تالار دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله Arabic English Persian
بازیابی رمز
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 10 , از مجموع 10
  1. #1

    درخواست مقاله در باره ¤ امر به معروف در قرآن ¤




    سلام به همه

    یکی از دوستان عزیز شهر مجازی قرآن کریم در قالب پیام خصوصی درخواست یک مقاله رو داشتند
    که ضمن ارائه مقاله به ایشون گفتم توی سایت هم بگذارمش تاشاید اگر کسی دیگه هم احتیاج داره ازش استفاده کنه
    دو مقاله با نام های
    امربه معروف و نهی ازمنكر و امر به معروف و نهی از منکر یا نظارت همگانی طی پست های آینده تقدیم حضور میشه
    تندرست و شادکام باشید


    نقل قول نوشته اصلی توسط MOBIN TAHA
    سلام من یه مقاله در مورد امر به معروف در قران می خواهم میشه لطفا برام بفرستی
    ویرایش توسط iranproud : 1390/02/15 در ساعت 09:27 قبل از ظهر

  2. صلوات و تشکر : 4


  3. #2

    بخش اول مقاله امربه معروف و نهی ازمنكر




    امربه معروف و نهی ازمنكر
    نقش هر مسلمان در تعیین سرنوشت جامعه و تعهدی كه باید در پذیرش مسؤولیت های اجتماعی داشته باشد، ایجاب می كند كه او ناظر و مراقب همه اموری باشد كه پیرامون وی اتفاق می افتد. این مطلب در فقه اسلامی تحت عنوان امر به معروف و نهی از منكر مطرح شده و از مهم ترین مبانی تفكر سیاسی یك مسلمان به شمار می رود؛ چنان كه از مهم ترین فرایضی است كه وجوب كفایی آن ضروری دین شناخته شده و ضامن بقای اسلام است.[1]
    قرآن كریم در بیان صفات ممتاز مؤمنان می فرماید:
    «وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیاءُ بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ یُقِیمُونَ الصَّلاهَ وَ یُؤْتُونَ الزَّكاهَ وَ یُطِیعُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ»[2]
    مردان و زنان با ایمان ولی (و یار و یاور) یكدیگرند، امربه معروف و نهی ازمنكر می كنند، نماز را برپا می دارند و زكات را می پردازند و خدا و رسولش را اطاعت می كنند.
    به موجب این آیه، افراد مؤمن به سرنوشت یكدیگر علاقمند بوده و به منزله یك پیكر می باشند. پیوند سرنوشت ها موجب می شود كه تخلف و انحراف یك فرد، در كل جامعه تأثیر بگذارد؛ چنان كه یك بیماری واگیر در صورتی كه معالجه نگردد، از فرد به جامعه سرایت نموده و سلامت آن را به خطر می اندازد.
    پیامبر اكرم ـ صلی الله علیه و آله ـ در این زمینه می فرماید:
    یك انسان گنهكار در میان مردم، همانند فرد ناآگاهی است كه با گروهی سوار كشتی شده و آن گاه كه كشتی در وسط دریا قرار می گیرد، تبری برداشته و به سوراخ نمودن جایگاه خود می پردازد، هر كسی به او اعتراض می كند او در پاسخ می گوید: من در سهم خودم تصرف می كنم؛ به یقین این یك حرف احمقانه است. اگر دیگران او را از این عمل خطرناك باز ندارند، طولی نمی كشد كه همگی غرق می شوند.[3]
    معروف و منكر كه دو مفهوم متقابلند، در لغت به معنای شناخته شده و ناشناخته می باشند؛[4] و در اصطلاح كارهایی كه نیكی یا زشتی آن ها توسط عقل یا شرع، شناخته شده باشند، به ترتیب معروف و منكر نامیده می شوند.[5]
    به كارگیری لفظ معروف و منكر در امور مربوط به بایدها و نبایدهای دین، بدین لحاظ است كه فطرت پاك انسانی با كارهای معروف آشنا و مأنوس و با زشتی ها و امور ناپسند، بیگانه و نامأنوس است.
    بنابراین معروف ومنكر قلمرو وسیعی دارد و در محدوده عبادات یا یك سری از گناهان كبیره نمی گنجند. معروف شامل امور اعتقادی، اخلاقی، عبادی، حقوقی، اقتصادی، ‌نظامی (همانند مرزداری و پیكار در راه خدا) سیاسی (مثل حضور در صحنه های انقلاب اسلامی و حفظ دستاوردهای آن) و امور فرهنگی می شود و منكر نیز شامل منكرات اعتقادی، عبادی، اخلاقی، اقتصادی (مانند كم فروشی و احتكار)، سیاسی (همانند جاسوسی و كمك به ضدانقلاب)، نظامی (نظیر فرار از جبهه و جنگ، عدم رعایت سلسله مراتب فرماندهی) و... می شود در مجموع می توان از معروف و منكر، به ارزش ها و ضد ارزش ها تعبیر نمود.
    شرایط وجوب امربه معروف و نهی ازمنكر
    1 . باید امر به معروف و نهی از منكر كننده بداند آنچه مكلف ترك نموده، واجب و یا آنچه مرتكب گردیده از منكرات است و بر كسی كه چنین علم و آگاهی از كار دیگری ندارد، واجب نیست.
    2 . باید آمر یا ناهی احتمال تأثیر دهد پس اگر مطمئن باشد كه امر و نهیش مؤثر واقع نمی شود، امر و نهی بر وی واجب نیست.
    3 . لازم است امر و نهی كننده بداند كه شخص بر گناهش باقی است پس اگر دانست كه وی گناهش را ترك نموده و آن را تكرار نخواهد كرد، امر به معروف و نهی از منكر بر او واجب نیست.
    4 . برخورد با گنهكار ضرر و مفسده ای برای امرونهی كننده یا خویشان و برادران دینی اش نداشته باشد؛ مگر معروف و منكر از اموری باشند كه شارع مقدس اهتمام ویژه ای نسبت به آن ها دارد؛ مانند حفظ اسلام و شعائر آن و امنیت جان و ناموس مسلمانان، بنابراین اگر شعائر اسلامی یا جان عده ای از مسلمانان در معرض خطر و نابودی شد، باید اصل اهم و مهم مورد توجه قرار گیرد و صرف ضرردیدن موجب سقوط وظیفه نمی شود.[6]
    اقسام امر به معروف و نهی از منكر
    امر به معروف و نهی از منكر به دو قسم واجب و مستحب تقسیم می شود كه عبارتند از:
    1 . آنچه انجام آن از نظر عقل یا شرع لازم و واجب و یا ارتكابش از نظر آن دو، زشت و قبیح باشد، امر و نهی در موردشان واجب می گردد.
    2 . هر كاری كه انجامش از نظر عقل یا شرع خوب و مستحب یا ارتكابش از دیدگاه آن دو، پسندیده نیست، امر و نهیش مستحب است.
    گفتنی است امر به معروف و نهی از منكر از واجبات توصلی است یعنی قصد قربت در آن شرط نیست؛ هر چند با داشتن قصد قربت از پاداش الهی نیز برخوردار خواهد شد.
    مراتب امر به معروف و نهی از منكر
    نخستین و مؤثرترین روش برای دعوت دیگران به نیكی ها و بازداشتن از منكرات، آراستگی خود انسان به تقوی و اخلاق حسنه است. صاحب جواهر از فقهای شیعه در این باره می نویسد:
    آری، از بزرگ ترین افراد امربه معروف و نهی ازمنكر و والاترین و مؤثرترین آن ها، خصوصاً نسبت به زعیمان دینی این است كه جامه كار نیك بپوشند و در كارهای خیر از واجب و مستحب پیشقدم باشند و جامه زشت كاری را از اندام خود دور كنند و نفس خویش را به اخلاق عالی تكمیل و از اخلاق زشت پاك سازند كه این خود سبب مؤثر و كاملی است تا مردم، به معروف گرایش پیدا كرده و از منكر دوری گزینند... .[7]
    در فقه اسلامی سه مرحله برای این وظیفه مهم در نظر گرفته شده است. هر مرحله نیز خود دارای مراتب و درجاتی است و در صورت مؤثر بودن یك مرحله یا یك مرتبه، اقدام به مرحله یا مرتبه بعدی جایز نیست. آن سه مرحله عبارتند از:
    الف) اظهار تنفر قلبی: امرونهی كننده ناراحتی قلبی خود را از منكر واقع شده آشكار كند و به طرف بفهماند كه منظورش از این كار، این است كه وی معروف را انجام داده و یا منكر را ترك نماید. برای این كار چند درجه است از قبیل روی هم فشردن پلك های چشم و روی ترش كردن، روگرداندن، پشت كردن، ترك رفت و آمد و امثال این ها.
    گفتنی است تنفر قلبی از گناه لازمه ایمان بوده و بر همگان واجب عینی است، گرچه توان هیچ گونه امر به معروف و نهی از منكر نداشته باشند و آنچه به عنوان امر به معروف و نهی از منكر باید انجام گیرد، اظهار تنفر قلبی از گناه است.[8]
    ب) امر و نهی گفتاری: امام خمینی (قدس سره الشریف) در این زمینه می نویسد:
    اگر بداند كه از مرتبه اول امربه معروف و نهی ازمنكر نتیجه نمی گیرد، واجب است از مرتبه دوم استفاده كند، در صورتی كه احتمال تأثیر بدهد و اگر احتمال دهد كه با موعظه و زبان نرم، نتیجه حاصل می شود، نباید به مراحل بعدی تجاوز نماید. اگر بداند كه مرحله قلبی اثر ندارد و بایستی با لحن آمرانه امر و نهی كند، باید همین كار را بكند در عین حال باید درجات تندی در گفتار را رعایت نماید.[9]
    ج) استفاده از زور و قدرت: اگر دو مرحله قبلی كارآیی نداشته باشند؛ باید از زور و قدرت استفاده گردد، بدین معنا كه با اِعمال فشار جلوی انجام گناهان گرفته شود و بین شخص و گناه مورد نظرش فاصله ایجاد گردد. در این مرحله نیز باید از مراتب سبك تر شروع كرد؛ اما در فرضی كه بازداری از گناه متوقف بر كتك كاری و ایجاد جراحت و امثال آن باشد، باید با اذن فقیه جامع الشرایط انجام گیرد[10] و در شرایط فعلی كه نهادهای قانونی جمهوری اسلامی شكل گرفته، چنین كاری باید با اجازه نهادهای مربوط باشد.
    گفتنی است آنجا كه از فرد كاری ساخته نیست، باید امربه معروف و نهی ازمنكر به شكل جمعی و گروهی انجام گیرد. همچنین از تدابیر عملی نباید غفلت كرد یعنی باید دید چه طرح و رفتاری، مردم را نسبت به كار نیك تشویق می كند و یا از كار زشت باز می دارد و این به معنای دخالت دادن عقل و منطق، در اجرای قانون امربه معروف و نهی ازمنكر است؛ چرا كه اسلام در شیوه های اجرایی این اصل مهم، آن را به عقل و تدبیر انسان وانهاده است تا از هر راه ممكن و مفید، ریشه منكرات را از جامعه بركند. برخلاف واجبات عبادی همانند نماز كه شكل انجام آن نیز باید با تعبد به دستور شرع صورت پذیرد.[11]



    ویرایش توسط iranproud : 1390/02/15 در ساعت 07:42 قبل از ظهر

  4. صلوات و تشکر : 4


  5. #3

    بخش دوم مقاله امربه معروف و نهی ازمنكر




    نتیجه این كه امر به معروف و نهی از منكر همچون خون در پیكره دین جریان دارد و ضامن حیات اسلام است. خیزش و قیام مصلحان در جامعه‌ اسلامی نیز، بازتابی از عمل به این فریضه می باشد و اگر مصلحان بزرگی همچون امام حسین ـ علیه السلام ـ نمی بودند، ارزش های انسانی و الهی از بین رفته و اسلام قرن ها پیش توسط تبهكاران دفن شده بود، انقلاب اسلامی ایران، خود یكی از ثمرات و نتایج با ارزش این اصل در جنبه های سیاسی و حكومتی است كه توسط مصلح بزرگ، امام خمینی(رحمه الله علیه) رهبری شده و به پیروزی رسید و هم اكنون به زعامت رهبر معظم انقلاب اسلامی به راه خود ادامه می دهد.
    تولی و تبرّی
    قرآن كریم برای تنظیم روابط اجتماعی وسیاسی پیروان خود، ‌اصلی را به عنوان «تولّی و تبرّی» مشخص كرده و از آنان خواسته تا آن را پایه و محور تلاش ها و روابط خود با دیگران قرار دهند. به موجب این اصل هر فرد مسلمان باید در برابر صالحان و تبهكاران و در مقابل جریان های سیاسی، موضع گیری مناسبی اتخاذ نماید.
    همچنین موضع گیری حكومت اسلامی در برابر جریانات داخلی و ملت های دیگر، می بایست بر اصل تولی و تبری استوار باشد. پس اصل یاد شده جهت حركت مسلمانان را مشخص می سازد و چراغ راه آنان در كوران های سیاسی و اخلاقی است.
    پیامبر اكرم ـ صلی الله علیه و آله ـ می فرماید:
    «...
    اَوْثَقُ عُرَی الایمانِ الْحُبُّ فی اللهِ وَ البُغْضُ فِی اللهِ وَ‌ تَوالی اَوْلیاءِ اللهِ وَ التَّبَرّی مِنْ اَعْداءِ اللهِ»[12]
    محكم ترین دستاویز ایمان، دوستی و دشمنی برای خدا و پیوستن به اولیای خداوند و دوری گزیدن از دشمنان خداوند است.
    در زیر، به اختصار درباره دو اصل مهم سخن خواهیم گفت:
    1.
    تبرّی: قرآن كریم مسلمانان را از دوستی و پذیرش سرپرستی غیرمسلمان سخت برحذر می دارد و از آنان می خواهد كه به كافران به عنوان اجنبی و بیگانه بنگرند و آنان را از خود ندانند. در این زمینه می فرماید:
    «
    یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا عَدُوِّی وَ عَدُوَّكُمْ أَوْلِیاءَ تُلْقُونَ إِلَیْهِمْ بِالْمَوَدَّهِ وَ قَدْ كَفَرُوا بِما جاءَكُمْ مِنَ الْحَقِّ»[13]
    ای كسانی كه ایمان آورده اید دشمن من و دشمن خودتان را دوست نگیرید! شما نسبت به آنان اظهار محبت می كنید، در حالی كه آن ها به آنچه از حق برای شما آفریده كافر شده اند.
    و در آیه بعد از آن می فرماید:
    اگر آن ها بر شما مسلط شوند، دشمانتان خواهند بود و دست و زبان خود را به بدی كردن نسبت به شما می گشایند و دوست دارند شما به كفر بازگردید.[14]
    این آیه لزوم پرهیز از بیگانگان را به این دلیل می داند كه آنان دوست دارند مسلمانان به كیش و آیین آنان درآیند، و برای این هدف، تلاش و جدیت هم می كنند.
    گفتنی است قرآن كریم، طرفدار دشمنی مسلمانان با همه كافران نیست؛ چرا كه در آیه ای دیگر می فرماید:
    خداوند باز نمی دارد شما را از كسانی كه با شما در دین مقاتله و جنگ نكرده اند و شما را از خانه هاتان بیرون نرانده اند كه نسبت به آنان نیكی و دادگری كنید. همانا خداوند دادگران را دوست دارد.[15]
    بنابراین قرآن كریم یك اصل كلی و اساسی در چگونگی رابطه مسلمانان با غیر مسلمین ارائه می دهد كه در همه اعصار كاربرد دارد و آن این كه مسلمانان موظفند در برابر هر گروه و جمعیّت و هر كشوری كه موضع خصمانه با آن ها داشته باشند و بر ضد اسلام قیام كنند و یا دشمنان اسلام را یاری دهند، سرسختانه بایستند و هر گونه پیوند محبت و دوستی را با آن ها قطع كنند. اما اگر آن ها در عین كافر بودن نسبت به اسلام و مسلمین بی طرف بمانند یا تمایل نشان دهند، مسلمین می توانند با آن ها رابطه دوستانه برقرار سازند، البته نه در آن حد كه با برادران مسلمان دارند و نه به آن حدّ كه موجب نفوذ آن ها در میان مسلمین گردد.[16]
    2 .
    تولّی؛ اسلام از مسلمانان می خواهد همدیگر را دوست بدارند و به ولایت و سرپرستی خدا و پیامبرش و جانشینان وی گردن نهاده و رشته محبتشان را در دل داشته باشند. پیامبر اكرم ـ صلی الله علیه و آله ـ می فرماید:
    داستان اهل ایمان در پیوند مهربانی و در عواطف میان خودشان، داستان پیكری است كه اگر عضوی به درد آید، سایر اعضا با تب و بی خوابی با او همراهی می كنند.[17]
    قرآن كریم نیز خطاب به مسلمانان می فرماید:
    سرپرست و ولی شما تنها خداست و پیامبر او و آنان كه ایمان آورده اند؛ همان ها كه نماز را برپا می دارند و در حال ركوع، زكات می دهند.[18]
    در این آیه از مسلمانان خواسته شده ولای رهبری و سرپرستی خدا و پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ و اهل بیتش ـ علیهم السّلام ـ [19]را بپذیرند و در عصرغیبت به مقتضای ضرورت تشكیل حكومت بر پایه قوانین الهی، وظیفه همگان بر تولی و پذیرش سرپرستی حاكمیت فقیه عادل بر جامعه و طرد رهبران تبهكار است.
    ابعاد تولّی و تبرّی
    از آنچه گفته شد روشن گردید كه تولی و تبری ابعاد گسترده ای دارد كه عبارتند از:
    الف) بُعد عقیدتی؛ به این معنا كه یك مؤمن باید از نظر عقیده خود را به خدای یكتا وابسته بداند و خود را تحت ولایت و تدبیر او قرار دهد و از همه‌ مظاهر دورغین و سست چون شیطان و طاغوت تبرّی جوید.
    ب) بُعد سیاسی؛ انسان با ایمان از نظر شؤون اجتماعی ـ سیاسی نیز باید زیر نظر بندگان صالح و شایسته خدا باشد و از حاكمان فاسد و تبهكار پرهیز نماید.
    ج) بُعد اخلاقی؛ در روابط اجتماعی نمی توان با دوست و دشمن، با كافر و مسلمان و پرهیزكار و گنهكار یكسان برخورد كرد، بلكه باید علاوه بر اجتناب از بیگانگان، با نوعی برخورد منفی، گنهكاران مسلمان را نیز نهی از منكر نموده و با دوستی افراد شایسته، به آنان نزدیك شد.
    مواردی از تبری
    در فقه اسلامی احكامی وجود دارد كه می توان آن ها را مواردی از تبرّی برشمرد. برخی از آن ها عبارتند از:
    1 .
    ممنوعیت فروش اسلحه به كافران، بلكه ممنوعیت هر معامله ای كه بازتاب منفی برای جامعه اسلامی داشته باشد یا موجب تقویت بنیه دشمن گردد.[20]
    2 .
    محدودیت فرهنگی؛ ممنوع و محدود بودن چاپ، نشر و خرید و فروش نشریات گمراه كننده دشمنان اسلام، برای عدم نفوذ فرهنگ بیگانه به درون جامعه[21]اسلامی.
    گفتنی است تبادل علوم و فنونی كه در تقویت پایه های علمی جوامع اسلامی نقش داشته و بازتاب منفی ندارند، از این مسأله مستثنا است.
    3 .
    لزوم پرهیز از یاری ستمگران؛ در اسلام كمك نمودن به ستمگر در ستمگری و یا كمك به انجام دهنده هركار حرام دیگر ـ گرچه مرتكب شونده مسلمان باشد ـ به شدت ممنوع گردیده و از مؤمنان خواسته شده با پرهیز از هرگونه اعتماد به ستمگران، از آنان فاصله بگیرند.[22]

  6. صلوات و تشکر : 4


  7. #4

    بخش آخر مقاله امربه معروف و نهی ازمنكر




    [1] . ر.ك: وسائل الشیعه، ج 11، ص 395.
    [2] . توبه (7)، آیه 71.
    [3] . ر.ك: تفسیر ابوالفتوح رازی، ج 4 ـ 3، ص 142.
    [4] . ر.ك: مفردات راغب، ماده عرف.
    [5] . ر.ك: تحریرالوسیله، ج 1، ص 397.
    [6] . ر.ك: تحریرالوسیله، ج 1، ص 400 ـ 406.
    [7] . جواهر المكارم، محمد حسن نجفی، ج 21، ص 382.
    [8] . ر.ك: تحریرالوسیله، ج 1، ص 409 ـ 411، مسأله 7 ـ 8.
    [9] . ر.ك: تحریرالوسیله، ج 1، ص 411.
    [10] . ر.ك: همان، ص 412 ـ 413، مسأله 1 و 11.
    [11] . برای آگاهی از شرایط امر به معروف و نهی از منكر و دیگر احكام مربوط به آن ر.ك: تحریرالوسیله، ج 1، كتاب امربه معروف و نهی ازمنكر.

    [12]اصول كافی، ج 2، ص 126.
    [13]ممتحنه، (60)، آیه 2.
    [14]همان،‌آیه 3.
    [15].
    ر.ك: همان، آیه 8.
    [16]تفسیر نمونه، ج 24، ص 3.
    [17]بحارالانوار، ج 61، ص 150.
    [18]مائده (5)، آیه 55 ؛‌شوری، 23.
    [19]در جای خود به اثبات رسیده كه این آیه در مورد علی ـ علیه السلام ـ نازل شده است.
    [20]ر.ك: تحریرالوسیله، ج 1، ص 428.
    [21]همان، ص 429، مسأله 15.
    [22]همان، ص 428 ـ 429، مسأله 15 ـ هود ـ 143.
    علي رضا علي نوري ـ كليات فقه اسلامي ، ص 123
    سايت انديشه قم

  8. صلوات و تشکر : 4


  9. #5

    مقاله امربه معروف و نهی ازمنكر یا نظارت همگانی






    مقاله دوم

    امر به معروف و نهی از منکر یا نظارت همگانی


    ویرایش توسط iranproud : 1390/02/15 در ساعت 07:48 قبل از ظهر

  10. صلوات و تشکر : 4


  11. #6

    بخش اول مقاله امربه معروف و نهی ازمنكر یا نظارت همگانی




    امر به معروف و نهی از منکر یا نظارت همگانی
    هادی دوست محمدی
    علاوه بر اینکه در قرآن مجید، یکی از وظائف اصلی پیامبراکرم(ص)، امر بمعروف و نهی از منکر معرفی شده : (یاءمرهم بالمعروف و ینهاهم عن المنکر) 1 اصولا در بینش و تفکر اسلامی موضوع امر به معروف و نهی از منکر به قدری از ارزش و اهمیت برخوردار است که یکی از معیارهای شناخت کفر و ایمان و صلاح و نفاق معرفی شده است. در قرآن مجید می‏فرماید:
    ( لعن الذین کفروا من بنی اسرائیل علی لسان داود و عیسی بن مریم ذلک بما عصوا و کانوا تعملون) 1
    «
    مورد لعن و نفرین الهی قرار گرفتند، آنان که از طائفه بنی‏اسرائیل کافر شدند و بر زبان داود(ع) و عیسی بن مریم(ع) نیز مورد لعن و نفرین واقع شدند. این بدان جهت بود که گناه کرده عصیان ورزیدند و متجاوز شدند، اینان (در اجرای نهی از منکر) متناهی نمی‏شدند و پذیرا نبودند، بی‏تردید عمل زشتی را مرتکب می‏شدند».
    آنگا پس از آن که دوستی آنان را با کفار تقبیح نموده سرزنش می‏کند می‏فرماید: (اءن سخط الله علیهم و فی العذاب هم خالدون) 2
    «
    خشم و غضب خدا بر آنان و در عذاب ابدی خواهند بود». و سپس در آیه بعد بیان می‏کند: (....کثیرا منهم فاسقون) 3. «بسیاری از آنان فاسق هستند».
    و در جای دیگر می‏خوانیم: (المنافقون والمنافقات بعضهم من بعض یاءمرون بالمنکر و ینهون عن المعروف... ان المنافقین هم الفاسقون) 4.
    «
    مردان و زنان منافق برخی از بعضی دیگرند (سنخیت و همکاری دارند) اینان به منکرات و زشتیها امر می‏کنند و از زیبائیها و نیکیها جلوگیری می‏نمایند. به درستی که منافقان، همان فاسقان هستند».
    و چند آیه بعد، می‏فرماید: (المومنون والمومنات بعضهم اءولیاء بعض یاءمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر) 5.
    «
    مردان و زنان مومن، بعضی از آنان دوستدار(یا ولی) یکدیگرند، امر به معروف می‏کنند و نهی از منکر می‏نمایند».
    و در سوره آل عمران، صالحان را با مشخه اجرای امر به معروف و نهی از منکر معرفی می‏فرماید:
    1(
    یومنون بالله والیوم الاخر و یاءمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و یسارعون فی الخیرات و اولئک من الصالحین) (ع).
    «
    به خدا و قیامت ایمان دارند و امر به معروف می‏کنند و نهی از منکر می‏نمایند و در نیکیها و خیرات سرعت عمل دارند و مسابقه می‏گذارند».
    بنابراین در برهنگ اسلام، کسی نمی‏تواند نسبت به این قانون، کوچکترین کوتاهی داشته باشد یا آن را کوچک شمارد.
    پیشنهاد و نظریه اجرائی
    با توجه به نکات و مطالب گذشته علاوه بر این که باید همه مسلمانان با آگاهی علمی و عملی از این قانون، با حفظ شرائط و مراتب لازم، در تمام موارد و در همه‏جا آن را مورد عمل و اجرا بگذارند و خویشتن را مسوول مصالح فرد فرد مردم، جامعه و حکومت بدانند و ناظر بر اعمال آحاد و گروه‏ها باشند، دولت و حکومت اسلامی نیز باید گروه ویژه‏ای مخصوص انجام این وظیفه به وجود آورد و تشکیلاتی را به این جهت سازماندهی کند.
    دائره حسبه چشم بیدار جامعه

  12. صلوات و تشکر : 4


  13. #7

    بخش دوم مقاله امربه معروف و نهی ازمنكر یا نظارت همگانی




    آنچنان که از روایات و تواریخ و سیر مشاهده می‏شود، از صدر اسلام، همواره به عنوان نظارت بر همه مصالح و حسن اجرای قوانین اسلام، معصومین: خود و یارانشان این نظارت را داشته و در طول تاریخ حکومتها، دائره‏ای به عنوان (امور حسبه) تشکیل می‏شده که به صورت تشکیلاتی و سازماندهی شده، امر به معروف و نهی از منکر می‏کردند که در متن کتاب (مسوولیت و نظارت مردم در حکومت اسلامی) اجمالا مورد بحث قرار گرفته است 1.
    بنابراین پیشنهاد، این موضوع، یک امر جدید و تازه و بیگانه هم نمی‏باشد و امروز با داشتن امکانات و شرائط بهتر، ما بهتر می‏توانیم این هدف مقدس را تعقیب کرده و این امر حیاتی را احیا کنیم.
    سازمان قضائی و امر به معروف و نهی از منکر
    اگر به خوبی دقت و تاءمل شود، تشکیلات قضائی در فرهنگ اسلام، درواقع بخشی از دائره امر به معروف و نهی از منکر می‏باشد و بسیاری از بزرگان از فقهای نامدار شیعه و سنی، به این حقیقت تصریح کرده‏اند که بحث مستوفای آن از طرفیت این مقال خارج است، و در جای خود باید مورد بحث و تحلیل و تاءمل بیشتر قرار گیرد.
    مرحوم «شیخ طوسی»؛(شیخ‏الطائفه) می‏فرماید:
    «
    تصدی قضا، از واجبات کفائی است که هرگاه گروهی این وظیفه را تقبل کرده، متصدی آن شدند، از دیگران ساقط خواهد شد، پس اگر مردم شهری و بلدی بر ترک آن هم‏دست شوند و جلوی آن را بگیرند، در واقع بر ضد حکومت اسلام خروج کرده‏اند و گنه‏کارند و بر امام و حکومت وقت لازم است که بر جنگ و قتال با آنان برخیزد».
    آنگاه به حدیث نبوی استناد جسته می‏افزاید:
    «
    انه قال(ص) : ان الله لا یقدس امه لیس فیهم من یاءخذ للضعیف حقه و لانه من الامر بالمعروف و النهی عن المنکر).
    «
    به درستی که خدای متعال امت و ملتی راتقدیس نمی‏کند که در میانشان کسانی نباشند که حقوق ضعفا را باز ستانند و برای این که تصدی قضاء بخشی از امر به معروف و نهی از منکر می‏باشد» 2.
    همچنان که امروز در حکومت جمهوری اسلامی ایران و کشورهای دیگر، سازمان قضائی، یک سازمان متشکل و منسجم و قدرتمند است، دائره و سازمان امر به معروف و نهی از منکر یا دائره حسبه می‏تواند به همین صورت، تشکیلاتی‏تر و قدرتمندتر وارد عمل گردد مانند برخی از ارگان‏ها و سازمانها که به طور ناقص، در برخی از موارد عمل می‏کنند.
    چگونه؟
    آنچه که به نطر نگارنده روشن است و امکان عملی شدن دارد و بر خود وظیفه می‏دانم که مطرح کرده پیشنهاد نمایم، به این‏گونه است:
    الف ) دولت اسلامی باید افرادی را به این منظور گزینش، انتخاب و جذب نماید که شرائط آنان از سوی زعمای دینی خواهد شد که از جمله شرائط، اینها است:
    1 -
    معلومات در حد دکترا و فوق لیسانس رشته‏های الهیات، حقوق و... و در میان طلاب حوزه‏های علمیه در حد اوائل درس خارج.
    2 -
    دارای تقوا وتعهد اسلامی.
    3 -
    افرادی متعادل و منزه از افراط و تفریط.
    4 -
    حسن ظاهر.
    5 -
    فرم لباس مورد پسند از جهت اخلاقی و روانشناسی(هم زیبا و هم با شکوه و پسندیده).
    6 -
    دارای اصالت خانوادگی و نسب.
    7 -
    خوش بیان.
    8 -
    علاوه بر داشتن این شرائط، درآغاز، دوره ویژه‏ای را مانند پلیس و نظامی، به صورت آموزش ببینند، هم در بعد پلیسی نظامی، چون کار، نوعی پلیسی است و هم در بعد آشنائی با روشها، شرائط و مراتب این قانون علاوه بر آن، در دوران آموزش باید در موضوعات اخلاق، علوم اجتماعی تربیتی، سیاسی، روانشناسی اسلامی و احکام، آموزش ببینند.
    9 -
    افراد زیردست، کمتر از دیپلم نباشند که باید خود دوره آموزش نیز دیده باشند.
    ب ) این سازمان با وزارتخانه‏ها بخصوص وزارت کشور و سازمان قضائی مرتبط و هماهنگ باشند.
    ج ) افراد این گروه، در مورد برخی از تخلفات و جرائم، بالفور اقدام می‏کنند. همچنان که در دائره حسبه در گذشته چنین بوده است.

  14. صلوات و تشکر : 4


  15. #8

    بخش آخر مقاله امربه معروف و نهی ازمنكر یا نظارت همگانی




    اخطاری لازم و ضروری
    یکی از نکاتی که توجه به آن بسیار ضرورت دارد و رسول اکرم(ص) و سایر معصومان: نیز هشدار داده‏اند، موضوع اعمال نفوذ افراد یا گروه‏های مغرض و منحرف و تغییر دادن مصادیق معروف و منکر می‏باشد.
    در طول تاریخ حتی هنگامی که مانند معتزله امر به معروف و نهی از منکر را از اصول دانسته‏اند، قدرتهای غالب و غاصب توانسته‏اند از طریق دیگر، به این قانون لطمه وارد سازند و مانند (مرجئه) در مصداق‏ها تشکیک کنند، تا آنجا که در زمان بنی‏امیه و بنی‏عباس، دانشمندانی را استخدام کردند تا در مورد برخی از معروف‏ها و منکرها اظهار نظر نموده، معروف را منکر و منکر را معروف معرفی کردند 1.
    شکی نیست هنگامی که این امر حیاتی به نحو احسن اجراء گردد، جلوی همه مفاسد و فاسدها گرفته خواهد شد. در این صورت گروهی و افرادی به وساوس شیطانی مجهز می‏گردند تا تدریجا برخی از مفاسد را توجیه کنند و با کوچکترین سوژه و بهانه‏ای قبح آن را از بین ببرند و به بهانه این که منکر نیست، آن را ترویج نمایند که هم در تاریخ و هم در زمان خود نمونه‏هائی از آن را دیده‏ایم.
    بنابراین در این‏گونه موارد مسوولین امر، مسوولیت دارند تا به این امور نیز نظارت کنند تا کسی نتواند سوء استفاده نماید و از راه دیگر قوانین الهی را تغییر دهد.
    حضرت امام صادق(ع) از رسول اکرم(ص) نقل می‏کند که فرمود:
    «
    کیف بکم اذا فسدت نسائکم و فسق شبابکم و لم تاءمروا بالمعروف و لم تنهوا عن المنکر؟ فقیل له و یکون ذلک یا رسول‏الله؟ فقال: نعم و شر من ذلک کیف اذا اءمرتم بالمنکر و نهیتم عن المعروف؟ فقیل له یا رسول‏الله و یکون ذلک؟ قال: نعم و شر من ذلک کیف بکم اذا راءیتم المعروف منکرا و المنکر معروفا؟» 1.
    «
    بر شما چه خواهد گذشت هنگامی که زنان و جوانانتان فاسد و فاسق شده باشند و شما امر به معروف و نهی از منکر ننمائید؟ عرضه داشتند: یا رسول‏الله، آیا چنین خواهد شد؟ فرمود: آری و بدتر از این بر شما چه خواهد گذشت زمانی که امر به منکر و از معروف نهی نمائید؟ باز عرضه داشتند: آیا چنین خواهد شد؟ فرمود: آری بدتر از این. بر شما چه خواهد گذشت آنگاه که معروف (زیبا) را منکر (زشت) ببینید و منکر(زشت) را معروف(زیبا) به حساب آورید».
    ما در جامعه افراد و گروه‏هائی را می‏بینیم که هم‏اکنون مصداق این پیش‏بینی رسول اکرم(ص) هستند و نه تنها از معروف و نیکی دفاع و جلوی منکرات و زشتی را نمی‏گیرند، بلکه دقیقا در نظر آنان حق، ناحق و باطل، حق شمرده می‏شود و زیبائی را زشتی و زشتی را زیبائی می‏بینند و بر اثر آن که بینش و دید انسانی آنان بسته شده است، با چشم خودخواهی، انانیت و حیوانی می‏نگرند، طبعا نمی‏توانند واقعیات را آنچنان که هست، ببینند.
    اصولا دواعی مختلف و علل و عوامل گوناگون، محیط تربیتی، عادت، تلقین و تبلیغات سوء در دیدگاه‏ها اثر می‏گذارند و شرائط متفاوت چه‏بسا دید و بیشن متفاوت به وجود می‏آورد.
    روزی «عمار یاسر» با «مغیره بن شعبه» بحث می‏کردند، حضرت امام علی(ع(
    رو به عمار کرده فرمود: او را واگذار. «فانه لم یاءخذ من الدین الا ما قار به من الدنیا. و علی عمد لبس علی نفسه لیجعل الشبهات عاذرا لسقطاته» 1.
    «
    پس او(مغیره) چیزی از دین را نیاموخته جز آنچه که وی را به دنیایش برساند و عمدا امر را بر خود مشتبه کرده است تا شبهات (اموری که باطل و منکرند و به حق و معروف شباهت دارند) عذر و بهانه برای خطاها و لغزشهایش باشد».
    علاوه بر علل و عوامل و دواعی، انسانهای چندچهره و بی‏تقوا و متزلزل نیز، همواره حقائق را وارونه جلوه می‏دهند، تا اعمال ناشایست خود را توجیه کنند، بنابراین در مورد حفظ قوانین الهی، از تغییر و تبدل و دگرگون ساختن معروف و منکر، باید بسیار هشیار بود و علما و دانشمندان بزرگوار و مسوول، این هشدار و اخطار را جدی تلقی کنند.
    امام علی(ع) در این رابطه می‏فرمایند:
    «
    فمن لم یعرف بقلبه معروفا و لم ینکر منکرا قلب فجعل اءعلاه اءسفله و اءسفله اءعلاه» 2.
    پس کسی که در قلب خود معروفی را معروف نداند و منکری را انکار ننماید، دلش وارونه و دگرگون می‏شود. تا آنجا که بالای او به پائین آمده پائین او به بالا برمی‏گردد (وارونه تشخیص می‏دهد و حقائق را وارونه می‏بیند)».
    با توجه به این نکات، ضرورت پاسداری و نگهبانی از قوانین الهی و مواظبت کامل برای جلوگیری از تغییر و تبدیل‏های بدعت‏گونه، بر همگان محسوس خواهد بود.
    پی نوشت ها:
    1) مائده، 79.
    1)
    مائده، 75.
    2)
    مائده، 80.
    3)
    مائده، 81.
    4)
    توبه، 67.
    5)
    توبه، آیات 71 و 112.
    1)
    آل عمران، 114.
    1)
    به کتابهای (الاحکام السلطانیه)، (معالم‏القربه فی اءحکام الحسبه) از محمد بن محمد بن احمد قرنی(648 - 729) و (مسوولیت و نظارت مردم در حکومت اسلامی) از نگارنده مراجعه شود.
    2) (
    مبسوط). در این باره به کتب فقهی مثل (دروس) از شهید اول و احیاء العلوم غزالی و کتب یادشده قبل مراجعه شود.
    1)
    این موضوع از زمان خلافت عثمان آغاز و در حکومت معاویه و پس از آن به اوج رسید. به منابع تاریخی مراجعه شود.
    1)
    وسائل الشیعه، ج6، ص 397.
    1)
    نهج البلاغه، فیض الاسلام، کلمه 397.
    2)
    کلمه 367 نهج البلاغه فیض الاسلام.


  16. صلوات و تشکر : 4


  17. #9




    از سر کار hoda (مدیر محتوایی)که مقالات رو در اختیار ما گذاشتن هم تشکر میکنم




  18. صلوات و تشکر : 5


  19. #10



    دوست عزیزم iranproud ضمن تسلیت ایام شهادت حضرت صدیقه طاهره (س) - ممنونم از محبت خالصانه شما
    امیداوارم که خداوند شما را در زمره صالحان و پاکانش قرار دهد و از عنایاتش بهره مند گرداند - ملتمس دعا MOBIN TAHA
    ویرایش توسط MOBIN TAHA : 1390/02/15 در ساعت 05:06 بعد از ظهر

  20. صلوات و تشکر : 4


موضوعات مشابه

  1. پاسخ: 6
    آخرين نوشته: 1391/05/26, 02:34 قبل از ظهر
  2. پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 1390/06/21, 11:09 بعد از ظهر
  3. پاسخ: 8
    آخرين نوشته: 1389/03/05, 02:36 بعد از ظهر

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •