان اسلام است افزود: در مطالعات ایران باید به بدفهمی‌های خاورشناسی، تمرکز به منابع اهل سنت، تلاش برای زمینه استعمار و استثمار در کشور های مسلمان و خود باخته کردن دانشجویان شرقی توجه کرد.
عضو هئیت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ادامه داد: انگیزه‌های خاورشناسان در مطالعات مذهبی، سیاسی و فرهنگی است و خاورشناسان به دستیابی به اندیشه‌های مسلمانان پی بردند.
وی با تقسیم مکاتب شرق‌شناسی به مکتب اسپانیا، مکتب ایتالیا، مکتب روسیه و مکتب فرانسه و مکتب آلمان گفت: اکثر محققان که شرق‌شناسی آلمانی را بررسی کردند فعالیت‌های تبشیری را نداشتند.
در ادامه این نشست حجت الاسلام والمسلمین محمدعلی رضایی اصفهانی در نقد وبررسی آراء خاورشناسان گفت: برخورد ما با مستشرقان باید سه خصوصیت عالمانه، مؤدبانه و منصفانه را دارا باشد تا بتوانیم با آنها بحث کرده و نظرات خود را به آنان بفهمانیم.
وی با اشاره به این که در سخنان مستشرقان نکات خوب و مثبت زیادی دیده می شود، خاطرنشان ساخت: وقتی سخنان این مستشرقان را می خوانیم، متوجه می شویم که در سخنان آنها نکات خوب و برجسته زیادی نمایان است و تا به حال 200 نفر از آنها مسلمان نیز شده اند و بعضا خدماتی را به ما کرده اند که به دست ما رسیده است و الان از آنها استفاده می کنیم.
عضو هیئت علمی جامعة المصطفی با اشاره به این که استشراق تا به حال ده دوره خود را گذرانده است، اذعان داشت: سه دوره مهم از این ده دوره، دوره های تبشیری، استعماری و علمی است که ما الان در دوره علمی آن قرار داریم.
حجت الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی در ادامه با بیان این که مطالعات مستشرقان به دو دسته تقسیم می شود، یادآور شد: اولین دسته از مطالعات مستشرقان، مطالعات درون قرآنی و سنتی است که تا قبل از 30 سال اخیر بوده است.
وی به عمده اشکالات این دوره اشاره و تصریح کرد: خلط مباحث علمی با اهداف تبشیری، حفظ مباحث علمی با اهداف استعماری، کمبود اطلاعات درباره اسلام ناب محمدی(ص) و دخالت دادن پیش فرض ها، از عمده اشکالات دوره سنتی می باشد.
این محقق و پژوهشگر حوزوی با اشاره به دوره دوم مطالعات مستشرقان، گفت: در مطالعات جدید مستشرقان، روش های جدیدی وجود دارد که آنها مدعی اند در فهم قرآن کریم یک گام از مسلمانان جلوتر هستند.
این کارشناس علوم قرآنی به شش روش جدید آنها پرداخت و خاطرنشان ساخت: تحلیل تاریخی، تفسیر روانشناختی، تفسیر جامع شناختی، تفسیر زبان شناختی، تفسیر نشانه شناختی و تفسیر ادبی، شش روش جدید مستشرقان می باشد.
حجت الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی در پایان اظهار داشت: نکته ای که در مطالعات جدید مستشرقان دیده می‌شود، نگاه عهدینی آنان به قرآن است. آنها می گویند که افراد گوناگونی در صدر اسلام قرآن را جمع آوری کرده و قرائات زیادی از آن شده؛ پس قرآن هم تحت تأثیر قرار گرفته است.