تالار دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله Arabic English Persian
بازیابی رمز
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 3 , از مجموع 3
  1. #1

    ✿ اهل بيت (ع) در سوره هل اتي




    سوره «هل اتى» يكى ديگر از اسناد مهم فضيلت على (ع) و اهل بيت پيامبر (ص) است، دقت در محتواى اين سوره و تعبيرات آن و همچنين شأن نزولى كه براى آن ذكر شده پرده از روى مسائل زيادى بر مى‏دارد.

    درست است كه آيات اين سوره، يك بحث كلى را مطرح مى‏كند ولى هفده آيه آن كه از آيه ان الابرار يشربون من كأس كان مزاحها كافورا آغاز مى‏شود و تا آيه 22 ادامه دارد، درباره گروهى به عنوان «ابرار» (نيكان) سخن مى‏گويد، ولى شان نزول‏ها و روايات متعددى كه در منابع معروف اسلامى وارد شده، نشان مى‏دهد كه مصداق اتم و اكمل ابرار در اين آيه،على (ع) و فاطمه و حسن و حسين (ع) بوده‏اند .

    قابل توجه اينكه در اين آيات هفده گانه از انواع نعمتهاى بهشتى، و برترين و بالاترين آنها اعم از معنوى و مادى - بحث شده است، باغهاى بهشتى، چشمه‏هاى شراب طهور بهشتى، لباسها، زينتها، غذاها، تختهاو سريرها، خدمتكاران، بالاخره نعمتهاى بزرگ و ملك عظيم سخن مى‏گويد، تنها نعمتى كه در لابه لاى اين همه نعمت به آن اشاره نشده همسران و حوريان بهشتى است كه بعضى از آگاهان به رموز قرآن مى‏گويند اين امر به احترام بانوى اسلام فاطمه زهرا (س) بوده است .

    در كمتر سوره‏اى از سوره‏هاى قرآن اين همه نعمت‏هاى بهشتى در حد بالا در كنار هم قرار گرفته، و اين نشان مى‏دهد كه منظور از «ابرار» در اينجا افراد عادى نيستند، بلكه نيكان و پاكان در اوج عظمت و قرب به خدا مى‏باشند.

    اين نكته نبز قابل توجه است كه نشانه هايى از «ابرار و نيكان» در ايات 7 تا 10 اين سوره ذكر شده است كه وضع آنها را روشنتر مى‏سازد، مى‏فرمايد:

    «يوفون بالنذر و يخافون يوما كان شره مستطيرا - و يطعمون الطعام على حبه مسكينا و يتيما و اسيرا - انما نطعمكم لوجه الله لانريد منكم جزاء و لا شكورا - انا نخاف من ربنا يوما عبوسا قمطريرا:

    «ابرار (نيكان) از جامى مى‏نوشند كه با عطر خوشى آميخته است .

    از چشمه‏اى بندگان خاص خدا از آن مى‏نوشند، و از هر جا بخواهند آن را جارى مى‏سازند!

    آنها به نذر خود وفا مى‏كنند و از روزى كه عذابش گسترده است مى‏ترسند.

    و غذاى (خود) را با اينكه به آن علاقه -(و نياز شديد) دارند به مسكين و يتيم و اسير مى‏دهند .

    (و مى‏گويند) ما شما را براى خدا اطعام مى‏كنيم و هيچ پاداش و تشكرى از شما نمى‏خواهيم .

    ما از پروردگارمان خائفيم در آن روز كه سخت و شديد است».

  2. صلوات و تشکر : 2


  3. #2



    در مورد شان نزول اين آيه: «زمخشرى» در تفسير معروف خود «كشاف» از ابن عباس چنين نقل مى‏كند كه حسن و حسين (ع) بيمار شده بودند پيامبر (ص) با جمعى از ياران از آنها عيادت كردند، صحابه رو به على (ع) كردند، گفتند اى ابوالحسن! اگر براى شفاى فرزندت نذرى مى‏كردى خوب بود، على (ع) و فاطمه (س) و خادمه آنها فضه نذر كردند كه اگر آنها شفا يابند سه روز روزه بگيرند (در بعضى از روايات آمده كه حسن و حسين (ع) نيز نذر كردند) (1) چيزى نگذشت كه هر دو شفا يافتند و چون غذائى نداشتند:

    على (ع) سه صاع من جو، وام گرفت، و فاطمه (س) يك صاع آن را خمير كرد و پنج قرص نان به تعداد آنها براى افطار روز اول درست كرد، در اين هنگام فقير سائلى بر در خانه آمد و گفت: «السلام عليكم اهل بيت محمد» مسكينى از مساكين مسلمانانم مرا اطعام كنيد، تا خداوند شما را از غذاهاى بهشتى اطعام كند آنها مسكين را بر خود مقدم داشتند، عذاى خو را به او دادند و آن شب چيزى جز آب نخوردند، فردا نيز روزه گرفتند، و هنگام غروب موقعى كه طعام همانند روز سابق براى افطار آماده كرده بودند، يتيمى بر در آمد، او را نيز بر خود مقدم شمردند و غذاى خود را به او دادند و در روز سوم اسير ى آمد و همان كار را تكرار كردند، هنگام صبح على (ع) دست حسن و حسين (ع) را گرفت و خدمت رسول خدا(ص) آمد هنگامى كه پيامبر (ص) آن‏ها را ديد در حالى كه از شدت گرسنگى مى‏لرزيدند، فرمود: چقدر براى من ناراحت كننده است‏آنچه را در شما مى‏بينم، و با آنها برخاست و به سراغ فاطمه (ع) رفت در حالى كه در محراب عبادت بود و شديدا گرسته بود، پيامبر (ص) ناراحت شد، در اين هنگام جبرئيل نازل شد و گفت: «اى محمد! بگير اين سوره را، خداوند با داشتن چنين اهل بيتى به تو تبريك مى‏گويد»، و سپس سوره هل اتى را بر پيغمبر (ص) خواند(2) همين معنى را با تفاوت مختصرى، قرطبى در تفسيرش ذيل آيات مورد بحث نقل مى‏كند، و اشعارى هم از تقاضا كنندگان و بانوى اسلام در اين زمينه نقل مى‏نمايد.(3)

    پي نوشتها
    1- نذر امام حسن و امام حسين (ع) در روايت جعفى طبق نقل تفسير قرطبى آمده است (تفسير قرطبى، ج 10، ص 6922).
    2- تفسير كشاف، جلد 4، ص 670، ذيل آيات اين سوره.
    3- تفسير قرطبى، ج 10، ص 6922.

  4. صلوات و تشکر : 2


  5. #3



    «فخر رازى» نيز در تفسيرش از واحدى در كتاب «الوسيط» و زمخشرى در كشاف عين اين داستان را نقل كرده، ولى در ذيل آن مى‏افزايد: جمله ان الابرار يشربون... به صورت صيغه جمع است، و شامل همه نيكان مى‏شود، و نمى‏توان آن را تخصيص به يك فرد (على بن ابيطالب عليه السلام ) داد البته انكار نمى‏توان كرد كه على (ع) در عموم اين ايات داخل است، ولى اختصاص به او ندارد... .
    مگر اينكه گفته شود، اين سوره به هنگام انجام اطاعت مخصوص از ناحيه على (ع) نازل شده، ولى در اصول فقه ثابت شده است كه معيار، عموم لفظ است، نه خصوصيت سبب!(1)
    ولى گويا «فخر رازى» اين مطلب را فراموش كرده كه شان نزول مى‏گويد اين ايات درباره على (ع) و فاطمه (س) و حسن و حسين (ع) نازل شده است، نه خصوص على بن ابيطالب كه مشكل صيغه جمع پيش آيد.
    به علاوه منظور از شان نزول، از ميان بردن «عموميت مفهوم آيه نيست»، بلكه منظور آن است، نخستين بار كه اين آيات نازل شد پس از انجام آن عبادت و اطاعت و ايثار ويژه از سوى اين خانواده بود، و اين خود فضيلتى بزرگ و موهبتى عظيم است كه بعد از انجام آن عمل، اين آيات نازل گردد، و به تعبير ديگر على (ع) و خاندانش مصداق عالى اين آيات، بلكه كاملترين نمونه آن محسوب مى‏شوند، چرا كه سبب نزول اين ايات، عمل پاك آنها بود، و اگر كسى بخواهد اين فضيلت بزرگ را انكار كند، خويشتن را فريب داده است .
    «آلوسى» نيز در «روح المعانى» تمام اين داستان را به طوركامل از ابن عباس نقل مى‏كند و سپس مى‏افزايد: اين خبر در ميان مردم مشهور است .
    سپس همانگونه كه طريقه اوست سعى مى‏كند آن را كمرنگ يا بى رنگ نشان دهد و براى اين منظور بعد از بيان مطالبى در باره اسناد اين حديث مى‏افزايد«احتمال نزول اين آيات درباره على (ع) و فاطمه (س) وجود دارد، ولى اثبات و نفى آن هيچ كدام قطعى نيست چون اخبار در اين زمينه متعارض و مختلف است تازه اگر قائل به عدم نزول اين آيات درباره آن بزرگواران باشيم چيزى از مقام والاى آنها نمى‏كاهد، زيرا داخل بودن آنها در عنوان «ابرار» مطلب واضحى است، بلكه (از ديگران) اولى هستند، انسان چه درباره اين دو بزرگوار مى‏تواند بگويد جز اينكه على (ع) مولاى مومنان وصى پيامبر (ص) و فاطمه (س) پاره تن رسول خدا (ص) و جزء وجود محمد (ص) و حسنين (ع) روح و ريحان و سروران جوانان بهشتند، اما مفهوم اين سخن ترك ديگران نيست».(2)
    ولى مى‏گوئيم اگر فضيلتى را با اين شهرت ناديده بگيريم بقيه فضائل نيز به تدريج به چنين سرنوشتى دچار مى‏شود، و روزى فرا خواهد رسيد كه افضليت على (ع) و بانوى اسلام و امام حسن و امام حسين (ع) نيز زير سؤال خواهد رفت، چرا اين روايت مشهور را كه بزرگان محدثان و مفسران نقل كرده‏اند و روايت معارض قابل ملاحظه‏اى ندارد ناديده بگيريم و راههاى معرفت و شناخت آن بزرگواران به روى خود ببنديم!؟
    «سيوطى» دانشمند معروف اهل سنت نيز در تفسير «الدرالمنثور»، از ابن مردويه از ابن عباس نقل مى‏كند كه آيه و يطعمون الطعام على حبه... درباره على (ع) و فاطمه زهرا (س) نازل گرديده است .
    «شبلنجى» نيز در «نورالابصار» داستان شان نزول را به طور كامل آورده است (3) و همچنين گروه ديگرى از بزرگان مفسران و محدثان.

    پي نوشت ها
    1- تفسير فخر رازى، ج 3، ص 244
    2- روح المعانى، ج 29، ص 158
    3- نورالابصار، ص 62.

  6. صلوات و تشکر : 2


موضوعات مشابه

  1. پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 1391/05/22, 08:04 بعد از ظهر
  2. پاسخ: 3
    آخرين نوشته: 1391/05/21, 01:53 قبل از ظهر
  3. سايت علامه طباطبائي بعدد سور قرآن 114
    توسط alanbary در تالار پایگاه های قرآنی
    پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 1391/02/17, 11:40 بعد از ظهر
  4. زندگينامه حجة الاسلام والمسلمين قرائتي
    توسط مرادی نسب در تالار مفسران و قرآن پژوهان
    پاسخ: 10
    آخرين نوشته: 1389/11/04, 02:51 بعد از ظهر
  5. پاسخ: 0
    آخرين نوشته: 1389/07/24, 06:34 قبل از ظهر

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •