تالار دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله Arabic English Persian
بازیابی رمز
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 6 , از مجموع 6
  1. #1

    روابط خارجي در سيره پيامبر (ص)




    پیامبر گرامی(ص) پس از هجرت به مدینه و تأسیس دولت اسلامی، به تنظیم روابط خود با سرزمین­های مجاور پرداخت. منظور از روابط خارجی مجموعه تعاملات و برخوردهای پیامبر(ص) به عنوان حاکم اسلامی، با سایر حکومت­ها و ساکنان قلمروهای دیگر است که بی­تردید اصول و ضوابطی بر این روابط حاکم بود. به نظر می­رسد چند اصل بر روابط خارجی پیامبر(ص) حاکم بوده است:
    - دعوت
    - ارسال هیأت­های تبلیغی به دیگر مناطق
    - پذیرش هیأت­های سیاسی
    - انعقاد پیمان­های سیاسی
    - جهاد با دشمنان

  2. #2



    1- دعوت:
    اولین اقدام پیامبر(ص) پس از تشکیل حکومت اسلامی، در راستای روابط خارجی، ارسال نامه­هایی به سوی امیران آن زمان بود. پیامبر(ص) در این نامه­ها ایشان را از نبوت خود آگاه کرده و به اسلام دعوت نموده بود. در این واقعه که در سال هفتم هجری روی داد، حضرت رسول(ص) سفیران خود را به سوی شش تن از پادشاهان و امرا که عبارت بودند از: قیصر روم، حکمران مصر(مقوقس)، فرمانروای سوریه( حارث بن ابی شمر)، پادشاه ایران( خسروپرویز)، پادشاه حبشه(نجاشی) و حکمران یمامه (هوذه بن علی)، فرستاد.
    پادشاه ایران و حکومت یمامه سفیر پیامبر(ص) را با سخنان درشت بازگرداندند. اما هراکلیوس و مقوقس فرستاده پیامبر(ص) را به گرمی پذیرفتند؛ گرچه اسلام نیاوردند؛ اما نمایندگان را همراه هدایایی بازگرداندند.[1] در سال بعد نیز سفرایی به بحرین و عمان فرستاد که این دو امیر ایمان آوردند و جزیه­ی رعایای غیر مسلمان خود را پرداختند. پادشاه حبشه که با مسلمانان روابط خوبی داشت و به جهت سکونت مسلمانان مهاجر به این سرزمین با اسلام آشنا بود، از سفیر پیامبر به گرمی استقبال کرد و به گفته­ی ابن سعد مسلمان شد.[2]
    پیامبر(ص) به موازات مکاتبه با سران و زمامداران جهان نامه­ای به اسقف نجران نوشت و ایشان را به اسلام دعوت کرد و خواست در صورت عدم قبول آن به مسلمانان جزیه بدهند. اسقف نجران پس از دریافت نامه­ی پیامبر اسلام(ص) شورایی با شرکت بزرگان نجران و شخصیت­های مذهبی تشکیل داد و هیأتی را برای بررسی اوضاع به مدینه فرستاد. مذاکره­ی ایشان با پیامبر به قرار مباهله­ی پیامبر(ص) و آنان منجر شد که البته اسقف با مشاهده­ی همراهان پیامبر از مباهله منصرف شده و به پرداخت جزیه تن داد.[3]

    پي نوشت ها

    [1] . ابن سعد، محمد ؛ الطبقات الكبرى، تحقيق محمد عبد القادر عطا، بيروت، دار الكتب العلمية، 1410ق، ج1، ص199.
    [2] . همان.
    [3] . یعقوبی، احمد بن أبى يعقوب؛ تاريخ اليعقوبى، بيروت ، دار صادر، بى تا.، ج2، صص82-83.

  3. #3



    2- ارسال هیأت­های تبلیغی:
    خیبر مجموعه­ ی چند قلعه یهودی­ نشین در نزدیکی مدینه بود که مردم آن به کشاورزی و دامداری مشغول بودند و همواره به دشمنی و توطئه علیه مسلمانان می­پرداختند. در سال 6 هجری یهودیان به تحریک سلام بن ابی­ الحقیق از بزرگان یهود بنی­ نضیر که به خیبر مهاجرت کرده بودند، تصمیم حمله به مدینه را گرفتند. پیامبر برای رفع این معضل گروهی را به رهبری عبدالله بن رواحه نزد آنان فرستاد و در صدد جلب موافقت آنان برآمد. ایشان پس از مذاکره تصمیم گرفتند هیأتی را همراه عبدالله بن رواحه نزد پیامبر(ص) بفرستند. از این روی یسیر بن رزام، بزرگ قبیله­ ی غطفان و گروهی از ایشان همراه ابن رواحه عازم مدینه شدند. اما در نیمه راه پشیمان شده و در صدد قتل مسلمانان برآمدند. ضمن درگیری دو طرف، یسیر بن رزام و همراهانش کشته شدند و کوشش­های صلح طلبانه­ ی پیامبر(ص) نافرجام ماند[1].
    پیامبر(ص) پیش از تأسیس حکومت مدینه نیز اقدام به سفرهای تبلیغی می­نمود. از جمله سفر ایشان به طائف در سال10 هجری که البته با استقبال بزرگان این شهر همراه نبود.[2] علاوه بر این هیأت­هایی را برای دعوت قبایل اطراف مدینه چون کنده، کلب، بنی­ حنیفه و بنی­ عامر فرستاد.[3] همچنین فرستادن مصعب بن عمیر به مدینه در سال 12هجری پس از پیمان عقبه که به اسلام آوردن مردم مدینه منجر شد.[4]

    پي نوشت ها
    1- ابن هشام، عبد الملك؛ السيرة النبوية، تحقيق مصطفى السقا و ابراهيم الأبيارى و عبد الحفيظ شلبى، بيروت، دار المعرفة، بى تا ، ج2،صص618-619.
    2- ابن سعد، پیشین، ج1، ص164.
    3- ابن كثير دمشقى، اسماعيل بن عمر ؛ البداية و النهاية، بيروت، دار الفكر، 1407، ج3 ، ص146.
    4- طبري، محمد بن جرير، تاريخ الأمم و الملوك ، تحقيق محمد أبو الفضل ابراهيم ، بيروت، دار التراث ، 1387 ، ج2،ص357.

  4. #4



    3- پذیرش هیأت­های سیاسی پس از استقرار حکومت اسلامی در مدینه و تثبیت قدرت مسلمانان و اسلام آوردن بسیاری از قبایل عرب در سال نهم هجری هیأت­هایی از سوی برخی قبایل مهم عرب به سوی مدینه آمدند. گروه بسیاری از این هیأت­های نمایندگی که در تاریخ اسلام تحت عنوان «وفد» از آنها یاد شده است، با پیامبر(ص) دیدار و مذاکره کردند. این ملاقات­ها سبب شد تا گروهی مسلمان شوند و به تبلیغ دین جدید بپردازند. این سال «عام الوفود » نام گرفت.
    از جمله­ی این هیأت­ها فرستادگان بنى­تميم، بنى­عامر، بنى­سعد بن بكر، عبدالقيس، جارود بن عمرو، بنى­حنيفه و‏ طى بودند. پیامبر(ص) ایشان را به گرمی می­پذیرفت و پذیرایی می­کرد، سپس اسلام را بر ایشان عرضه می­داشت که بسیاری از آنان اسلام را پذیرفته و به سرزمین خویش بازگشتند.1 همچنان که در آیات سوره­ی نصر این خبر به پیامبر(ص) داده شده بود که: «هنگامى كه فتح و يارى خدا فرا رسد در آن روز مردم را بنگرى كه فوج فوج در دين خدا داخل شوند، در آن وقت به ستايش پروردگارت تسبيح­گوى و از او آمرزش بخواه كه او بسيار توبه‏پذير است».2

    پي نوشت
    1-
    ابن هشام، پیشین، صص559-563.
    2- إِذا جاءَ نَصْرُ الله وَ الْفَتْحُ وَ رَأَيْتَ النَّاسَ يَدْخُلُونَ في دِينِ الله أَفْواجاً، فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَ اسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كانَ تَوَّاباً (سوره ی نصر، آیات1-3) .

  5. #5



    4- انعقاد معاهدات سیاسی
    پیامبر(ص) در مواردی پیمان­های سیاسی با دیگر واحدهای سیاسی منعقد می­کردند. طبق آیه­ی «وَ إِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَها»[1] این کار مشروعیت دینی داشت در قرآن به وفاداری به مفاد پیمان­ها مورد تأکید قرار گرفته و گفته شده است: «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ»،[2] (ای کسانی که ایمان آورده­اید به پیمان­ها وفا کنید) و «أَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كانَ مَسْؤُلاً»،[3] ( به عهد خود وفا کنید که از آن سؤال می­شود). پیامبر (ص)و مسلمین طبق دستور خداوند ملزم به رعایت تعهدات پیمان­ها بودند. البته این روابط و معاهدات نمی­بایست بر استقلال و حاکمیت مسلمانان آسیب وارد کرده و باعث تسلط کفار می­شد( نفی سبیل).[4]
    مهمترین صلح پیامبر(ص)، پیمان صلح «حدیبیه» بود که در سال 6 هجری بین مکه و مدینه بسته شد. طرفین این پیمان متعهد شدند به مدت ده سال از تعدی به منافع یکدیگر و هم­پیمانان ایشان خودداری کنند. مسلمانان بتوانند آزادانه حج به جای آورند و دیگر مسلمانی در مکه مورد آزار و اذیت قرار نگیرد.[5] قریش با انعقاد این صلح جامعه­ ی اسلامی را به رسمیت شناخت و از آن پس روز به روز بر شمار مسلمانان افزوده شد به طوری که دو سال بعد عدد مسلمانان به ده هزار تن رسید.[6]
    یکی از بندهای پیمان حدیبیه این بود که اگر یکی از افراد قریش بدون اجازه بزرگ خود نزد پیامبر(ص) آید، باید او را به قریش بازگرداند. پیامبر(ص) بر اساس همین بند از معاهده افراد تازه مسلمانی را که از آزار و شکنجه­ ی مشرکان به مدینه فرار کرده بودند به مکه بازگرداند.[7]

    پي نوشت ها
    1- انفال، آیه ی 61.
    2- مائده، آیه ی 1.
    3- اسراء، آیه ی34.
    4- لَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكافِرينَ عَلَى الْمُؤْمِنينَ سَبيلا (خداوند هرگز كافران را بر مؤمنان تسلّطى نداده است). نساء آیه ی 141‏.
    5- بری، پیشین، ج3، ص43.
    6- جمعی از نویسندگان زیر نظر صادق آیینه وند، تاریخ اسلام، قم، معارف، 1382، ص112
    7- ابن اثیر، عزالدین علی؛ الكامل في التاريخ ، بيروت، دار صادر - دار بيروت، 1385، ج2، ص204


  6. #6



    5- جهاد با دشمنان:
    گرچه پیامبر(ص) میکوشید با قلمروهای دیگر روابط صلحآمیز برقرار کند و زمینه ها ی دعوت آنان را فراهم سازد؛ اما گاه جهاد گریز ناپذیر مینمود. جهاد با دشمنان در صورتی که ایشان قصد تعدی به حقوق مسلمانان را داشتند، از اصول حاکم بر روابط خارجی پیامبر(ص) بود. آیات فراوانی از قرآن بر این اصل تأکید کرده است. جهاد در کنار ایمان به خدا و هجرت در راه او به عنوان وسیله ی جلب رحمت الهی معرفی شده.[1] از پیامبر خواسته شده بر منافقین و کفار سخت گیرد؛[2] البته تأکید شده است پس از آن که از آیین نادرست خود دست برداشتند تعدی بر آنان ممنوع است.[3]
    بر این اساس پیامبر گرامی در طول حیات خویش علیه کفار و مشرکانی که حاضر به صلح با مسلمانان و داشتن زندگی مسالمت آمیز با آنها نبودند، بارها دست به جهاد زد. غزوات پیامبر(ص) عمدتاً در دوران حضور ایشان در مدینه بود که هنوز حکومت نوپا ی اسلامی از قدرت کافی برخوردار نبود و دشمنان به قصد از بین بردن حکومت اسلامی جنگ را بر مسلمانان تحمیل میکردند.

    پيوشت ها

    1- بقره، آیه ی 218
    2- تحريم آيه ي 9
    3- بقره آيه ي 193

موضوعات مشابه

  1. ✿ اخلاق و سيره پيامبر اكرم (صلى الله‏ عليه‏ و آله)
    توسط هندیانی در تالار پيامبر اعظم (ص)
    پاسخ: 9
    آخرين نوشته: 1391/10/21, 10:35 بعد از ظهر
  2. پاسخ: 26
    آخرين نوشته: 1391/02/26, 11:11 بعد از ظهر
  3. پاسخ: 3
    آخرين نوشته: 1390/11/14, 04:32 بعد از ظهر
  4. سيره سياسي پيامبر اعظم (ص)
    توسط hoda در تالار اندیشه سیاسی اسلام
    پاسخ: 6
    آخرين نوشته: 1389/12/21, 10:01 قبل از ظهر
  5. پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 1389/02/01, 12:30 قبل از ظهر

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •