تالار دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله Arabic English Persian
بازیابی رمز
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 2 , از مجموع 2
  1. #1

    انتشار مقاله «ايهام و آرايه‌های ايهام‌آميز در قرآن كريم»




    مقاله «ايهام و آرايه‌های ايهام‌آميز در قرآن كريم» به قلم حسن خرقانی در شماره 12 مجله تخصصی «آموزه‌های قرآنی» منتشر شد.

    به گزارش خبرگزاری شهر مجازی قرآن به نقل از ایکنا، ايهام آرايه‌ای ادبی است كه با گستره معنا در سخن مرتبط است، از اين رو در قرآن كريم كه دارای لايه‌هايی معنايی است، اهميت به‌سزايی می‌‌يابد و با پديده چندمعنايی در آن پيوند می‌خورد. اين مقاله ابتدا به مفهوم‌شناسی ايهام و مفاهيم هم‌حوزه با آن می‌پردازد و ارزش هنری و زيبايی‌شناختی ايهام را بررسی می‌كند. سپس به رابطه ايهام و كشف لايه‌های معنايی قرآن می‌پردازد.

    وی می‌افزايد: يكی از موارد كاربرد ايهام در قرآن كريم، مربوط به آيات شريفه «یَطُوفُ عَلَیْهِمْ وِلْدَانٌ مُّخَلَّدُونَ بِأَكْوَابٍ وَأَبَارِيقَ وَكَأْسٍ مِّن مَّعِينٍ» و «وَیَطُوفُ عَلَیْهِمْ وِلْدَانٌ مُّخَلَّدُونَ إِذَا رَأَیْتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ لُؤْلُؤًا مَّنثُورًا» می‌شود. در معنای مخلدون دو وجه وجود دارد: اول، اين‌كه از خلود به معنای دوام و جاودان‌بودن باشد و دوم اين‌كه از «خلده» گرفته شده باشد كه به معنای حلقه‌ای است كه در گوش گذاشته می‌شود.

    نگارنده ادامه می‌دهد: بر مبنای وجه اول، تفسيرش چنين می‌شود كه آن پسران بهشتی جاودانند و مرگ و فنا به آنان راه ندارد و نيز دگرگونی در حالشان پيدا نمی‌شود و هميشه به همان صورت كم سن و سال باقی می‌مانند و پير نمی‌شوند. در اين صورت، معنای آيه آن می‌شود كه بر گرد آن بهشتيان پسرانی می‌گردند كه هميشه طراوت و خرمی جوانی و زيبايی منظر را دارند.

    وی با اشاره به وجه دوم درباره واژه «مخلدون» می‌نويسد: بر اساس اين ديدگاه، معنای آيه چنين می‌شود كه بر گرد آن بهشتيان پسرانی می‌گردند كه در گوششان حلقه گذاشته شده است. بدرالدين زركشی معنای دوم را مقصود آيه می‌داند اما شنونده گمان می‌برد كه مخلدون از خلود و جاودانگی گرفته شده است. هر دو معنا نيز می‌تواند منظور قرآن كريم باشد.

    نويسنده در بخش ديگری از مقاله‌اش می‌نويسد: يكی از ويژگی‌های قرآن كريم، ذووجوه‌ بودن و ذوبطون بودن و ژرفايی آن است، به‌گونه‌ای كه آيات كريمه آن، چندلايه و چندوجه بوده و تاب معانی بسياری را در خود نهفته دارد و روايات مختلف اهل‌بيت(ع) نيز گواه بر اين مطلب است.

    وی ادامه می‌دهد: بخشی از روايات، اين وجوه را در قالب عناوين «ظهر و بطن»، «تنزيل و تأويل» و «جری قرآن» تبيين كرده‌اند. ابعاد باطنی و تأويلی در بند شرايط و مقتضيات زمان نزول نيست و ممكن است زمينه فهم آن در عصرهای ديگر فراهم آيد. همچنين ممكن است متكی به آگاهی‌ها و دانش‌های بيرون از متن قرآن باشد كه به ميزان اطلاع از آن‌ها، ژرف‌انديشان توان نيل به آن را دارند.

    نگارنده تأكيد می‌كند كه از مباحث مرتبط با اين بحث، مسئله كاربرد لفظ در بيش از يك معناست كه از گذشته محل اختلاف عالمان به‌ويژه اصوليان بوده است و نظريات گوناگونی در اين باب مطرح شده است. گروهی آن را ناممكن و گروهی پذيرفته‌اند. در ميان مفسران نيز گروهی همچون ابوالفتوح رازی و بيضاوی به چندمعنايی در قرآن كريم معتقد هستند.

    نويسنده معتقد است كه استعمال يك واژه در بيش از يك معنا، امری پذيرفتنی است و در ادبيات نيز مصداق خارجی دارد. بی‌ربط است اگر بخواهيم مسئله‌ای ذوقی و زبانی را با معيارهای منطقی و فلسفی بسنجيم و محال بودنش را ثابت كنيم، البته درباره قرآن كريم بايد گفت كه گستره معنايی قرآن منحصر به خود آن و بسيار فراتر از قالب‌های ادبی ايهام است، اما به هرحال ايهام تنها طريق موجود در ادبيات است كه از آن می‌توان به عنوان دريچه‌ای برای دريافت اين پديده قرآنی بهره گرفت.

    يادآور می‌شود، مقاله «ايهام و آرايه‌های ايهام‌آميز در قرآن كريم» در مجله تخصصی آموزه‌های قرآنی به صاحب‌امتيازی دانشگاه علوم اسلامی رضوی و مديرمسئولی محمدباقر فرزانه منتشر شده است.

  2. صلوات و تشکر


  3. #2



    ممنون مقاله جالبی است .
    مقاله دیگری نیز از آقای حسن خرقانی در فصلنامه پژوهش های میان رشته ای قرآن کریم چاپ شده است با عنوان قرآن کریم چشمه سار زیبایی شناسی که علاقه مندان می توانند به این آدرس مراجعه کنند.http://www.iska.ir/faslnameh.aspx

  4. صلوات و تشکر


موضوعات مشابه

  1. دل انگيز ترين فضاهاي تربيت ديني
    توسط مهدی یار در تالار خانوادگی
    پاسخ: 2
    آخرين نوشته: 1391/12/11, 02:43 بعد از ظهر
  2. آيا مسلمانان نيز بايد از او پيروى كنند؟
    توسط 88060714 در تالار سؤالات
    پاسخ: 2
    آخرين نوشته: 1391/11/25, 12:39 بعد از ظهر
  3. پاسخ: 20
    آخرين نوشته: 1391/08/02, 05:43 بعد از ظهر
  4. ◕✿ چه چيز موجب محبت حضرت حق مى شود؟
    توسط مقدسی در تالار سؤالات
    پاسخ: 1
    آخرين نوشته: 1391/05/06, 02:01 قبل از ظهر
  5. ◕◕◕ سخنان شگفت انگيز سفير روم
    توسط هندیانی در تالار امام حسين (ع)
    پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 1390/10/15, 01:09 قبل از ظهر

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •