تالار دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله Arabic English Persian
بازیابی رمز
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 1 , از مجموع 1
  1. #1

    مترفان از نگاه قرآن




    یکی از موانع اساسی رشد انسان، از منظر قرآن، دنیامداری و دنیازدگی است که انسان را از رسیدن به کمال بازداشته،زمینه‏ساز آفاتی می‏گردد که به سقوط او می‏انجامد.
    از این ویژگی در فرهنگ اسلام، با عناوین خودفراموشی، سرگرم شدن به کارهای بیهوده، بازماندن از هدف اصلی آفرینش و به فراموشی سپردن فلسفه هستی یاد شده است.این خوی، عامل قساوت قلب، خشکیده شدن سرچشمه عواطف، سلب حس و شعور انسانی و تباهی عقل است.
    قرآن کریم از این نوع دنیازدگی افراطی با واژه«اتراف»یاد می‏کند که همان برتری دادن دنیا بر همه ارزشهای انسانی و الهی و نتیجه طغیانگری انسان است.
    افراد گرفتار این خوی، در کتاب خدا، با ویژگیهای اخلاقی و روانی مانند:یاغی، سرمست به مال، غافل، گرفتار گناه، حرص و آزمندی طولانی، وصف شده‏اند.اتراف از نظر اقتصادی عامل رکود، از نظر اجتماعی عامل فساد و از نظر سیاسی باعث تفرقه می‏گردد.
    اینک که نظام مقدس اسلامی بر ویرانه‏های حکومت مترفان بنا شده است، باید خطر دنیاگرایی و رفاه زدگی را درمان و از به وجود آمدن طبقه ممتاز انحصارطلب جلوگیری کند.
    رهبر فرزانه انقلاب در این باره در سخنی هشدارآمیز می‏فرماید:
    «کسانی هستند که تلاش می‏کنند و حقیقتا در صدد این هستند که طبقه ممتاز جدیدی در نظام جمهوری اسلامی به وجود بیاورند، و به خاطر انتسابها و زرنگیها و مشرف بودن بر مراکز ثروت از طرق نامشروعی به اموال عمومی دست بیندازند و یک طبقه جدید، طبقه ممتاز و مرفّهان بی درد، درست کنند.نظام اسلامی با مرفّهان بی درد و معارض و مخلّ، آن طور برخورد سختی کرد، حالا از درون شکم نظام اسلامی، یک طبقه مرفّه بی درد جدید طلوع بکند، مرگ این شدنی است؟» 1
    بی شک برای جلوگیری از بروز چنین طبقه‏ای، همزمان باید دو گام اساسی برداشته شود:نخست، اجرای عدالت اجتماعی و اقتصادی و دیگری مهار و کنترل مترفان از دست‏اندازی به ثروتهای عمومی است. بنابراین، با کسانی که از راه مکیدن خون محرومان ارتزاق می‏کنند، باید بدون هیچ گونه سازش و مسامحه‏ای مقابله کرد.
    رهبر معظم انقلاب، چنین هشدار می‏دهند:
    «این جانب جمع‏آوری ثروت و استفاده از پول و امکانات عمومی، و یا به ظاهر شخصی را، یکی از بلاهای اصلی و اساسی کشور در حال حاضر می‏دانم که باید با آن مقابله کرد.عده‏ای بنا دارند بیرحمانه و وحشیانه با زیر پا گذاشتن قوانین برای به دست آوردن ثروتهای زیاد تلاش کنند.» 2
    این وظیفه دولت اسلامی است که با برنامه‏ریزی اصولی، عدالت اجتماعی را برقرار سازد و زمینه‏های فقر و دو قطبی شدن جامعه را از میان بردارد و به این وسیله مترفان را مهار کند و دلهای همه مشتاقان اسلام ناب را، بر کارا و عملی بودن آن در زمان حاضر مطمئن سازد.
    در این نوشته، به موضوع«اتراف»و ویژگیهای مترفان در قرآن کریم، خواهیم پرداخت.

    مفهوم لغوي اتراف

    لغت شناسان عرب، در مورد واژه «اتراف»چنین می‏گویند:
    «ترف»یعنی برخورداری از نعمت، و «ترفه»یعنی نعمت.مترف کسی است که راحتی و آسایش در زندگی او را فریفته باشد و دارای نعمت زیاد و گشایش در بهره‏وری از دنیا و خواسته‏های آن باشد.» 3
    راغب اصفهانی می‏نویسد:
    «ترف که از ماده اتراف است، به معنی توسعه و گسترش در نعمت است.» 4
    همچنین گفته‏اند:
    «اتراف:نعمت دادن، مترف، «اسم مفعول»؛آن‏که غرق نعمت شود.در قرآن همیشه در مقام نکوهش آمده، مترف کسی است که به فراخی نعمت، خدا را فراموش کند و فریفته شود.» 5
    در مجمع البیان آمده است:
    «ترف یعنی نعمت، ابن عرفه گفته است: مترف کسی است که به خود واگذاشته شده، آنچه بخواهد می‏کند، و از وی جلوگیری نشود.» 6
    در فرهنگ قرآن، معنی نسبتا جامعی از واژه«اتراف»به این شرح یاد شده است:
    «ترف یترف، ترفا، به معنای نعمت و آسایش در زندگی کردن، و خوش گذراندن. ترفه یعنی نعمت و ترفه، وسعت در نعمت است، و ترف و ترفه:خوشگذرانی و تن آسایی و نیز به معنی نازکی از نعمت و آسایش و غذای لذیذ و ارمغان است.باب افعال آن:اتراف به معنی اصرار در ظلم و نعمت است، و مترف، «اسم مفعول»آن، یعنی واگذاشته شده به خود، که هر چه بخواهد بکند، یا افسار گسیخته‏ای که هر چه دلخواه وی باشد، انجام دهد و مانعی در راه عیش و خوشی خود نبیند، و نیز به معنی ناز و نعمت پرورده و ستمکار و خوشگذران است.» 7
    نتیجه آن‏که اتراف، طغیان در سوء استفاده از نعمت است.ثروت زیاد که در یک جا گرد آید، موجب سرکشی خواهد بود، و مترف بدون هیچ مانعی، به دلخواه خود، از نعمتهای الهی در راه ارضای خویش استفاده می‏برد.این واژه در همه جا جنبه منفی و مذموم دارد.*
    ___________________
    * رضا حق پناه
    ویرایش توسط hoda : 1390/02/08 در ساعت 12:21 بعد از ظهر

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •