مقاله «قرآن و منطق فازی» به قلم آرش ضيايی، در شماره ششم مجله «قرآن و ‏علم» به همت مركز تحقيقات قرآن كريم ‌المهدی(عج) منتشر شده است‎. ‎
به گزارش واحد خبر پایگاه معارف قرآن به نقل ازايكنا، در قرن اخير نظريات متعددی در تلفيق علوم عقلی و تجربی، رياضی و فلسفه ‏و فيزيك مطرح شده است كه گستره آن، دامنه گزاره‌های دينی را نيز گرفته است. تفكر فازی نظريه‌ای است كه در ‏كنار منطق ارسطويی و در نقد آن، بر بسياری از حوزه‌‌های علمی اثر گذاشته و بار معنايی خود را بر آنان تحميل ساخته ‏است‎. ‎
به باور مؤلف، تفكر فازی از ديدگاهی فلسفی نشأت می‌گيرد كه سابقه‌ای چند هزار ساله و به قدمت فلسفه تاريخ دارد. ‏همان‌گونه كه فلسفه اديان الهی با طبيعت و سرشت انسان سازگاری است، تفكر فازی با الهام از فلسفه شرقی، جهان ‏را همان‌گونه كه هست معرفی می‌كند. تفكر فازی به جهت نداشتن مرز تعلق عناصر مختلف به مفاهيم و موضوعات ‏گوناگون نسبی است؛ بنابراين اين تفكر تا اندازه‌ای با طبيعت، انسان و جهان سازگاز است‎. ‎
نگارنده معتقد است كه مفاهيمی از قبيل اطمينان، تقوا، حسد، بخل، انفاق، شكر، دعا، صبر، عدالت، عمل صالح، ‏گمراهی، هدايت، ظن و غيره همگی متغيرهای زبانی هستند؛ يعنی مقاديرشان، كلمات يا جملات در زبان طبيعی است. ‏برخی ديگر همچون ظن و گمان يك متغير زبانی فازی است، در حالی كه شك و يقين اين گونه نيستند‎. ‎
نويسنده با استناد به آيه شريفه 21 از سوره مباركه اسراء «انظُرْ كَیْفَ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَ لَلآخِرَةُ أَكْبَرُ دَرَجَاتٍ وَ ‏أَكْبَرُ تَفْضِيلًا؛ ببين چگونه بعضى از آنان را بر بعضى ديگر برترى داده‏ايم و قطعا درجات آخرت و برترى آن بزرگتر و ‏بيشتر است»؛ می‌توان اين گزاره «پرويز نزد خداوند از فريدون برتر است» را يك گزاره فازی دانست زيرا درجه راستی ‏اين گزاره عددی بين 0 و 1 است‎. ‎
مؤلف می‌ا‌فزايد: در مسائل فقهی اين گواه آمده است كه نمازگزار بايد رعايت تقوا را بنمايد و از آن چه كه گناه است و ‏خود او به يقين می‌داند كه خلاف پرهيزكاری است، پرهيز و اجتناب نمايد چنان كه در قرآن است: «وَاتْلُ عَلَیْهِمْ نَبَأَ ‏ابْنَیْ آدَمَ بِالْحَقِّ إِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا فَتُقُبِّلَ مِن أَحَدِهِمَا وَ لَمْ یُتَقَبَّلْ مِنَ الآخَرِ قَالَ لَأَقْتُلَنَّكَ قَالَ إِنَّمَا یَتَقَبَّلُ اللّهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ؛ و ‏داستان دو پسر آدم را به درستى بر ايشان بخوان هنگامى كه [هر يك از آن دو‎] ‎قربانیى پيش داشتند پس از يكى از ‏آن دو پذيرفته شد و از ديگرى پذيرفته نشد ‏‎[‎قابيل] گفت‏: حتما تو را خواهم كشت [هابيل] گفت: ‏خدا فقط از ‏تقواپيشگان مى‏پذيرد» بادی دانست كه انسان به هر ميزان كه در نماز به خداوند توجه داشته باشد به همان اندازه ‏فضيلت و ارزش را دريافت می‌نمايد. بنابراين گزاره «نماز پرويز نزد پروردگار مورد قبول است» يك گزاره فازی است ‏كه درجه‌ای بين 0 و 1 را دارد‎. ‎
نگارنده در پايان می‌نويسد: در رويكردی نو به مباحث قرآن و علم و ارائه نظريات جديد در ساحت قرآن به نوعی ‏توانمندی قرآن را در حل معظلات بشر كنونی به رخ می‌كشد و ساحت نظريه‌پردازی قرآن را متناسب با هر عصری ‏بسيار عميق و قوی می‌بيند. از اين رهگذر است كه برخی از انديشه‌ها حتی در علوم انسانی نيز چهره اعجاز به خود ‏می‌گيرد، همانند اعجاز تربيتی‎. ‎
يادآور می‌شود، مقاله قرآن و منطق فازی به قلم آرش ضيايی در شماره ششم مجله قرآن وعلم به مدير مسئولی و ‏سردبيری محمدعلی رضايی اصفهانی به همت مركز تحقيقات قرآن كريم ‌المهدی(عج) منتشر شده است‎