تالار دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله Arabic English Persian
بازیابی رمز
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 8 , از مجموع 8
  1. #1

    حسد از دیدگاه قرآن و روانشناسی




    قرآن کتاب دینی و هدایت است، و برای دست یابی به رشد شخصیت و خودشناسی بهترین راه را نشان می‌دهد؛زیرا انسان تنها موجودی است که از دو بعد مادی و غیر مادی شکل گرفته است.

    به این آیه شریفه توجه کنید:
    «یا ایها النّاس قد جائتکم موعظة من ربّکم …؛ای مردم نامه‌ای (قرآن) که همه پند و اندرز و شفای دلهای شما و هدایت و رحمت برای مؤمنان است،از جانب خدا برای نجات شما آمد».(سوره یونس،آیه 57)

    همچنین آیات ( 89 /نمل ـ 151/بقره ـ 2/ جمعه ـ 20/عنکبوت) و آیاتی از این قبیل.

    قرآن کریم فطرت وجودی انسان و حالات گوناگون روان او را متذکر شده و علل انحراف و بیماری،و همچنین راه‌های تهذیب و تربیت و معالجه روان انسان را به طور جامع نشان می‌دهد و در هماهنگ کردن شخصیت و تکامل و ایجاد بهداشت روانی ما تأثیر بسزایی دارد.

    یکی از این انفعال‌های روانی که معمولاً غالب مردم دچار آن هستند حسد است.

    حسد را علمای اخلاق این گونه تعریف کرده‌اند:
    حسادت،تمنای سلب نعمت است از دیگری که به صلاح او باشد،یعنی حسود دوست دارد نعمت‌ها از طرف مقابل گرفته شود،خواه آن نعمت به حسود برسد! یا نرسد.
    حضرت امیرالمؤمنین علی(ع) در این باره می‌فرماید:«منشأ و ریشه رزایل حسادت است».1

    البته یک حالتی هم نزدیک به حسادت وجود دارد، که پسندیده و مایه ترقّی و پیشرفت است،و آن حالت غبطه است
    .

    امام صادق(ع) می‌فرمایند:«به راستی مؤمن غبطه می‌خورد،ولی حسادت نمی‌ورزد اما منافق حسادت می‌ورزد و غبطه نمی‌خورد».2

    راستی می‌دانید نخستین حسدی که از سوی انسان در روی زمین صورت گرفت چه زمانی بود؟ که بود؟برای چه بود؟ و نتیجه‌اش چه شد؟

    آری،نخستین حسد،حسادت قابیل نسبت به برادرش هابیل بود،آن هم به جهت اینکه خداوند قربانی هابیل را پذیرفت ولی قربانی قابیل را نپذیرفت،و این موضوع برای قابیل انگیزه‌ای برای کشتن برادرش شد.به این آیه شریفه توجه کنید:«و اتل نبأ ابنی آدم بالحقّ اذا قرّباً قرباناً…».(سوره مائده،آیه 27)

    در این آیه کریمه داستان حسادت قابیل نسبت به هابیل بیان شده است.نوجوانان و جوانان عزیز در قرآن نمونه‌هایی از این قبیل ذکر شده است.مانند:داستان برادران یوسف،پسر نوح، هابیل و قابیل و داستان‌های عبرت آموز دیگر.

    عزیزان،ما نمی‌دانیم چه نعمتی به صلاح هست یا نه،پس به جای تقویت حسّ حسادت،برای جبران کاستی‌ها و بالا بردن توانایی‌های خود تلاش کنیم.

  2. #2

    حسد از دیدگاه قرآن و روانشناسی




    نشانه‌های حسد

    1. ناراحتی از رسیدن نعمت به دیگری،بدون نشان دادن عکس العمل.

    2. غیبت و عیب جویی.

    3. دشمنی،عداوت و کارشکنی.

    4. بی‌مهری یا قطع رابطه از شخص،و پنهان کردن صفات برجسته او به طوری که حتی نمی‌خواهد سخنی از او بشنود.

  3. #3

    حسد از دیدگاه قرآن و روانشناسی




    آثار حسد

    الف: آثار اجتماعی

    1. نابسامانی‌های اجتماعی

    حسود تمام یا بیشتر نیرو و انرژی بدنی و فکری خود را صرف حسادت می‌کند، لذا این کار منشأ نابسامانی‌های اجتماعی است.
    قرآن مجید می‌فرماید:و کسانی که بعد از آنها آمدند،می‌گویند:پروردگارا ما و برادرانمان را که در ایمان به ما پیشی گرفتند بیامرز و در دلهایمان کینه و حسدی نسبت به مؤمنان قرار مده…(سوره حشر،آیه 10)

    2. قتلها و جنایت‌ها:چنان که در داستان هابیل و قابیل ملاحظه کردید.

    3. از بین رفتن دوستی‌ها.

    4. عقب ماندگی اجتماعی؛اشخاص حسود و تنگ نظر می‌کوشند دیگران را به عقب بکشند.

    5. هرج و مرج،پیامبر اکرم(ص) حسد را به بیماری بزرگ امت‌ها تشبیه کرده و می‌فرمایند:«…در اثر اختلاف و نفاق و حسد نسبت به یکدیگر،سرانجام به ظلم و ستم و سپس به هرج و مرج مبتلا می‌شوند».3

    ب: آثار معنوی حسد

    1.نابود کننده ایمان، 2.آفت دین، 3.نابود کننده نیکی‌ها، 4.رسیدن به کفر و تفکرات کفر آمیز، 5.غیبت، 6. حسرت زیاد،(گناه زیاد)، 7.حجاب ضخیمی در برابر شناخت حقایق می‌افکند، 8.مانع رشد و تعالی ـ روحی فکری،معنوی خانوادگی و اجتماعی می‌گردد.

    ج: آثار جسمانی حسد

    افراد حسود معمولاً افرادی رنجور،حساس،عصبی،پرخاشگر و افسرده می‌باشند.دستگاه‌های مختلف بدن تحت تأثیر این حالت روحی دچار بیماری می‌گردد.
    حضرت علی(ع) می‌فرماید:«شگفتا که حسودان از سلامتی خود غافل مانده‌اند».4

    د: آثار اخروی حسد

    1.بدون حساب به جهنم می‌رود، 2.بدبختی و شقاوت دنیا و آخرت

  4. #4

    حسد از دیدگاه قرآن و روانشناسی




    برخی از ویژگی‌های حسود

    1. دشمن خیر و طالب شر است،
    2. خواهان زوال نعمت از دیگران،
    3. به بدی گرایش دارد،
    4. منافق است،
    5. غیبت،شماتت و تملّق می‌کند،قرآن کریم می‌فرماید:«انّ تصبک حسنة تسؤهم و إن تصبک مصیبة…».(سوره توبه،آیه 50) ،
    6. در حال خوشی دیگران غمگین است،
    7. رفیق بدی است،
    8. دشمن نعمت‌های خدا است،
    9. به خود ظلم می‌کند،
    10. زود عصبانی می‌شود
    .




    -----------------------------------------------------------------------
    پی نوشت :

    1.
    غررالحکم،5242.
    2.اصول کافی،2،307.
    3.المحجة البیضاء،5،326.
    4.غررالحکم،1803.

  5. #5

    حسد از دیدیگاه قرآن و روانشناسان




    عوامل حسادت و راه‌های پیشگری و درمان آن

    به نظر روانشناسان هر صفتی که در وجود انسان به صورت عادت در می‌آید،علل و عواملی دارد که شناخت آنها در ارائه راهکارهای درمان مؤثر است.دلیل حسادت نیز ممکن است یکی از عوامل زیر می‌باشد:


    1.کوردلی(ضعف فکری):حسود خود را ناتوان‌تر از دیگران می‌بیند و سعی می‌کند دیگران را به عقب برگرداند.


    2.ضعف و نقص ایمان:یعنی ایراد به اینکه چرا خداوند به دیگران نعمت عطا فرموده است؟


    3.اخلاق‌های شخصیتی:تنگ‌نظری،کوته بینی،رزالت شخصیتی،عقده حقارت و عدم اعتماد به نفس می‌تواند انسان را به مسیر حسادت بکشاند.


    4.پلیدی نفس (بدون دشمنی)


    6.شهرت‌طلبی.


    7.علاقه به ریاست و مقام و تحمل حقارت،دستور و نصیحت شنیدن را نداشتن.


    8.دنیاخواهی و منفعت طلبی:که علت اصلی حسد است.


    9.تکبّر:حسادت اکثر کفار با پیامبر اکرم(ص) از این قبیل بود،زیرا می‌گفتند:چرا قرآن بر مرد عظیم الشأنی از اهل این دو شهر [مکه و طائف] نازل نشده است؟ (سوره زخرف،آیه 31)


    عزیزان،همیشه پیشگیری راحت‌تر از درمان است،دیدیم که حسادت بیماری روحی خطرناکی است،پس قبل از مبتلا شدن از آن پیشگیری کنیم.

  6. #6

    حسد از دیدیگاه قرآن و روانشناسان




    راه‌های پیشگیری از حسادت

    1.پرهیز از حسادت؛به محض احساس حسادت در دل یا ذهن‌مان آن را از بین ببریم، تا برای ما به صورت عادت در نیاید.


    2.راضی به رضای خدا باشیم؛بدانیم که هر چه خدا بخواهد همان می‌شود.


    خداوند در قرآن می‌فرماید:هر کسی از زن و مرد کار نیکی به شرط ایمان به خدا به جای آورد… اجری بسیار بهتر از عمل نیکی که کرده به او می‌دهیم.(سوره نحل،آیه 97)


    3.بدانیم که از حسادت ما به کسی ضرر نمی‌رسد:مانند شیطان که ضرر حسادتش به خودش رسید،از درگاه خداوند رانده شد و حضرت آدم(ع) برگزیده شد.


    4.حسادت را به زبان نیاوریم و به مقتضای آن عمل نکنیم،تا در اعمال و رفتار ما ظاهر نشود.


    5.برای جلب محبّت مردم حسادت را ترک کنیم؛تا شریک خوبی‌ها و شادی‌های مردم باشیم.


    6.استغفار کنیم.


    7.به جایگاه اخروی ترک حسادت توجه کنیم.


    8.به خدا پناه ببریم.

  7. #7

    حسد از دیدیگاه قرآن و روانشناسان




    درمان حسادت

    برای درمان عملی حسادت دو مرحله وجود دارد.

    مرحله اول:توجه به آثار حسادت

    1.از یاد بردن ناپایداری دنیا:قرآن کریم می‌فرماید:«آنچه نزد شماست فانی می‌شود و آنچه نزد خداوند متعال است باقی می‌ماند…».(سوره نحل،آیه 96)

    2.موجب فراموشی مرگ می‌شود:خداوند می‌فرماید:«هر کجا باشید…مرگ شما فرا می‌رسد».(سوره نساء،آیه 78)

    3.ضرر دینی و دنیوی.

    4.ضایع شدن اعمال خوب انسان.

    5.خشم به قضای الهی،یعنی انکار فضل خدا و کوری دل.

    6.ترک دوستی و به وجود آمدن کینه و دشمنی.

    7.شریک شیطان و به سرنوشت او دچار شدن.

    8.بیماری روح:حسادت چون خوره روح انسان را از درون می‌پوساند.

    9.ضرر جسمی:وقتی روح‌مان همبشه ناراحت باشد جسم هم دچار بیماری می‌شود.

    10.عذاب الهی:به پرتگاه شرک و کفر سقوط کردن.

    11.به تو نیز حسادت می‌شود.

    12.از دست دادن دوستان و برانگیختن دشمنی دیگران.

    13.آرامش خیال نداشتن و بهره مناسب نبردن از نعمت‌ها.

    14.گناهی است که از آن هیچ لذتی برده نمی‌شود.
    ویرایش توسط مرادی نسب : 1389/12/17 در ساعت 02:12 بعد از ظهر

  8. #8

    حسد از دیدیگاه قرآن و روانشناسان




    مرحله دوم درمان:

    توجه به علل و عوامل حسادت

    در این مرحله باید بکوشیم تا ریشه‌ها و انگیزه‌های پیدایش حسادت را قطع کنیم.

    1.تواضع کنیم،تا تکبر و حسادت از ما دور شود.

    2.خوب‌گویی به جای غیبت از روی حسادت.

    3.حلالیت خواهی؛چرا که حسادت نوعی پایمال کردن حق دیگران است.(در دل و عمل)

    4.احسان و نیکی،بخشندگی و خیرخواه دیگران بودن؛زیرایکی از مقام‌های والای انبیاء الهی است.
    قرآن کریم درباره خیر خواه بودن انبیاء می‌فرماید:«ابلّغکم رسالات ربّی و انا لکم ناصح امین؛ پیام‌های پروردگارم را به شما می‌رسانم،برای شما خیرخواهی امینم».(سوره اعراف،آیه 68)

    5.احترام به دیگران.

    6.افشای سلام(بلند سلام کردن).پیامبر(ص) ضمن بیان نکات جالبی،افشای سلام را درمان‌گر کینه‌ها و حسادت‌ها معرفی فرمودند.2

    7.سرزنش نفس و خودسازی.

    نوجوان و جوان عزیز،با توجه به آشنایی اجمالی با آثار حسادت و عواقب دنیوی و اخروی آن،لازم است که در صدد رهایی و دوری از این خصیصه شیطانی برآییم.
    پس باید:نسبت به دیگران خیرخواه باشیم و آنان را از خود بدانیم.

    سعی کنیم با تلاش خود، به مرتبه‌های فضل و کمال دست یابیم.آنچه خداوند به دیگران داده ـ اگر طالب آنیم ـ فقط از او طلب کنیم.و نسبت به آنچه خداوند در اختیار ما قرار داده و می‌دهد،قانع و راضی باشیم.
    چرا که:«و ما عندکم ینفد و ما عنداللّه باق.و ما عنداللّه خیر و ابقی؛ آنچه نزد شماست از بین می‌رود،و آنچه نزد خداوند است بهتر است و باقی می‌ماند».


    -----------------------------------------------------------

    1.دعای کمیل.
    2.نهج الفصاحه/1555.

موضوعات مشابه

  1. اصول تفکر سیاسی در قرآن(آیات سیاسی در قرآن)
    توسط رضایی قمی در تالار سیاست در قرآن
    پاسخ: 1
    آخرين نوشته: 1390/12/14, 09:24 بعد از ظهر

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •