در قیامت، بر دوزخ پلی است به نام «صراط» از مو باریک‏تر و از شمشیر تیزتر(1) که همه مردم باید از آن بگذرند و به فرموده قرآن «وَاِن مِنکم اِلّا وارادهُا کان عَلی‏ رَبّک حَتْماً مَتْضّیاً ثُمَّ نُنَجّیِ الذیَّن اتَّقَوا وَنَذرُالظالمین فیها جثّیاً(2)؛ هیچ یک از شما نیست مگر آن که وارد دوزخ می‏شود. این امری است حتمی، ولی افراد باتقوا را می‏رهانیم و ستمگران را در حالی که از سستی و خواری به زانو درآمده‏اند، رها می‏کنیم.»
بنابر روایات، عبور از صراط برای برخی مؤمنان همچون برق و برای برخی دیگر همچون باد و برای برخی شتاب اسب است و خلاصه، هر کس دارای ایمان و عمل صالحی بیشتر باشد با شتابی بیشتر می‏گذرد(3).
آری؛ خداوندی که آتش دنیا را برای ابراهیم«علیه السلام» سرد کرد، در قیامت نیز آتش دوزخ را برای عبور مردان خدا سرد می‏کند. پیامبر اکرم«صلی الله علیه وآله» در ذیل حدیثی می‏فرماید:«هنگام عبور مؤمنان، آتش دوزخ سرد می‏شود، همچنان که برای ابراهیم«علیه السلام» شد»(4).
البته، دیدن آن صحنه‏ها حتّی برای مؤمنان سبب می‏شود که نتیجه کار خویش را باز ببینند. در حدیث است که خداوند هیچ کس را به بهشت نمی‏برد، مگر آن که آتش دوزخ را بدو می‏نمایاند تا قدر نعمتهای خدا را بداند و نشاط و شادی‏اش بیشتر شود. و همچنین هیچ کس را به دوزخ نمی‏برد، مگر آن که نعمتهای بهشت را به او می‏نمایاند تا بیشتر بسوزد و حسرت بخورد(5).

پي نوشتها

1) نورالثقلین، ج 5، ص 572، از روضه کافی.
2) سوره مریم، آیه 72.
3) نورالثقلین، ج 3، ص 353؛ بحارالانوار، ج 8، صص 64 و 67.
4) و 5 - همان، ص 354.