تالار دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله دانشگاه مجازی المصطفی صلی الله علیه و آله Arabic English Persian
بازیابی رمز
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 3 , از مجموع 3

موضوع: ظهر و بطن

  1. #1

    ظهر و بطن




    راغب اصفهانى ذيل واژه «ظهر» مى ‏گويد:
    ظَهْر الشى‏ء، اصلش آن است كه چيزى بر صفحه زمين باشد و پنهان نباشد، و بطن، زمانى به‏كار مى‏رود كه چيزى در عمق زمين باشد و مخفى بماند؛ سپس در هر چيز آشكارى كه با چشم يا با بصيرت ديده شود، به‏كار رفته است ... (راغب اصفهانى، 1996 م، ظهر).
    وى ذيل واژه «بطن» نيز مى‏گويد:
    اصل بطن، عضوى از بدن است كه جمع آن بطون است. خداوند مى‏فرمايد: «وَاذْ اَنْتُمْ اَجِنَّة فى بُطُونِ اُمَّهاتكم (نجم، 32)؛ آن‏گاه كه شما جنين هايى در شكم مادرانتان بوديد». وَقدبَطَنْتُه، يعنى به بطن و عمق آن رسيدم. «بطن» ضدّ «ظهر» است. ... و به هر موضوع پيچيده‏اى «بطن» و به هر موضوع آشكارى «ظهر» گفته مى‏شود. ... به آن‏چه با حسّ درك مى‏شود، «ظاهر» و به آن‏چه از حس پنهان است، «باطن» گفته مى‏شود (راغب اصفهانى، 1996 م، بطن).
    ابن منظور در بيان مفهوم لغوى «ظهر» آورده است:
    الظَّهْر مِنْ كُلّ شى‏ءٍ: خِلافُ البطن (ابن منظور، 1997 م، ظهر).
    وى ذيل واژه «بطن» نيز اين‏گونه آورده است:
    وَاْلبَطْنُ مِنْ كلِّ شيئىٍ: جَوْفُه والجمع كالجمع (ابن منظور، 1997 ميلادى، بطن).
    دكتر محمّد معين نيز واژه «بطن» و «باطن» را اين‏گونه معنا كرده است:
    بطن (batn) در مقابل ظهر است، و جمع آن بطون، ابطن و بُطْنان است كه به معناى شكم، اندرون و نهان مى‏باشد. باطن به معناى پنهان و درون چيزى است كه جمع آن بواطن و ابطنة است (معين، 1360، بطن).1

    پي نوشت ها
    1- مقاله ظهر و بطن قران كريم ، دكتر ابراهيم كلانتري ، مجله قبسات ، شماره 29

    آخرین موضوعات ارسالی این تالار:

    ویرایش توسط hoda : 1389/11/12 در ساعت 09:37 قبل از ظهر

  2. #2



    براى دو واژه مذكور در اصطلاح مفسّران و انديشه‏وران قرآنى، تعريف‏هاى متعدّدى صورت گرفته كه هر كدام نيز به رواياتى در همين باب مستند است. شيخ طوسى (متوفّاى 460 ق) پس از نقل اين روايت از پيامبر گرامى اسلام صلى‏الله‏عليه‏و‏آله (ما نَزَلَ مِن الْقُرآنِ مِنْ آيَةٍ اِّلا وَلَها ظَهرٌ وَ بطنٌ)، چهار وجه را به‏قرار ذيل در معناى ظهر و بطن محتمل مى‏داند:
    1. مقصود از ظاهر، داستان‏هاى نابودى امّت‏هاى پيشين و مقصود از باطن، مواعظ و عبرت‏هايى است كه از آن داستان‏ها براى ديگران مانده است.
    2. مقصود از ظاهر اين است كه هيچ آيه‏اى نيست، مگر آن كه گروهى طبق آن عمل كرده‏اند و منظور از باطن، اين است كه اقوام ديگرى نيز در عصرها و نسل‏هاى بعدى طبق آن عمل خواهند كرد.
    3. منظور از ظاهر، لفظ قرآن، و مقصود از باطن، تأويل آن است.
    4. مقصود از ظاهر و باطن اين است كه شما هرگاه از باطن آيه جست‏وجو، و آن را برظاهر آيه قياس كنيد، بر معناى صحيح آيه وقوف مى‏يابيد (طوسى، 1376 ق / 1975 م، ج 1، ص 9).
    شيخ طوسى براى هركدام از وجوه چهارگانه پيش‏گفته، قائلانى را نيز نام برده است.

  3. #3



    جلال الدين سيوطى (متوفّاى 911 ق) افزون بر چهار وجه پيشين، دو وجه ذيل را نيز در معناى ظاهر و باطن مى‏آورد:
    1. ظاهر قرآن، همان معانى و مفاهيمى است كه براى عالمان به علوم ظاهر قابل دسترس است؛ امّا باطن قرآن، اسرار نهانى است كه خداوند، ارباب حقايق را بدان‏ها آگاه مى‏سازد.
    2. ظاهر قرآن، تلاوت آن، و باطن قرآن، فهم و درك آن است (سيوطى، الأتقان، ج 2، ص 236).
    زركشى (متوفّاى 794 ق) در بيان معناى ظاهر و باطن، فقط به يك وجه بسنده كرده، و آن همان وجه دومى است كه در كلام سيوطى ديده مى‏شود (زركشى، 1421 قمرى ـ 2001 ميلادى، ج 2، ص 170).
    گرچه وجوه پيشين مرز دقيق و معيار معيّنى براى ظاهر و باطن به‏دست مى‏دهند، از نتيجه‏گيرى و تحليل آن‏ها سه نكته ذيل به‏دست مى‏آيد:
    اوّل: تمايز قطعى ميان ظاهر و باطن قرآن كريم؛
    دوم: آشكار بودن ظاهر قرآن (براى آشنايان به زبان و لغت عرب) و پنهان بودن باطن آن؛
    سوم: ارتباط محكم مفهومى ميان ظاهر و باطن قرآن.

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •