تالار دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله Arabic English Persian
بازیابی رمز
صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 10 , از مجموع 17
  1. #1

    نیكوكاری در آموزه های قرآنی




    مفهوم احسان

    احسان و نیكوكاری، به جهت برانگیختن احساس خوش و لذت روحانی، امری شایسته و ارزشی است كه مورد اقبال و استقبال بیشتر مردم است. انسان طبیعی به طور فطری گرایش به زیبایی ها و تحسین دارد؛ از این رو كارهای شایسته كه در شكل كامل آن صورت می گیرد و از لحاظ زیباشناختی روح لطیف آدمی را به صورت خود جلب و جذب می كند، مورد تحسین عموم مردمان قرار می گیرد. راغب اصفهانی در كتاب مفردات الفاظ قرآن كریم، بر این باور است كه واژه حسن و مشتقات آن وصف آن دسته از امور دینی و یا دنیایی قرار می گیرند كه به سبب داشتن گونه ای از زیبایی عقلی، عاطفی، حسی و مانند آن می تواند با برانگیختن احساس خوشی، رضایت، زیبایی و تحسین در انسان، او را به خود جذب كند. وی می افزاید: احسان به مفهوم كار نیكو كردن و نیز انجام دادن درست، نیك و شایسته كاری در شكل كامل آن، در قرآن به كار رفته است و شواهدی را برای آن می آورد.

  2. #2

    نیکوکاری در آموزه های قرآنی




    قلمرو كاربردهای احسان

    مفهوم احسان در كاربردهای متعدد و متنوع آن، تصویر ارزش و جایگاه آن را در نظام فكری و ارزشی اسلام، در كنار بیان و تحلیل مصادیق و پی آمدهای گوناگون روانی، اخلاقی، عرفانی، فردی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و آخرتی آن، حوزه بسیار گسترده ای از آموزه های قرآنی و روایی و نیز در حوزه یادشده را تشكیل می دهد.

    بخش قابل توجهی از آموزه های نبوی و علوی(ولایتی) مربوط به احسان بیشتر به مباحث جزیی پرداخته است. به نظر می رسد با همه تلاش های گسترده ای كه از سوی مفسران و مؤلفان صورت گرفته است، تعریف دقیقی از اصطلاح قرآنی احسان به دست داده نشده است؛ زیرا همه این تعاریف به سبب گستردگی مصادیق و عناصر مؤثر در مفهوم احسان و نیز عدم تفكیك میان كاربردهای آن، از جامعیت لازم برخوردار نمی باشد.

    تعاریفی چون: رساندن نفع و سود نیكو و شایسته ستایش به دیگری؛[1] كاری كه از سر آگاهی و به شكل شایسته انجام گیرد[2] و نیز انجام كاری به شكل نیكو و با انگیزه خدایی و رساندن خیر یا سود به دیگری بی چشم داشت هر گونه پاداش و جبران كردنی[3] نتوانسته است مقصود و مفهوم را چنان كه باید و شاید به خواننده منتقل كند و از دربرگیرندگی برخوردار باشد تا بتوان از آن ها به تعریفی جامع و مانع یاد كرد. از آیات قرآنی و بیان مصادیق احسان می توان به این مطلب دست یافت كه عناصر و مؤلفه هایی چون ایمان، انگیزه، نیت الهی(حسن فاعلی) نیك بودن ذاتی كار(حسن فعلی) شكل شایسته انجام كار(هیئت صوری) رساندن خیر و خوبی به دیگری به عنوان عناصر اصلی در تحقق مفهوم احسان مهم و مؤثر هستند. در پاره ای از مصادیق همه و در پاره ای دیگر تنها بخشی از عناصر یادشده، مرز معنایی احسان را تشكیل می دهند.
    ویرایش توسط مرادی نسب : 1389/12/14 در ساعت 02:00 بعد از ظهر

  3. #3

    نیکوکاری در آموزه های قرآنی




    گستره معنایی احسان در آموزه های قرآنی


    واژه احسان به معنای انجام دادن كار نیك به طور عمده در آیاتی به كار رفته كه پس از بیان اموری چند از عاملان آن به عنوان محسن یادشده است و مورد ستایش قرار گرفته است.[4]در این آیات، ضمن بیان مصادیق كارهای نیك، خداوند، مخاطبان قرآن را به انجام دادن كار نیك ترغیب و تشویق می كند.



    آیاتی كه با تصویر بخش های مهمی از شخصیت های فكری، عاطفی و رفتاری شماری از پیامبران، آنان را نمونه بارزی از محسنان(نیكوكاران) معرفی می كند، نیز در این دسته جای دارند[5] در برخی از آیات بدون تعیین مصادیق نیكی، به نیكی كردن به دیگر(معنای دیگر از احسان) دستور و سفارش می دهد.[6]



    احسان به معنای انجام دادن نیكو و شایسته یك كار در شكل كامل و تمام آن نیز در برخی از آیات به چشم می خورد كه می توان به آیات 23 سوره یوسف و نیز 7 سوره سجده و آیه 3 سوره تغابن اشاره كرد. البته در كاربردهای قرآنی فاعل احسان در این معنا، محسن خوانده نمی شود.[7]



    مطالعه و تأمل در آیات نشان می دهد كه احسان، مفهومی انتزاعی و جامع هرگونه خیر و نیكی است. این مسأله برای تازیان عصر ظهور نیز شناخته شده بود، ولی قرآن با تغییر در گستره معنایی آن، مفهوم جدیدی را تولید می كند و آن را از حوزه انسان و انسان به انسان و خدا نیز می كشاند. احسان كه در نظر بیشتر مفسران، حسن آن عقلی بوده و از راه سیره عقلا تأیید می شود، در عین تفاوت مفهومی از جهت مصادیق دارای گستره ای یكسان با برخی مفاهیم و پردامنه دیگر قرآن است.



    از این رو در پاره ای از آیات، تقوا [8] و در پاره ای دیگر ایمان و عمل صالح[9] به احسان و انجام دادن كار نیك، تعریف شده است.



    هم چنین از مقایسه برخی آیات با یكدیگر برمی آید كه نیكوكاری و انجام عمل صالح[10] و نیز حسنات[11] مترادف با احسان به معنای انجام كار نیك است.


    در تفاوت مفهومی احسان با مفاهیم یاد شده برای نمونه می توان از جمله به معنای پرهیزگاری برای خدا در تقوا كه بیانگر انگیزه خدایی فعل است و مفهوم نیك بودن در احسان كه بیشتر حس فعل را می رساند اشاره كرد.



    احسان به صورت یكی از مفاهیم بنیادین و پردامنه قرآن، هر چند بیش از همه درگستره اخلاق به كار رفته است، اما قلمرو معنای قرآنی آن، افزون بر چارچوب كلی اعتقادی، با ترسیم نظامی از ارزش های اساسی اسلام كه در هم تنیده و تفكیك ناپذیرند، شاكله عاطفی و رفتاری و گفتاری مومنان را در حوزه های گوناگون ارتباط با خدا[12] با خود[13]، دیگران[14] دین [15]و بیگانگان[16] تصویر می كند.



    توجه قرآن به تصویر جنبه های گوناگون شخصیت شماری از پیامبران و معرفی آنان به عنوان محسنان و نیكوكاران می تواند دلیل دیگری بر توسعه قلمروی معنایی یاد شده باشد.[17]

  4. #4

    نیکوکاری در آموزه های قرآنی




    وجوه معانی احسان

    می توان برای احسان در آموزه های قرآنی سه معنای به نسبت متفاوت را ردگیری و شناسایی كرد:


    1- احسان به معنای انجام دادن كار نیك كه این معنا از احسان افزون بر كاربرد در حوزه های گوناگون ارتباط انسان با دین، پیامبران و دیگران، بیش از همه در حوزه ارتباط شناختی، عاطفی و رفتاری انسان باخدا به كار رفته است. این مساله ریشه در این بینش ونگرش قرآن دارد كه ارتباط تنگاتنگی میان خدا، جامعه و آخرت وجود دارد.


    2- احسان به معنای نیكی به دیگران كه از مصادیق احسان در معنای نخست نیز یافت می شود ولی كاربرد متمایزی دارد؛ زیرا ازآن جا كه در پاره ای موارد، فواید احسان بیش از فرد نیكوكار، متوجه كسانی است كه در حق ایشان نیكی شده و هیچ منفعتی برای نیكوكار نداشته و نیازی از وی تامین نمی شود، می تواند از معنای دوم متمایز سازد. این معنا در ارتباط با احسان خدا به انسان و گاه احسان انسانی نسبت به انسان دیگری چشم می خورد.

    3- احسان به معنای انجام كار شایسته در شكل كامل آن كه بیش تر به صورت صفتی از صفات فعل الهی در آیات قرآنی به كار رفته و از صفات خداوند است. به نظر می رسد كه نیكوكاری و احسان در حوزه دینداری در اصطلاح قرآنی دارای دو مولفه اساسی اسلام و تسلیم در برابر خدا و اخلاص است.[18]

  5. #5

    نیکوکاری در آموزه های قرآنی




    اهمیت و جایگاه نیكوكاری و احسان

    راغب اصفهانی در مفردات الفاظ قرآن كریم بر این نظر است كه احسان و نیكوكاری، خصلت و ویژگی انسانی است كه برتر از عدالت خواهی است؛ زیرا عدالت آن است كه انسان آن چه را بر عهده او نهاده شده، به جا آورد و آن چه سهم و حق اوست برگیرد؛ ولی احسان آن است كه بیش از وظیفه به جا آورد و كم تر از حق بگیرد. در ارزش و اعتبار و اهمیت احسان و نیكوكاری از نظر اجتماعی همین بس كه پایه های استوار خانواده به عنوان كوچك ترین و بنیادین ترین حوزه اجتماعی و مصداق آن بر آن نهاده شده است و اگر اجتماع به عدالت قوام و استواری می یابد با احسان و نیكوكاری است كه به استحكام و استقرار واقعی خود دست می یابد.

  6. #6

    نیکوکاری در آموزه های قرآنی




    آثار احسان و نیكوكاری از منظر قرآن

    یكی از روش های شناخت اهمیت و ارزش وجایگاه موضوع و مساله ای، فهمیدن آثار، پیامدها و نقش آن در حوزه انسانی است. برای آن كه از ارزش احسان و نیكوكاری در آموزه های قرآنی به شكل درستی آگاه شویم، بهتر آن است كه به آثار دنیوی و اخروی احسان اشاره ای داشته باشیم.



    در آیات قرآن برای احسان آثاری مادی و معنوی در دنیا و آخرت بیان شده است. از آثار مادی احسان می توان به افزایش روزی و اتمام نعمت اشاره كرد كه در آیه 154 سوره انعام بیان شده است.



    خداوند در این آیه یكی از اسباب و عوامل اعطای نعمت و اتمام آن را نسبت به بنی اسرائیل، مساله نیكوكاری ایشان در برخی از زمان های گذشته یاد می كند و می فرماید: ثم آتینا موسی الكتاب تماما علی الذی احسن؛ سپس به موسی كتاب دادیم تا بر كسی كه نیكوكار بوده است نعمت را تمام گردانیم.



    در آیه 148 سوره آل عمران، خداوند سعادت دنیا و زندگی نیك و آسایش و آرامش را از آثار احسان ونیكوكاری اشخاص و یا جوامع بر شمرده و می فرماید: فاتهم الله ثواب الدنیا و حسن ثواب الاخره و الله یحب المحسنین؛ خداوند ثواب و پاداش دنیا و پاداش بهتر اخروی را به ایشان بخشید؛ زیرا خداوند نیكوكاران را دوست می دارد.



    از آثار معنوی دنیوی كه قرآن برای احسان یاد می كند می توان به ایجاد دوستی و صمیمیت میان انسان ها و همگرایی اجتماعی اشاره كرد. خداوند با اشاره به این پیامد اجتماعی نیكوكاری می فرماید: لاتستوی الحسنه ولاالسیئه ادفع بالتی هی احسن فاذا الذی بینك و بینه عداوه كانه ولی حمیم[19] در این آیه بیان می شود كه برای برداشتن كینه ها و دشمنی ها و دوری از واگرایی اجتماعی و دست یابی به همگرایی، احسان و نیكوكاری تا چه اندازه می تواند مفید و تاثیرگذار باشد.



    رهایی از دام گناه و دست یابی به عفت و پاك دامنی[20] از دیگر پیامدهای دنیوی احسان است؛ چنان كه دست یابی به هدایت خاص و بهره مندی از هدایت قرآن[21] و بهره گیری و تأثیرگذاری آیات قرآنی در حق وی از آثار دیگر احسان شمرده شده است؛ زیرا نیكوكاری موجب می شود تا انسان در راه مطمئن الهی قرار گیرد و بتواند به ریسمان الهی بیاویزد و با بهره مندی از آن به سعادت دنیوی و اخروی دست یابد.[22]


    این گونه است كه خداوند وی را از امدادهای خاص و غیبی خود برخوردار می گرداند و یاری و نصرت الهی شامل حال وی می گردد[23] و هر گاه در حق خود و یا دیگری دعایی كند از سوی خداوند مورد قبول و استجابت قرار می گیرد و خداوند حوائج دنیوی و اخروی او را برآورده می سازد.[24]

  7. #7

    نیکوکاری در آموزه های قرآنی




    آثار اخروی نیكوكاری

    از آثار اخروی نیكوكاری می توان به رستگاری و سعادت[25] جلب رحمت خاص خداوند[26]، رهایی از عذاب الهی[27]، محبوبیت و دوستی خداوند[28]، فرجام نیك در زندگی دنیوی و آخروی[29]، تكفیر گناهان و محو بد ی ها و گناهان از سوی خداوند[30] و رفع مواخذه و توبیخ[31] اشاره كرد.



    در بینش و نگرش قرآنی احسان و نیكوكاری آن چنان از اهمیت و ارزش برخوردار است كه از نیكوكاری به كافران به عنوان امری پسندیده یاد شده است و از مؤمنان خواسته شده كه نسبت به كافران گذشت داشته و ایشان را بخشیده و با آنان رفتاری بزرگوارانه و كریمانه داشته باشند؛ زیرا گذشت و بخشش به عنوان مصادیقی از احسان و نیكوكاریی موجب می شود تا انسان به عنوان محسن محبوب درگاه خداوند شود.[32]


    قرآن با اشاره به پاداش های اخروی و دنیوی مؤمنان را ترغیب و تشویق می كند كه به احسان به عنوان امری مهم توجه داشته باشند.

  8. #8

    نیکوکاری در آموزه های قرآنی




    عوامل نیكوكاری و احسان

    بی گمان احسان و نیكوكاری ویژه انسان هایی است كه در مسیر هدایت قرار گرفته و كمال را از خداوند می جویند. دوری از خصلت های ناپسند موجب می شود تا دست كمك و یاری دیگرانی كه به سوی ایشان دراز شده را بفشارند و به آنان یاری و مدد رسانند. از نعمت های به دست آمده و خداداد در راه خدا انفاق كنند و از هر توان و نیرویی كه خداوند به ایشان داده، در راستای تكامل فردی و اجتماعی بهره گیرند.


    از این رو می كوشند تا نیازهای فردی و اجتماعی و نیز روحی و مادی دیگران را به هر طریق ممكن برطرف سازند. كمك و تعاون به عنوان اصول اصلی نیكوكاری همراه با بخشندگی عاملی می شود تا همگرایی اجتماعی در ایشان با نوع دوستی تقویت شود.



    ریشه و منشأ نیكوكاری را باید در ایمان حقیقی افراد دانست؛ زیرا تنها مؤمنان با پذیرش خالقیت و ربوبیت الهی و نیز باور به روز رستاخیز و مسأله پاداش و كیفر در آخرت است كه به احسان روی می آورند و به عنوان بنده خاص الهی در خدمت به دیگران می كوشند و از هیچ كوشش و تلاشی برای رفع و دفع نیازهای متنوع دیگران دست نمی شویند.


    آیات بسیاری از قرآن، ایمان و عبودیت از انسان را به عنوان عوامل اصلی نیكوكاری و احسان انسان برشمرده است كه می توان به آیات 83و 85 سوره مائده و آیات 80تا 122 سوره صافات اشاره كرد؛ زیرا بندگی خدا به معنای آن است كه دیگران هم چون آفریده های الهی از كرامت و شرافت آفرینش الهی برخوردار می باشند و مؤمن به عنوان وظیفه شرعی و اخلاقی بر خود فرض می بیند تا به دیگر آفریده های الهی نیكی كند تا شرایط مناسبی برای دست یابی به هدایت الهی و رشد و تكامل فراهم آید و دیگران نیز بتوانند در مسیر تكامل قرارگیرند و به سعادت دست یابند.

  9. #9

    نیکوکاری در آموزه های قرآنی




    مصادیق نیكوكاران

    نیكی و نیكوكاری در اشكال مختلف و متنوعی ظهور و بروز می كند. قرآن در سه دسته ارتباط خدا با انسان، انسان با خدا و انسان با انسان دیگر، مصادیق زیادی را برای نیكوكار بیان می كند. از این رو می بینیم از كمك و انفاق مادی گرفته تا دستگیری و هدایت گمراهان همه از مصادیق نیكوكاری است.



    از سویی هم به برخی از مصادیق سه گانه اشاره می كند و هم به مصادیق عینی و كسانی كه از عنوان محسن و نیكوكاران بهره مند شده اند و خداوند آنان را به این نام ستوده است. در یك تحلیل می توان در حوزه انجام دادن كارهای نیك و شایسته به دیگران یاد كرد.



    در این موارد در ارتباط با امور اجتماعی و تقویت همگرایی افزون بر وظایف شرعی و تكالیف قانونی كه در حوزه عدالت به یك معنا قرار می گیرند، از نوعی توجه ویژه و اهتمام خاص به برخی از اعضا و طبقات اجتماعی یاد می كند و خواهان اهتمام به این دسته می شود.


    از این رو از باب فضیلت اجتماعی از احسان به والدین[33] ، احسان به همسایگان[34] ، احسان به همسر[35] ، احسان به دوستان و هم نشینان[36] و احسان به گروه های اجتماعی دیگری چون یتیمان[37] و احسان به مسكینان و ناتوانان[38] یاد كرد.



    برای بیان سرمشق ها و نمونه های عینی به مصادیق نیكوكاران اشاره كرده و از شماری از پیامبران به عنوان نمونه های عینی از محسنان و نیكوكاران چون ابراهیم و اسحاق(ع)[39] و مانند ایشان یاد می كند.



    هم چنین بر 35 مورد به عنوان مصادیق احسان یاد كرده و از مومنان خواسته كه به این موارد اهتمام ویژه ای داشته باشند. هر یك از این موارد را می توان در یكی از سه گانه های معنایی و مفهومی احسان دسته بندی كرد. به این معنا كه برخی از موارد یاد شده از مصادیق ارتباط خدا با انسان و برخی دیگر از موارد ارتباط انسان با خدا و برخی دیگر از مصادیق ارتباط انسان با انسان می باشند.



    به عنوان نمونه ،قرآن برای نیكی خدا به بندگانش، افزون بر دنیا و در زمینه های نیازهای روانی و مادی، در آخرت نیز مواردی را به عنوان احسان بیان داشته است. حضرت یوسف(ع) رهایی از زندان، آمدن از بادیه به شهر، رهایی از خشك سالی و جدایی را از احسان خدا در حق خود به عنوان بنده خدا بر می شمارد.[40]


    از این روشن تر، قرآن احسان به صورت نیكوكاری در شكل كامل آن را از صفات خود نسبت به بندگان دانسته و آفرینش نیكوی آفریده ها را از مصادیق احسان به عنوان صفت فعل الهی بر شمرده است.[41]



    البته در یك مورد این عمل به انسان نیز نسبت داده می شود و آن نیز مرتبط به ایمان و عمل صالح است و می فرماید: ان الذین آمنوا و عملوا الصالحات انا لانضیع اجر من احسن عملا؛ كسانی كه ایمان آورده و عمل صالح انجام دادند ما اجر و پاداش كسانی كه عمل نیكو انجام دادند تباه نمی سازیم.[42]



    سبب ناتوانی انسان برای انجام شایسته و كامل كاری نیك از آن روست كه انسان به جهت فقدان احاطه علمی و آگاهی به جوانب و پیامدهای دنیایی و اخروی رفتار و عمل، نمی توان بدون هدایت الهی، نیك و بد آن را تشخیص دهد و آن را در بهترین و كامل ترین شكلش انجام دهد.[43]


    در حوزه ارتباط با دیگران، سفارش به رفتار نیك با همسر به ویژه زنان[44] و چشم پوشی از برخی حقوق برای رفع اختلاف در زندگی زناشویی و حفظ آن[45] و تلطیف روابط اجتماعی و كاهش تنش ها با احسان و فروبردن خشم[46] ، عفو و گذشت از لغزش های مردم[47] ، پاسخ به درخواست و پرسش های متفاوت و متنوع مردم[48] و تامین زندگی محرومان و قراردادن حقی در اموال خود برای ایشان[49] مانند آن از مصادیق و مواردی است كه از مردم خواسته شده بدان عمل كنند و یا از عمل و رفتارهایی از این دست ستایش شده است. در حوزه ارتباط انسان به خدا می توان به امور عبادی اصل ایمان به خدا و قرآن و پیامبران [50] و دوستی و مودت اهل بیت[51] ، ایمان به آخرت[52] و عمل و اهتمام به دیگر واجبات دینی به ویژه انفاق[53] زكات[54] تقوای الهی[55] جهاد در راه خدا[56] رعایت حال افراد پیر[57] ، عمل به وظایف و واجبات الهی و امتثال امر[58] و ترك محرمات و فحشا و گناهان كبیره[59] و دوری از فساد و تباهی[60] و مانند آن اشاره كرد.

  10. #10

    نیکوکاری در آموزه های قرآنی




    موانع احسان

    در آیات قرآن برخی از مسایل به عنوان موانع احسان مطرح شده است تا مردمان با شناخت و دوری از آن بتوانند به عنوان و مقام محسن و نیكوكار دست یابند. از جمله موانع ای كه در آموزه های قرآنی بر آن تاكید شده است می توان به تفاخر[61] و تكبر[62] یاد كرد.


    به نظر می رسد كه تفاخر به معنای فخر فروشی به دیگران و نیز تكبر از اموری است كه موجب می شود تا شخص خود را از دیگری جدا و برتر دانسته و حاضر به همراهی با دیگران نشود و از این رو گرفتار نوعی واگرایی اجتماعی شده و از اجتماع دور و از همزیستی با مردم و همكاری و مساعدت و مضاعدت دیگران دست می شوید.



    در نگرش اسلام و قرآن، تكبر و تفاخر به عنوان مهم ترین عوامل واگرایی اجتماعی مورد توجه و نظر بوده است و از مردمان خواسته شده است تا از این خصلت رهایی یابند. خصلت و ویژگی ای كه موجب شد تا ابلیس از درگاه ایزد منان رانده شود و بسیاری از انسان ها از راه هدایت دور و دچار گمراهی شوند. قرآن به جای تكبر و تفاخر از مردمان می خواهد تا منش تواضع را به عنوان بستری مناسب برای رشد خصلت نیكوكاری و همگرایی اجتماعی در پیش گیرند.[63] و با پرداخت كالا و هدیه مناسب[64] همگرایی را در میان خود تقویت كنند.

صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین

موضوعات مشابه

  1. فضیلت شب و روز دحوالارض و اعمال آن/ روزه دحوالارض همانند روزه هفتاد سال است
    توسط مهاجر در تالار واحد فرهنگی هنری - معاونت فرهنگی تربیتی
    پاسخ: 2
    آخرين نوشته: 1392/07/09, 09:43 بعد از ظهر
  2. نیت روزه های دیگر در روزه ی اعتکاف
    توسط 88060855 در تالار بخش تربیتی - گروه علمی فقه اسلامی
    پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 1392/03/02, 10:35 قبل از ظهر
  3. ✿۞✿پرسش و پاسخ هایی پیرامون روزه و روزه داری
    توسط 88060714 در تالار پنجره دریافت پرسش
    پاسخ: 65
    آخرين نوشته: 1391/05/28, 02:39 بعد از ظهر
  4. پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 1390/12/07, 10:26 بعد از ظهر
  5. پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 1389/07/26, 05:30 بعد از ظهر

کلمات کلیدی این موضوع

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •